Św. Piotr Nolasco OdeM

Święty zakonnik i wyznawca (1188-1256).

Urodził się w 1188 roku w znakomitej rodzinie w langwedockim Mas-des-Saintes-Puelles. Wychowany pobożnie przez rodziców, pobierał nauki u cystersów w Tuluzie. Od najmłodszych lat wykazywał się szczególną troską o ubogich, którym codziennie udzielał drobnych jałmużn.

Gdy miał 15 lat zmarł mu ojciec, pięć lat później stracił matkę, majątek rozdał pomiędzy biednych, a sam zaciągnął się w szeregi rycerzy pod wodzą Szymona de Montfort walczących przeciw albigensom. W 1213 roku stoczono bitwę pod Muret, w której zginął sprzyjający heretykom król Piotr Aragoński, a jego syn Jakub dostał się do niewoli. Szymon de Montfort wielce ceniący Piotra Nolasco powierzył mu wychowanie młodego księcia Jakuba, wysyłając ich razem do Barcelony. Piotr cały wolny czas, jaki pozostawał mu po wypełnieniu obowiązków poświęcał na modlitwę, czytanie i naukę. Widok wielu chrześcijan pozostających w niewoli u Maurów natchnął go myślą założenia zgromadzenia zakonnego, które zajmowałoby się ich wykupem.

Wizja Jerozolimy - Francisco de Zurbaran, 1629r.

Museo del Prado w Madrycie

Widzenie jakie mieli Piotr, św. Rajmund z Pennafort i król aragoński w wigilię św. Piotra w Okowach utwierdziło Piotra w powziętym zamiarze. Św. Rajmund, będący wtedy kanonikiem katedry w Barcelonie, przyrzekł napisać dla nowej rodziny zakonnej regułę. Dnia 10 sierpnia 1223 roku św. Piotr Nolasco złożył w kościele katedralnym na ręce biskupa Berengariusza trzy śluby zakonne, z dodaniem czwartego - wykupywania niewolników, a w razie potrzeby ofiarowania w tym celu nawet wolności osobistej. Razem z nim śluby złożyło jeszcze dwunastu młodzieńców. Król darował zakonnikom szpital św. Eulalii w Barcelonie. Obok zakonu Najświętszej Maryi Panny od Wykupu Niewolników (Mercedariuszy) powstał zakon rycerski, który zobowiązywał się osobnym ślubem stowarzyszonych, że będą walczyć z Maurami aż do uwolnienia całej Hiszpanii.

Św. Piotr ukazuje się św. Piotrowi Nolasco
Franciso de Zurbaran, 1629r.

Museo del Prado w Madrycie

W tym samym roku papież Honoriusz III, a w 1235 roku papież Grzegorz IX bullą "Devotionis vestrae" zatwierdził  zakon i konstytucje zakonne.Na soborze w Lyonie w 1245 roku papież Innocenty IV zakon potwierdził i nadał mu liczne przywileje, które przyczyniły się do spopularyzowania zakonu. Św. Piotrowi wraz z towarzyszami udało się wykupić kila tysięcy chrześcijan.

Zaproszony przez króla św. Ludwika przybył w 1243 roku do Langwedocji, lecz nie mógł towarzyszyć królowi w wyprawie do Ziemi Świętej z powodu nadwątlonego stanu zdrowia. Ostatnie lata życia to szereg cierpień i nękających go chorób. W 1249 roku zrzekł się funkcji przełożonego zakonu.

Pietro Paolo Campi, 1742r.

Bazylika św. Piotra w Rzymie

Rzeźba w lewym transepcie

Zmarł w dzień Bożego Narodzenia 1256 roku w Barcelonie. Kanonizowany przez papieża Urbana VIII w dniu 30 września 1628 roku. Z biegiem czasu zapomniano o miejscu grobu Świętego w kościele p.w. N.M.P. de Mercede, dopiero król hiszpański Karol III odnalazł ciało w 1788 roku zachowane w niszy znacznej głębokości, w rycerskiej zbroi i mieczem przy boku, przy ciele znajdował się napis, że to Piotr Nolasco.

Do 1936 roku jego wspomnienie obchodzono 31 stycznia, ale po kanonizacji w 1934 roku św. Jana Bosco wspomnienie św. Piotra przeniesiono na 28 lutego.

Patron:
Więźniów.

Ikonografia:
Przedstawiany jako zakonnik w białym habicie, ze szkaplerzem.

Varia:
W przeciągu stu lat działalności zakonu ponad 26 tysięcy jeńców odzyskało wolność. Wśród mercedariuszy jest ponad 1500 męczenników.

NMP Miłosierdzia                                                   Herb zakonu

Wokół zakonu powstało bractwo szkaplerzne, z wstąpieniem do którego wiązało się przyjęcie poświęconego szkaplerza Matki Bożej Miłosierdzia. Szkaplerz jest biały, z przodu znajduje się wizerunek Matki Bożej Miłosierdzia, a z tyłu herb mercedariuszy.

Bazylika NMP Miłosierdzia w Barcelonie

w miejscu pierwszego kościoła mercedarianów z 1267r.

Św. Witalian

.

Święty papież (657-672)

Urodził się w 600 roku we włoskim Segni. Został wybrany papieżem 2 lub 3 czerwca, a koronowany 30 lipca 657 roku, rządził Kościołem po papieżu Eugeniuszu I. Był siedemdziesiątym szóstym papieżem (wg listy kard. Mercati z 1942r.)

W 657 roku wysłał posłów z listami do cesarza Konstansa II i patriarchy Piotra do Konstantynopola, chcąc nawiązać zerwane przedtem przez cesarza stosunki i przyjąć wspólne stanowisko w sprawie monofizytów. Sam cesarz w 663 roku przybył do Rzymu na 12 dni, ale w niedługim czasie popadł w konflikt z Longobardami, mszcząc się na nich i nie pomijając przy tym Kościoła.

Dekretem z 666 roku wprowadził oficjalnie do liturgii organy.

Troszczył się bardzo o Kościół w Anglii. W 668 roku wysłał wykształconego mnicha Teodora z Tarsu, wcześniej konsekrowanego na arcybiskupa Canterbury.

Zmarł 27 stycznia 672 roku, pochowany został na Watykanie, w Bazylice św. Piotra.
.

Św. Paula Rzymianka

.

Święta wdowa (zm. 404r.)

Znana również pod imieniem: Paulina Wdowa, Paula z Betlejem.

Urodziła się 5 maja 347 roku w znakomitej rzymskiej rodzinie. Od najmłodszych lat odznaczała się wielką religijnością. W wieku 15 lat wydano ją za mąż za senatora Toksocjusza, mieli cztery córki: Blesyllę, Eustochię, Rufinę i Paulinę oraz syna Toksocjusza.
Gdy św. Epifaniusz z Salaminy i św. Paulin z Antiochii odwiedzili Rzym zatrzymali się w domu św. Pauli. Dzięki nim poznała św. Hieronima, który w tym czasie był sekretarzem papieża Damazego I.

Św. Paula ze św. Eustochią, Hipolit Flandrini

fragment malowidła na fryzie

Kościół p.w. św. Wincentego a Paulo w Paryżu

Mając 32 lata straciła męża i córkę Blesyllę, w dwa lata później zmarła Rufina. Pod wpływem św. Marcelli i jej towarzyszek św. Paula poświęciła się całkowicie życiu bogobojnemu, ascezie i uczynkom miłosierdzia.

Św. Paula i św. Eustochia wsiadają na okręt w Ostii

Claude Lorrain, 1637-39

Museo del Prado w Madrycie

Gdy jej ojciec duchowy, św. Hieronim, opuścił Rzym, udała się za nim do Ziemi Świętej w 385 roku i zamieszkała z Eustochią w Betlejem. Ufundowała tam kościoły, szpital i klasztor, w którym była pierwszą ksienią. Zmarła 26 stycznia 404 roku w Betlejem, w ramionach córki, robiąc znak krzyża i szepcząc słowa psalmu.

Św. Hieronim, św. Paula i św. Eustochia

Francisco de Zurbaran, 1638-40

National Gallery of Art w Waszyngtonie

Jej ciało nieśli biskupi, pochowano ją 28 stycznia niedaleko Groty Narodzenia w Betlejem. Grób św. Pauli znajduje się obok grobu św. Hieronima, ale jest już pusty. Jej relikwie znajdują się we francuskim Sens, w skarbcu katedry.

Patronka:
Wdów.

Ikonografia:
Przedstawiana jako hieronimitka z księgą w dłoni, jako pielgrzymująca ze św. Hieronimem i św. Eustochią, leżąca przed jaskinią w Betlejem, w czarnym welonie ze złotymi frędzlami.

.

Św. Babylas z Antiochii

.

Święty biskup i męczennik (zm. 253 r.)

Znany również pod imieniem: Babyllus, Babila.

Był dwunastym patriarchą Antiochii w latach 237-253.

Nie pozwolił wejść cesarzowi Filipowi Arabowi do kościoła, każąc mu zostać z innymi grzesznikami przed wejściem, jako karę za zabicie poprzednika. Babylas zmarł zamęczony w więzieniu w czasie prześladowań Dioklecjana, za niewzruszoną obronę wiary. Razem z nim zginęli jego trzej uczniowie - Urban, Prylidian i Apoloniusz.
Św. Babylas poprosił, aby go pochowano w kajdanach, którymi był skuty. Nad jego grobem chrześcijanie wznieśli świątynię.

Około roku 352 cesarz Gallus przeniósł jego relikwie do Daphne, koło Antiochii. Julian Apostata kazał je przenieść na poprzednie miejsce pochówku, gdyż wyrocznia Apolla nie chciała odpowiadać , póki w pobliżu będą kości świętego. Kilka dni później w świątyni apollińskiej wybuchł pożar, który strawił dużą część dachu i posąg boga. Relikwie przeniesiono do kościoła poświęconego biskupowi na brzegu rzeki Orontes. W czasie wojen krzyżowych ciało biskupa przeniesiono do Cremony.


Uroczyste przeniesienie doczesnych szczątków św. Babylasa w miejsce godniejsze, było pierwszą translacją w historii Kościoła.

Patron:
Chorych na reumatyzm i choroby stawów.
.

Św. Jan Jałmużnik

Święty biskup i wyznawca (zm. 616r.)

Urodził się na w Amathus na Cyprze, w rodzinie bogatej arystokracji jako jedyny syn, około 550 roku. Od wczesnych lat okazywał szczególną litość dla biednych. Mimo, że chciał zostać duchownym, uległ namowom rodziców i ożenił się. Po przedwczesnej śmierci żony i dwóch synów przywdział suknię duchowną. Gdy w 606 roku zmarł patriarcha aleksandryjski, św. Jan  został jednomyślnie wybrany jego następcą.

Tycjan, 1549-50

Kościół p.w. św. Jana Jałmużnika w Wenecji

Wszystkie swoje dochody przeznaczył na ubogich. Wyznaczył dwa dni w tygodniu, środę i piątek, aby każdy potrzebujący mógł przedstawić swoją sprawę przed nim osobiście. Słuchał próśb, rozsądzał spory i zaprowadzał pokój Boży pomiędzy wiernymi. Pewnego razu słudzy poinformowali go, że wśród proszących o jałmużnę znajdują się dwie osoby bogato odziane, odpowiedział im św. Jan: "Jeśli chcecie być sługami Chrystusa, jeśli chcecie być sługami pokornego Jana, to idąc za Bożym nakazem - "Daj każdemu kto cię prosi" (Łk 6,30) - bez nadmiernych obserwacji i wnikania w życie tych, co im dajecie." Na przekór ludzkim rachubom Opatrzność Boża otwierała coraz to nowe źródła z których św. Jan mógł wspomagać potrzebujących.

Relief - zasłona obrazu w ołtarzu

Kościół p.w. św. Jana Jałmużnika w Orchówku

Troszczył się o utrzymanie kleru i biskupów z biedniejszych terenów, dla siebie nic nie pozostawiając. Nieustraszony obrońca wiary katolickiej, występował przeciwko błędnym poglądom głoszonym przez heretyckiego biskupa Antiochii Piotra Fullona oraz sewerianów. Bardzo często odwiedzał chorych i szczególnie pamiętał o odprawianiu Mszy Świętej za zmarłych. Pilnował prawowierności swojej owczarni i dbał o godność sprawowanych nabożeństw. Nauczał, że nie wolno tworzyć wspólnoty z heretykami, nawet jeżeli miałoby się zostać postawionym w trudnym położeniu i samotności.

"Oskarżenie patrycjusza o kradzież mienia kościelnego"

Mistrz legendy św. Jana Jałmużnika, Muzeum Narodowe w Krakowie

Gdy Persowie napadli na Syrię i Palestynę, spalili i splądrowali Jerozolimę, biskup Jan wysłał statki ze złotem, zbożem i winem, aby wykupić jeńców. Kiedy Persowie zagrozili Aleksandrii wojną wybrał się św. Jan z zarządcą Nicetem do cesarza do Konstantynopola, aby prosić o pomoc. Zachorował nagle i zmarł na Cyprze 11 listopada 616 roku.

Kaplica z relikwiami św. Jana Jałmużnika

Konkatedra p.w. św. Marcina w Bratysławie

Św. Jan został pochowany w Amathus w kościele, gdzie było już pochowanych dwóch biskupów. Legenda mówi, że gdy chciano pochować św. Jana, ciała obu zmarłych biskupów rozsunęły się, robiąc pośrodku miejsce dla niego. Później przeniesiono je do Konstantynopola. W 1249 roku jego relikwie zostały przewiezione do Wenecji. Część relikwii sułtan turecki Bajazyd II wysłał w 1489 roku królowi węgierskiemu Maciejowi Korwinowi, złożono je w prywatnej kaplicy królewskiej na zamku w Budzie. Łokieć prawego ramienia znajdował się u pustelników św. Pawła w Neustadt. Obecnie szczątki Świętego znajdują się w kaplicy konkatedry p.w. św. Marcina w Bratysławie oraz w kaplicy weneckiego kościoła p.w. św. Jana w Bragorze (San Giovanni in Bragora).

Kościół p.w. św. Jana Chrzciciela w Bragorze, Wenecja

Relikwie św. Jana Jałmużnika

Kościół p.w. św. Jana Chrzciciela w Bragorze, Wenecja

Był przedostatnim katolickim patriarchą Aleksandrii.

Patron:
Zakonu Kawalerów Maltańskich (Joannitów).

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa z jałmużniczką, z pastorałem.

Legenda:
Pewna kobieta bardzo wstydziła się wyznać swój ciężki grzech św. Janowi, napisała więc go na kartce i wręczyła Świętemu. Kiedy po kilku dniach wróciła do miasta i dowiedziała się o śmierci patriarchy była zrozpaczona, nie wiedząc czy przeczytał jej kartkę i czy odpuścił jej grzech. Przez trzy dni i trzy noce modliła się na jego grobie. Trzeciego dnia znalazła kartkę, na której napisano: "Przez Jana sługę mojego zgładzony jest grzech twój."

Lektura:
Jakub de Voragine - "Złota legenda" - "Żywot św. Jana Jałmużnika"
.