Św. Maur OSB

Święty opat i wyznawca (511-583).

Urodził się w 511r. w pobożnej rodzinie rzymskiego senatora Eutychiusza. Gdy miał 12 lat ojciec oddał go św. Benedyktowi do klasztoru w Subiaco na wychowanie. Święty bardzo wcześnie rozpoznał w chłopcu swojego przyszłego pomocnika i otoczył go szczególną troską i staraniem. Młody Maur szanował św. Benedykta jak ojca, poddając się jego woli z bezgraniczną pokorą i zaufaniem. Wyróżniał się pobożnością
i ascetycznym trybem życia.

Siłą swego posłuszeństwa uratował życie św. Placydowi, który wpadł do rzeki, gdy nazbyt mocno się pochylił podczas czerpania wody. Św. Benedykt miał wizję, w której zobaczył tonącego chłopca i rozkazał Maurowi, aby natychmiast pobiegł i go wyciągnął z wody. Uczeń nie zastanawiając się ani chwili pobiegł nad rzekę i wyciągnął chłopca za włosy z wody. Dopiero na brzegu Maur zorientował się, że nie zamoczył się w wodzie, a chodził po jej powierzchni jak po ziemi.

Św. Maur ratuje św. Placyda

"Żywot św. Benedykta" , V w.

Pomagał św. Benedyktowi w zakładaniu klasztoru na Monte Cassino.

Biskup Bertigran z Galii wraz z archidiakonem Flodegarem i majordomem Harderadem przybyli do Monte Cassino prosząc św. Benedykta o zakonników, potrzebnych do założenia klasztoru w Galii. Około roku 543r. św. Maur razem z czterema braćmi: Simplicjuszem, Antoniuszem, Konstancjanem i Faustusem wyruszył pieszo w drogę do Galii, żegnany błogosławieństwem św. Benedykta. W Vercelli musieli się zatrzymać, ponieważ Harderad uległ poważnemu wypadkowi, schodząc z wieży, którą zwiedzali spadł i doznał tak ciężkich obrażeń, że groziła mu amputacja ręki. Archidiakon Flodoard poprosił św. Maura, żeby użył mocy swojej modlitwy i ten leżał krzyżem przed ołtarzem długo i żarliwie się modląc. Po czym wziął kapsułę z relikwiami krzyża, jakie otrzymał od św. Benedykta i cząstką krzyża dotknął kilka razy ręki chorego kreśląc znak krzyża i wzywając z ufnością pomocy Bożej. Gdy chory wyzdrowiał, mogli wyruszyć w dalszą drogę.

Św. Benedykt wręcza Regułę św. Maurowi i jego towarzyszom

Klasztor św. Idziego (St. Gilles), Francja

Udali się przez Alpy do Agaunum (St. Maurice), gdzie pomodlili się przy relikwiach św. Maurycego i męczenników tebańskich, potem do Auxerre, w okolicach którego św. Roman Jurajski założył klasztor "Fons rogi" (później sw. Romana). Tutaj św. Maur chciał spędzić Wielkanoc. W Wielki Piątek podczas modlitwy miał wizję, w której ujrzał śmierć św. Benedykta - świetlista droga prowadziła z Monte Cassino do samego nieba. Gdy dotarli w okolice Orleanu dowiedzieli się, że biskup Bertigran zmarł, a jego następca biskup Dumnolus nie chciał ich przyjąć, dlatego św. Maur z towarzyszami skierowali się do Andegawenii, gdzie od królewskiego ministra Florusa otrzymali klasztor Glanfeuil (Saint-Maur-sur-Loire), położony na lewym brzegu Loary u stóp stromego wzgórza. Nowy klasztor powoli obrastał dobrami ziemskimi, a król Teodebert wziął go pod swoją opiekę, przekazał nawet swoje dobra w Galansolium jako gwarancję na późniejsze oddanie na wychowanie swojego syna. Po ośmiu latach od przybycia Maura do Galii, klasztor był w pełnym rozkwicie. Wybudowano wokół niego cztery kościoły, największy poświęcając Apostołowi Piotrowi, konsekrował go biskup Eutropiusz z Angers w 550r.

Glanfeuil

Św. Maur czując, że opuszczają go siły, po trzydziestu ośmiu latach rządzenia klasztorem, oddał władzę swojemu uczniowi Bertulfusowi, synowi Florusa. Święty przeniósł się do celi obok kościoła św. Marcina, gdzie przed śmiercią ujrzał w widzeniu, jak w klasztorze wybucha zaraza i ginie 116 zakonników, a tylko 24 zostaje przy życiu.

Zmarł 15 stycznia 583r., leżąc krzyżem przed ołtarzem w sukni pokutnej, po przyjęciu świętych Sakramentów. Do trumny włożono mu pergamin z podanym imieniem, stanem i datą przybycia do Galii. Znaleziono go w 845r. podczas przenoszenia jego doczesnych szczątków do żelaznej trumny na rozkaz opata Gauslena. Obawiając się zbezczeszczenia przez normańskich najeźdźców, za opata Odo przewieziono trumnę do Burgundii, do zamku nad Saoną. W 868r. została przeniesiona do klasztoru p.w. św. Piotra z Fosy pod Paryżem, na zaproszenie króla Karola II Łysego. Grób stał się miejscem licznych pielgrzymek, ponieważ wiele osób zostało za wstawiennictwem św. Maura wyleczonych z padaczki oraz podagry. Zmiana patrona miała miejsce w 1137r., gdy podczas suszy modlitwy do św. Piotra nie przynosiły skutku, wtedy postanowiono zwrócić się o pomoc do św. Maura, skutecznie zresztą. Sekularyzacja opactwa nastąpiła w 1535r. Relikwie przeniesiono do opactwa św. Germana z Paryża (Saint-Germaine-de-Pres), zniszczono je w czasie rewolucji francuskiej.

Relikwiami św. Maura szczyciła się Kolonia (głowa lub część czaszki) i klasztor benedyktyński w piemonckim Susa. Ramię świętego w srebrnej kapsule pod koniec XI w. dotarło do klasztoru na Monte Cassino, fragment jego ramienia znajdował się również w kościele p.w. św. Jana w Buterze na Sycylii. Karol IV przywiózł do Pragi żebro św. Maura. Bardzo znanym miejscem pielgrzymek do św. Maura było Bavay (Bavacum).

Św. Benedykt ze św. Maurem i św. Placydem

Klasztor Monte Cassino, wirydarz

Gerard de Rumigny, biskup Cambrai, był w posiadaniu relikwii św. Maura i umieścił je w nowo wybudowanym kościele pw. św. Jana we Florennes. W I poł. XIII w. wykonano złoty relikwiarz, w którym złożono relikwie. Po rewolucji francuskiej kupiony przez księcia Alfreda de Beaufort-Spontin w 1838r. i przewieziony do siedziby rodowej w Beczowie nad Ciepłą. Relikwiarz został ukryty pod podłogą w kaplicy zamkowej w 1945r. przez opuszczających kraj Beaufortów, odnaleziono go dopiero w 1985r. Po renowacji, od 2002r. udostępniony zwiedzającym zamek.

Relikwiarz św. Maura, XIII w.

Zamek w Beczowie nad Ciepłą, Czechy

Patron:
Nowicjatu, krawców i powroźników, portierów, szewców, chorych na padaczkę, podagrę i paraliż. Wzywany przy chorobach gardła i bólach głowy.

Ikonografia:
Przedstawiany jako opat, chodzący po wodzie.

Varia:
Latem 996r. do grobu św. Maura pielgrzymowali św. Wojciech i bł. Radzym.

Opactwo benedyktynów w Mogilnie miało posiadać relikwie św. Maura. Jednak okazało się, że są to doczesne szczątki ojca Maura z Gniezna, który zmarł w opinii świętości.

W 1621r. powstało francuskie Zgromadzenie Benedyktynów św. Maura, zatwierdzone przez papieża Grzegorza XV, jako remedium na rozluźnienie dyscypliny i dezorganizację jaka zapanowała pod koniec XVI w. w klasztorach. Przyłączyły się  prawie wszystkie klasztory benedyktyńskie we Francji, z wyjątkiem należących do Cluny. Mauryści utrzymując kontakty z klasztorami w całej Europie, zbierali manuskrypty i kopiowali dokumenty, a dzięki temu co pozostawili zaczęto odkrywać średniowiecze. Jednak główną ideą był powrót i zachowanie wierności Regule. Zgromadzenie zlikwidowano w czasie rewolucji francuskiej, a mnichów wypędzono. Ostatni generał zakonu wraz z czterdziestoma mnichami został stracony na szafocie w Paryżu.

Lektura:
św. Grzegorz Wielki "Dialogi" tom II
.

Św. Makryna Starsza

.

Święta wyznawczyni (zm. ok. 340r.)

Mieszkała w Neocezarei Ponckiej, prawdopodobnie urodziła się ok. 270r.
W dzieciństwie znała św. Grzegorza Cudotwórcę (Thaumaturgusa), pierwszego biskupa swojego miasta. Była babką św. Bazylego Wielkiego, św. Grzegorza z Nyssy, św. Piotra z Sebasty i św. Makryny Młodszej, na których rozwój duchowy miała wpływ przez swą niezwykłą pobożność i pragnienie doskonałości.

W czasie prześladowań Dioklecjana wraz z mężem mieszkała przez siedem lat w lesie w okolicach Pontu, wiele razu byli bliscy śmierci z głodu. Wcześnie owdowiała.

Patronka:
Wdów. Wzywana w obronie przed ubóstwem.

.

Św. Dacjusz z Mediolanu

.

Święty biskup i wyznawca (zm.552r.)

Znany również pod imieniem: Dacjusz Agliati, Dasjusz.

Został mianowany arcybiskupem Mediolanu w 530r. Dwudziestym ósmym
z kolei.

Więziony przez ariańskich Ostrogotów za obronę wiary, uwolniony przez swego przyjaciela Kasjodora. Wygnany przez króla Totilasa.

W 551r. udał się do Konstantynopola, aby zobaczyć się z papieżem Wigiliuszem i wziąć udział w soborze, na którym wyłączono z Kościoła patriarchę Mennesa. Wyrok ten podburzył cesarza Justyniana przeciwko papieżowi, a skutki tego gniewu odczuł również i Dacjusz, który poparł papieża w jego sporze z cesarzem o trzy rozdziały, będące cierniem w oku monofizytów. Złe traktowanie przez cesarza spowodowało zgon świętego
w Konstantynopolu w 552r.

Św. Grzegorz Wielki z czcią wspomina imię Dacjusza.

Patron:
Mediolanu.

Ikonografia:
Jego atrybutami są mitra i pastorał.

Legenda:
Biskup Dacjusz w sprawach wiary wyruszył do Konstantynopola. Przybył do Koryntu i szukał domu dla siebie i swoich towarzyszy, ale nie mógł znaleźć niczego odpowiedniego. W końcu ujrzał z daleka wielki dom i stwierdził, że go wynajmie, ale mieszkańcy tej okolicy powiedzieli mu, że dom jest nawiedzany przez diabła, dlatego od lat świeci pustkami i nikt nie chce
w nim zamieszkać. Dacjusz zdecydował się na wynajęcie domu. W środku nocy, gdy biskup był pogrążony w głębokim śnie, diabeł rozpoczął swoje nękanie. Głośno hałasując naśladował ryk lwa, beczenie owiec, ryczenie osłów, syk węża, chrząkanie świń i pisk szczurów. Dacjusz zbudzony odgłosami zwierząt, rozgniewany bardzo przemówił do niego, zawstydzając go tak, że ten przestał nękać ten dom.

Św. Remigiusz z Reims

Święty biskup i wyznawca (437-533).

Znany również pod imieniem: Rimediusz, Remediusz.

Urodził się w 437r., w pikardyjskim Cerny-en-Laonnis w rodzinie szlacheckiej. Jego matką była św. Celina, ojciec Aemilius - hrabią Laonu. Narodziny Remigiusza przepowiedział jego matce pobożny pustelnik Montanus. Jego niania Balsamia jest również czczona w Reims z przydomkiem Nutrix (Karmicielka), a jej syn Celsiniusz był uczniem Remigiusza i w Laonie jest znany pod imieniem św. Souffina. Remigiusz pobierał nauki w Reims, najprawdopodobniej w szkole kanoników przy katedrze, był znany ze swej pobożności, pilności i mądrości, dlatego w wieku 22 lat został wybrany piętnastym biskupem Reims, jako następca Wennadiusza.

Z pomocą św. Gastona z Arras i św. Klotyldy, burgundzkiej księżniczki, która była żoną Chlodwiga, udało mu się nawrócić króla Franków i w Wigilię Bożego Narodzenia 496r. ochrzcił go w kościele Najświętszej Marii Panny w Reims. Św. Grzegorz z Tours podaje, że w tym samym dniu co Chlodwig chrzest przyjęło 3000 Franków. Wieczorem w kaplicy św. Piotra biskup Remigiusz wygłosił naukę do nowo ochrzczonych, przypominając treść wiary i dodał, że tak długo Francja będzie wielka i szczęśliwa, jak długo wiara będzie zachowana.

Król zagwarantował Remigiuszowi obszerne terytoria, na których powstawały kościoły. Erygował biskupstwa w Tournai, Cambrai, Therouanne, Vedast i Laonie, gdzie osobiście wyświęcił pierwszego biskupa w 499r.

Chrzest Chlodwiga I

Tapiseria z XIV w.

Papież Hormistas (wg innych źródeł Symmachus) przyznał mu tytuł wikariusza Rzymu w królestwie Chlodwiga.  Duchowy nauczyciel św. Teodoryka. Nazywany Apostołem Franków. Pracował niezmordowanie nad rozszerzeniem wiary, zwłaszcza wśród pogan i arian, sam zachowując w mowie i w życiu naukę Chrystusową. Przy kościele metropolitalnym osadził kanoników i zlecił im kształcenie duchowieństwa.

Św. Grzegorz z Tours porównuje go do św. Sylwestra.


Zmarł 13 stycznia 533r. w wieku 94 lat, przedtem straciwszy wzrok. Jeszcze przed swoją śmiercią klasztorom i kościołom nakazał modlitwy za jego duszę, gdy umrze.
Został pochowany 15 stycznia w kościele św. Krzysztofa w Reims, skąd jego doczesne szczątki zostały przeniesione przez arcybiskupa Reims Sonnancjusza do katedry, arcybiskup Hincmar przeniósł je do Epernay, aby uchronić przed najazdem Wikingów. Za biskupa Hervausa ciało Remigiusza wróciło do Reims, gdzie został kanonizowany przez świętego papieża Leona IX w 1049r., a jego relikwie zostały złożone w Bazylice p.w.  św. Remigiusza 1 października tego samego roku. Św. Bonifacy rozpropagował jego kult w Niemczech, również w kalendarzach angielskich bardzo wcześnie zaczęto umieszczać jego wspomnienie.

Tumba św. Remigiusza

Bazylika p.w. św. Remigiusza (Saint Remi) w Reims

Kaplicę grobową odnowiono w latach 1533-37 na polecenie kardynała Lenoncourt. Została zniszczona w czasie rewolucji francuskiej, a 23 października 1793r. relikwie zostały zbezczeszczone i wrzucono je do dołu, skąd potajemnie wykopano je w lipcu 1974r. Przekazano je w 1796r. "państwowemu księdzu" Seraine, a ten umieścił je w bibliotece byłego klasztoru minimów (jedna z gałęzi zakonu franciszkańskiego). W 1803r. przeniesione z powrotem do bazyliki św. Remigiusza.

Jeszcze za życia znany z wielu cudów, w Chamoussy przywrócił wzrok ślepcowi dręczonemu przez złego ducha, przywrócił życie dziewczynce z Tours. Obronił swoją modlitwą Reims przed strasznym pożarem. Już po jego śmierci miastu zagrażała zaraza, więc duchowni postanowili urządzić uroczystą procesję wokół murów miasta, niosąc kawałek sukna okrywający relikwie św. Remigiusza i miasto ocalało.

Zachowały się przekazy o złotym kielichu do komunikowania Krwią Pańską z wygrawerowanym łacińskim napisem: "Pij wierny ludzie, pij swoje zbawienie ze Świętej Krwi, którą z miłości przelał wieczny Chrystus. Kapłan Remigiusz w ten sposób wypełnia swoje powołanie."  Wiadomo z nich również, że arcybiskup Hincmar sprzedał kielich, a pieniądze przeznaczył na biednych.

Chrzest Chlodwiga I

Master of St Gilles, 1500r.

National Gallery of Art, Waszyngton

Patron:
Francji, Archidiecezji i miasta Reims. Wzywany w obronie przed obojętnością religijną, przed wężami, plagami, bólem gardła, epidemiami i gorączce.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupim. Jego atrybutami są: książka, ampułka, gołębica.

Legenda:
Najwcześniejszą i jednocześnie najbardziej znaną legendą jest legenda o św. Remigiuszu i chrzcie konającego poganina.

Pewien poganin, czując zbliżającą się śmierć poprosił o chrzest z rąk św. Remigiusza. Wtedy okazało się, że nie ma oleju katechumenów i oleju krzyżma świętego potrzebnego do ceremonii. Św. Remigiusz położył dwie puste ampułki na ołtarzu i gorąco się modlił, aż ampułki w cudowny sposób napełniły się właściwymi olejami. Podobno, gdy grób świętego został otwarty w obecności Karola II Łysego i arcybiskupa Hincmara znaleziono w nim dwie małe ampułki, które wydzielały cudowną woń, jakiej nie znał nikt z obecnych.

Legendy o ampułkach - płaskorzeźba z kości słoniowej, ok. 870r.

Musee de Picardie, Amiens

Druga legenda, późniejsza, również jest związana z ampułką i chrztem - to legenda
o świętej ampułce. Została ona znaleziona w grobie św. Remigiusza i miała zawierać oleje krzyżma świętego, które przyniosła gołębica na ołtarz przed chrztem Chlodwiga. Przechowywana w Reims służyła do namaszczania kolejnych władców, została zniszczona przez francuskich rewolucjonistów.

Lektura:
Jakub de Voragine "Złota legenda" - "Życie św. Remigiusza"

Św. Arkadiusz z Mauretanii

.

Święty męczennik (284-302r.)

Urodził się w Cezarei Mauretańskiej w bogatej i szanowanej rodzinie. Odznaczał się wielką pobożnością i miłosierdziem dla ubogich. Gdy za Dioklecjana prześladowania przybrały na sile, tamtejszy namiestnik chcąc się przypodobać cesarzowi, kazał wszystkim mieszkańcom stawić się jednego dnia, aby złożyli ofiarę bogom. Arkadiusz ukrył się, a zarządcą domu uczynił swego powinowatego. Starosta kazał przyprowadzić przed siebie Arkadiusza, rozgniewany że nie zastali go w domu, kazał wtrącić owego krewnego do więzienia.

 Dowiedziawszy się o tym Arkadiusz natychmiast stawił się przed starostą, który obiecał uwolnienie obu, jeśli złożą pokłon bogom. Gdy widział, że nie uda mu się nakłonić młodzieńca do tego, kazał go poddać strasznym torturom. Powoli odcinano mu ończyny, kawałek po kawałku i ciało, płat po płacie.
W męczarniach Arkadiusz skonał 12 stycznia 302r., do końca wychwalając Boga.

Ikonografia:
Przedstawiany jako młodzieniec z odciętymi kończynami, młodzieniec z pałką, z zapaloną cienką świecą, w czasie tortur.