3 listopada 2010

Św. Malachiasz z Armagh

.
Święty biskup (1094-1148).

Znany również jako: Mael Maedoc Ua Morgair, Maelmhaedhoc O'Morgair.


Urodził się w 1094 roku w Armagh w zamożnej rodzinie nauczyciela. Jego ojciec zmarł w Limerick, gdy Malachiasz miał siedem lat. Chłopiec od najmłodszych lat wyróżniał się niezwykłą pobożnością i zamiłowaniem do nauki. Jako młodzieniec poddał się kierownictwu duchowemu bogobojnemu pustelnikowi Imhar O'Hagana, który miał swój erem w pobliżu Armagh. Arcybiskup św. Cellsus (Cellah) do którego doszły opowieści o pobożnym i wykształconym młodzieńcu namówił go do przyjęcia święceń kapłańskich w 1119 roku i mianował św. Malachiasza kaznodzieją katedralnym. Aby ugruntować swoją wiedzę w zakresie liturgii i teologii udał się na dwa lata do Lesmor, do biskupa Malchusa.


Odbudował klasztor w Bangor, który ufundował w 550 roku św. Comgall,
i został w 1123 roku jego opatem. W tym samym roku wybrano go również biskupem Down i Connor, a w 1132 nalegając namowom biskupów irlandzkich przyjął godność arcybiskupa Armagh, po śmierci poprzednika, św. Celsusa. Pełnił swoją funkcję z wielką gorliwością i z wielkim pożytkiem dla wiernych, przywracając kościelną dyscyplinę. Po pięciu latach zarządu arcybiskupstwem Armagh św. Malachiasz mianował prymasem Gelazego, a sam usunął się do Down.

W 1139 roku udał się z pielgrzymką do Rzymu, przez Szkocję, Anglię i Francję, po drodze zatrzymując się w Clairvaux. Papież Innocenty II mianował św. Malachiasza legatem apostolskim na całą Irlandię. Po powrocie do kraju wprowadził liturgię rzymską i reformę cysterską, wraz z pięcioma cystersami, którzy przyjechali
wraz z nim z Clairvaux. Tak powstało wielkie opactwo w Mellifont w 1142 roku.

 Pozostałości kapitularza w opactwie Mellifont, hrabstwo Louth, 1794r.


Zmarł 2 listopada 1148 roku w Clairvaux, podczas swojej drugiej podróży do Rzymu. Został pochowany w kaplicy Matki Bożej w opactwie. Papież Klemens III kanonizował go 6 lipca 1191 roku. Św. Malachiasz był pierwszym kanonizowanym irlandzkim świętym.

Żywot św. Malachiasza opisał św. Bernard z Clairvaux w dziele "Liber de vita et rebus gestis S. Malachiae".Gdy papież bł. Eugeniusz III, cysters, zwrócił się do swojego starego opata, św. Bernarda, po wskazówki jakimi miał się kierować jako papież, ten mu odpowiedział, że powinien poznać życie św. Malachiasza i pójść za jego przykładem.

Wnętrze kościoła p.w. św. Malachiasza w Belfaście

Patron:
Archidiecezji Armagh, diecezji Down i Connor.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa, czasami pouczający króla.
Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, księga.

Varia:
Św. Malachiaszowi przypisywane są proroctwa o papieżach - Prophetia de summis Pontificibus. Zaczyna się to proroctwo od papieża Celestyna II w 1143 roku
i obejmuje 112 papieży aż do końca świata, opisując każdego krótkim zdaniem.
Po raz pierwszy zostało wydane w 1595 roku przez benedyktyna Arnolda Wiona w dziele "Lignum vitae". Św. Bernard w napisanym przez siebie żywocie św. Malachiasza nie wspomina o proroctwie.
.

2 listopada 2010

Św. Wiktoryn z Petawium

.
Święty biskup i męczennik (zm.304).

Znany również jako: Wiktoryn z Pettau, Wiktoryn Ptujski.

Urodził się w najprawdopodobniej w Grecji, był biskupem panońskiego Petawium (Poetavium, obecnie Ptuj) w III wieku oraz jednym z najstarszych zachodnich egzegetów. Według św. Hieronima lepiej znał grekę niż łacinę, a jego dzieła wywarły znaczący wpływ na jego następców: Chromacjusza z Akwilei, Laktancjusza, Hilarego oraz Cezarego z Arles.

Napisał wiele komentarzy do Biblii, ale wszystkie jego pisma zaginęły. Ocalały jedynie niewielkie fragmenty "De decem virginibus" (O dziesięciu cnotach), "De fabrica mundi" (O stworzeniu świata) i komentarz do Apokalipsy.

 Ptuj, Słowenia

Św. Wiktoryn był człowiekiem wielkiej pobożności, zaniepokojonym szerzącymi się herezjami, które zwalczał. Pod koniec życia pielgrzymował do Jerozolimy, gdzie poświęcił bibliotekę założoną przez biskupa Aleksandra.

Zginął w czasie prześladowań za cesarza Dioklecjana w 304 roku. Dzień jego wspomnienia jest najprawdopodobniej dniem uroczystego przeniesienia relikwii do Rzymu.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, miecz, palma.
.

1 listopada 2010

Wszyscy Święci

.
Od pierwszych wieków chrześcijaństwa Kościół oddawał cześć publiczną najpierw męczennikom, a po wprowadzeniu kanonizacji, również i wyznawcom. Początkowo uroczystości te były świętami miejscowymi, lecz po udzielaniu relikwii Świętych kościołom w różnych regionach, cześć ich zaczęła się rozpowszechniać.

Z biegiem czasu powstała uroczystość wspólna wszystkich męczenników, do niej dodano następnie uroczystość świętych wyznawców, dając w ten sposób początek uroczystości Wszystkich Świętych. W ten sposób uhonorowano również i tych Świętych, którzy szczególniejszej czci w ciągu roku nie odbierają, bądź też nie jest znane ich imię.

Detal z predelli ołtarza św. Dominika
Fra Angelico, 1423-24
National Gallery w Londynie

Uroczystość zapoczątkował papież św. Bonifacy IV, przemieniając rzymski Panteon, który otrzymał od cesarza, na świątynię pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, Świętych Apostołów i Męczenników (obecnie kościół Wszystkich Świętych).
Złożono w nim szczątki 28 męczenników, a uroczyste poświęcenie miało miejsce
13 maja 610 roku. Na pamiątkę tego dnia obchodzono wspomnienie wszystkich świętych męczenników.

 Kościół NMP u Męczenników (Santa Maria ad Martyres) w Rzymie

Papież św. Grzegorz III przeniósł je na 1 listopada, Grzegorz IV w 837 roku zalecił, aby było obchodzono ją jako uroczystość Wszystkich Świętych z wigilią. Papież Jan XI w 935 roku rozszerzył uroczystość na cały Kościół, a Sykstus IV dodał oktawę.

 Kościół p.w. Wszystkich Świętych we Florencji


Wstawiennictwa Wszystkich Świętych wzywa się w szczególnie ważnych wydarzeniach w życiu Kościoła, śpiewając Litanię do Wszystkich Świętych, jedyną litanię występującą w księgach liturgicznych.

Impresje muzyczne:
Tomas Luis de Victoria "In festo Omnium Sanctorum" (1572, motet)
Francisco Guerrero "Vespers for All Saints"
Jan Dismas Zelenka "Missa Omnium Sanctorum" (ZWV 16-21)
Jan Dismas Zelenka "Litaniae Omnium Sanctorum in A minor" (ZWV 153)
.

15 października 2010

Św. Aurelia z Ratyzbony

.
Święta dziewica i pustelniczka (zm. 1027).


Była księżniczką, spokrewnioną z królewską rodziną Kapetyngów. Aby uniknąć małżeństwa, uciekła z domu rodzinnego i schroniła się w pustelni nieopodal benedyktyńskiego klasztoru św. Emmerama nieopodal Ratyzbony (Regensburg), około roku 975. Spędziła w niej kilkadziesiąt lat, jej duchowym kierownikiem w tym czasie był biskup św. Wolfgang.

 Klasztor św. Emmerama w Ratyzbonie, Bawaria

Zmarła 15 kwietnia 1027 roku. Została pochowana w kościele klasztoru
św. Emmerama. W 1330 roku wystawiono jej kosztowny kamienny sarkofag, który można podziwiać do dziś.

Bywa mylona ze św. Aurelią ze Strasburga, której wspomnienie przypada również
15 października.

Ikonografia:
Przedstawiana jako pustelnica.
Jej atrybutem jest: krzyż, dyscyplina, lilia, korona.
.

Św. Aurelia ze Strasburga

.
Święta dziewica i męczenniczka (zm. ok. 383).

Według legendy była towarzyszką św. Urszuli, z powodu choroby musiała pozostać
w Strasburgu, podczas gdy pozostali wyruszyli w dalszą drogę do Kolonii. Poniosła śmierć męczeńską w dniu 15 października około 383 roku.

Relikwiarz św. Aurelii, ok. 1521r.

Św. Aurelia została pochowana w kościele p.w. św. Marcina w Strasburgu, później jej doczesne szczątki wystawiono w kryształowej trumnie. W Bregencji był kościół pod jej wezwaniem, o czym wspominał św. Kolumban Młodszy.

Bywa mylona ze św. Aurelią z Ratyzbony, której wspomnienie przypada również
15 października.

Ikonografia:
Przedstawiana jako młoda dziewczyna w stroju z epoki, w koronie z warkoczy.
Jej atrybutem jest: palma, lilia.

Varia:
W 1521 roku sekretarz cesarza Karola V, Franciszek de los Cobos y Molina, otrzymał relikwie czterech świętych związanych ze Strasburgiem wraz z certyfikatami autentyczności. Umieścił je w ufundowanej przez siebie kaplicy pogrzebowej.
W czasie wojny domowej w Hiszpanii, ocalał jedynie relikwiarz św. Aurelii.
.