Św. Katarzyna z Bolonii OSC

.

Święta ksieni i dziewica (1413-1463).

Znana również jako: Katarzyna de'Vigri.

Św. Katarzyna z dobroczyńcami

Flam. anonim, ok. 1480r.

Courtlad Gallery w Londynie

Katarzyna de'Vigri przyszła na świat 8 września 1413 roku w patrycjuszowskiej rodzinie Benwenuty Mammolini i Jana de'Vigri, doktora praw uniwersytetu w Padwie, pozostającego na usługach dworu księcia Ferrary, Mikołaja III d'Este.

Mając dziesięć lat, wszechstronnie wykształcona dziewczynka została damą dworu książęcej córki, Małgorzaty, pełniąc tę funkcję aż do ślubu księżniczki w 1427 roku. Wtedy też, odrzucając propozycje małżeństwa, postanowiła wraz z innymi pobożnymi pannami wstąpić do Trzeciego Zakonu św. Franciszka. Tercjarki żyły w klasztorze według reguły św. Klary, w 1432 roku złożyły śluby zakonne. W 1456 roku św. Katarzyna została przeoryszą nowego klasztoru w Bolonii, który powstał przy kościele pw. Bożego Ciała.

Guglielmo Giraldi, ok.1469r.

Oddawała się z zapałem modlitwie i pokucie w celu nawrócenia grzeszników. Głęboka pokora, niezwykła pobożność i bogobojność szły w parze z darem czynienia cudów, proroctw i objawień.

Madonna z Dzieciątkiem w owocem, ok.1440r.

miniatura namalowana przez św. Katarzynę

Zmarła 9 marca 1463 roku, trzykrotnie wymawiając Imię Jezus. Jej ciało pochowano w ziemi, a po osiemnastu dniach nad jej grobem odnotowano liczne cuda. Przez ten cały czas z ziemi wydobywał się piękny zapach, więc zakonnice poprosiły spowiednika o wydanie zgody na ekshumację i pochowanie przeoryszy w trumnie. Gdy odkryto nienaruszone ciało św. Katarzyny, z którego unosił się niebiański zapach, postanowiono umieścić jej doczesne szczątki w kaplicy kościoła, siedzące na tronie. Znajdują się tam do dzisiaj.

Relikwie św. Katarzyny

Kościół pw. Bożego Ciała w Bolonii

Pierwszą biografię św. Katarzyny napisała bł. Iluminata Bembi,  a rękopis znajduje się w archiwum bolońskiego klasztoru.

W 1592 roku jej imię wpisał do Martyrologium Rzymskiego papież Klemens VIII. Beatyfikował ją papież Klemens XI dnia 13 listopada 1703 roku, a kanonizował 22 maja 1712 roku w uroczystość Trójcy Przenajświętszej, po długim i pracochłonnym procesie. Bullę kanonizacyjną opublikował papież Benedykt XIII w 1724 roku.

Co roku, w dniach 8-16 marca, w Bolonii obchodzona jest uroczyście oktawa ku czci św. Katarzyny.

 Strona tytułowa "Żywotu św. Katarzyny z Bolonii" Jakuba Grassetiego SI, 1724r.

Patronka:
Bolonii, artystów, malarzy. Wzywana w obronie przed pokusami.

Ikonografia:
Przedstawiana w habicie klaryski, z bosymi stopami. Jej atrybutem jest: Dzieciątko Jezus, księga, krzyż, lilia.

Cytat:

"Przywdziejcie zbroję Bożą, abyście mogli się ostać wobec zasadzek szatana! Wszyscy, którzy posiadają tak szlachetne przymioty umysłu i serca, że pragną wziąć krzyż ze względu na Pana Naszego Jezusa Chrystusa, który poległ na polu walki, aby nam przywrócić życie, powinni koniecznie do tego rodzaju walki przywdziać zbroję, a szczególnie tę, którą tu po kolei wymienię. Po pierwsze pilność, po drugie - nieufność wobec siebie samego, po trzecie - zaufanie Bogu, po czwarte - pamięć o Męce Pańskiej, po piąte - pamięć o swojej śmierci, po szóste - pamięć o chwale Bożej, po siódme - kierowanie się powagą Pisma Świętego."

Dzieła:
"Siedem broni duchowych"
"Rosarium" poemat
"Kazania"
"Hymny, traktaty i listy"
"Korona Matki Chrystusowej"

Varia:
W Polsce wizerunek św. Katarzyny z Bolonii z 1772 roku znajduje się w retabulum ołtarza św. Mikołaja w katedrze pw. Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja we Fromborku oraz na pacyfikale z XV wieku w kościele pw. św. Mikołaja i św. Anny w warmińskim Sząbruku.

Pod koniec XX wieku odkryto niepublikowane dotąd prace św. Katarzyny.

O  św. Katarzynie:
"Niech przykład św. Katarzyny pobudzi nas do pokornego posłuszeństwa woli Bożej w naszym codziennym wysiłku, aby zostać wiernymi jego planom w odniesieniu do naszego życia."
Ojciec Święty Benedykt XVI, audiencja generalna 29 grudnia 2010 roku

.

Św. Kazimierz Jagiellończyk

.

Święty królewicz (1458-1484).

Urodził się 3 października 1458 roku w Krakowie. Był jednym z trzynaściorga dzieci króla Kazimierza III Jagiellończyka i królowej Elżbiety Rakuszanki, zwanej "matką królów". Para królewska była bardzo pobożna - codziennie słuchała Mszy Świętej, pielgrzymowała do Częstochowy, ufundowała liczne kościoły i klasztory. Mały książę został ochrzczony w drugą niedzielę po Wszystkich Świętych.

Józef Oziębłowski, XIXw.

Do dziewiątego roku życia św. Kazimierza wychowywała matka, w 1467 roku jego nauczycielem został kanonik krakowski Jan Długosz, który wraz z królewskimi synami przebywał na zamku w Starym Sączu. W czasie gdy król Kazimierz III przebywał w Wilnie, królewski nauczyciel zabierał swoich wychowanków do zamku w Miednikach, leżącego niecałe 4km od Wilna.

Jan Matejko, 1869r.

Dom Jana Matejki w Krakowie

W 1471 roku stany węgierskie zniechęcone do Maciej Korwina wysłały poselstwo do króla polskiego, aby im królewicza Kazimierza na króla posłał, zagrażając że jeśli tego nie uczyni, skierują swe poselstwo do Turków. Królewicz wyruszył na Węgry z 12000 zbrojnych pod wodzą Piotra Dunina w październiku tego samego roku, odprowadzany przez króla i panów polskich. Okazało się że Maciej Korwin przeciągnął na swoją stronę znaczną część panów węgierskich i rozłożył się obozem niedaleko Nitry. Wskutek wstawiennictwa papieża Sykstusa IV, który pragnął zgody na Węgrzech, św. Kazimierz na rozkaz ojca wrócił do kraju i zamieszkał w Dobczycach, gdzie do grona nauczycieli młodego królewicza dołączył Kallimach.

Carlo Dolci, 2 poł. XVIIw.

 Galeria Pitti we Florencji

Dnia 5 lipca 1472 roku wraz z Kazimierzem III udał się do Krakowa na spotkanie z legatem papieskim Marco Borbo, do którego wygłosił mowę powitalną w języku łacińskim, a jego mądrość i skromność wywarła na posłańcu wielkie wrażenie . W tym samym roku razem z ojcem udał się na pielgrzymkę do Częstochowy, gdzie dom królewski przystąpił do konfraterni paulińskiej.

Królewicz od dzieciństwa odznaczał się nadzwyczajną pobożnością, spędzając wiele godzin na modlitwie. Złożył ślub czystości, umartwiał swe ciało postami, noszeniem włosiennicy i spaniem na gołej ziemi. Żywił szczególne nabożeństwo do Najświętszego Sakramentu i Matki Bożej. Jeśli w nocy zastawał kościół zamknięty, modlił się przed jego drzwiami. Gdy lekarze radzili mu, aby do zachowania zdrowia porzucił ślub czystości i wstąpił w stan małżeński odpowiedział, że woli umrzeć niż cnotę Bogu poślubioną stracić.

Katedra wileńska - kaplica św. Kazimierza, 1623-36

proj. Matteo Castelli

Zmarł w niedzielę przed wschodem słońca, 4 marca 1484 roku w Grodnie, prawdopodobnie na gruźlicę. Został pochowany w grobie pod kaplicą Bogurodzicy w katedrze wileńskiej, tam gdzie za życia najczęściej się modlił. Kiedy w 1604 roku otwarto trumnę znaleziono nienaruszone ciało, z arkuszem na którym spisano ulubiony hymn św. Kazimierza "Omni die dic Mariae" (Duszo moja, rzecz to twoja, co dzień Maryję sławić - tłum. St.Grochowski). W 1623 roku przeniesiono doczesne szczątki królewicza do kaplicy Gasztołdowej (wówczas Chodkiewiczowska), stąd 14 sierpnia1636 roku wniesiono je do kaplicy zbudowanej przez Zygmunta III Wazę i Władysława IV.

Wnętrze kaplicy św. Kazimierza

Dwukrotnie stamtąd były wywożone w obawie przed nieprzyjacielem: w 1659 roku, wróciły do kaplicy po ośmiu latach i po raz kolejny przed wkroczeniem wojsk Karola XII na Litwę w 1702 roku, zostały przewiezione w tajemnicy na Jasną Górę. Powróciły rok później. Sowieci w 1953 roku przekształcili katedrę najpierw w magazyn, wysadzając figury św. Stanisława i św. Kazimierza ze szczytu fasady, a później w salę koncertową i galerię obrazów. Srebrny sarkofag z relikwiami św. Kazimierza przeniesiono do kościoła p.w. św. Piotra i Pawła na Anatokolu. Nabożeństwa w katedrze zaczęto ponownie odprawiać w 1985 roku, choć dopiero w 1989 została rekonsekrowana i odnowiona. Św. Kazimierz do katedralnej kaplicy powrócił dopiero w 1991 roku.

Sarkofag św. Kazimierza

Kaplica św. Kazimierza w katedrze wileńskiej

W 1518 roku Zygmunt I Stary wystąpił do Rzymu z prośbą o kanonizację brata. Wysłano legata papieskiego Zachariasza Ferreri, aby zbadał kult. W 1521 roku papież Leon X kanonizował św. Kazimierza, wysyłając z bullą kanonizacyjną biskupa Erazma Ciołka. Niestety biskup zmarł w drodze, a wszystkie dokumenty zaginęły. Jako, że nie tylko dla papiestwa nastały bardzo burzliwe czasy, dopiero w 1602 roku papież Klemens VIII wydał nową bullę na postawie dokumentów z watykańskiego archiwum, dwa lata później miała miejsce uroczysta kanonizacja w katedrze wileńskiej. Papież Urban VIII pozwolił 14 lutego 1636 roku, aby uroczystość św. Kazimierza jako głównego patrona Litwy obchodzona była w tym kraju z oktawą.

Cud przy trumnie św. Kazimierza, fresk

Michelangelo Palloni, 1692r.

Kaplica św. Kazimierza

Relikwie św. Kazimierza znajdują się również we Florencji, w bazylice
pw. św. Wawrzyńca (San Lorenzo).

Jasna Góra i św. Kazimierz

Komunia Jagiellonów, 1648-50

prac. Tomasza Dolabella

Jasna Góra, Częstochowa

Z okazji swej koronacji król Jan Kazimierz ufundował w 1649 roku ołtarz św. Kazimierza z czarnego marmuru do kaplicy cudownego obrazu, przeniesiono go w 1741 roku do bazyliki jasnogórskiej, po prawej stroni kaplicy św. Pawła Pustelnika. W obrazie ołtarzowym przedstawiono św. Kazimierza adorującego krucyfiks.

Po prawej stronie cudownego obrazu w niszy znajduje się srebrna figura św. Kazimierza, a w srebrnych obramowaniach tablic ołtarzowych z 1894 roku umieszczono wizerunki świętych, wśród których znalazł się i święty królewicz.

W 1792 roku papież Pius VII zatwierdził dla jasnogórskiego klasztoru możliwość korzystania z odpustu w dzień św. Kazimierza, pod zwykłymi warunkami.

Posąg św. Kazimierza znajduje się również na dolnej galerii jasnogórskiej wieży.

Patron:
Polski, Litwy; metropolii wileńskiej, grodzieńskiej, białostockiej i krakowskiej; młodzieży, Radomia (od 1983r.), poznańskiej Śródki, Palermo, belgijskiej Sodalicji Mariańskiej, litewskiego harcerstwa.

Ikonografia:
Przedstawiany jako młodzieniec w stroju książęcym, czasami z Matką Bożą Ostrobramską. Jego atrybutami są: krzyż, lilia, czwórdzielna mitra wielkoksiążęca, różaniec, zwój z widocznym tekstem hymnu "Omni die dic Mariae", herb Jagiellonów.

Inspiracje literackie:
Franciszek Karpiński "O św. Kazimierzu Królewiczu"
Władysław Syrokomla "Hymn do św. Kazimierza"

Rzeźba ludowa na wsi litewskiej

Inspiracje muzyczne:
Aleksander Scarlatti "San Casimiro re di Polonia" (oratorium)

Varia:
W Wilnie w dzień św. Kazimierza od czterystu lat urządzany jest jarmark odpustowy tzw. Kaziuki. Z inicjatywy mieszkańców Wilna i ich potomków podobne jarmarki urządzane są w Gdańsku, Szczecinie i Poznaniu. Zaczynają się Mszą Świętą, potem przez ulice miast idą barwne korowody królewskie. Litewskie przysmaki można nabyć na kaziukowych kiermaszach.

Kaziuki w Poznaniu

W 1960 roku Kawalerowie Maltańscy wybrali św. Kazimierza na swojego patrona.

Na ołtarzu przed trumną w kaplicy św. Kazimierza w wileńskiej katedrze znajdował się mały obrazek pochodzący z około 1520 roku, przedstawiający Świętego z trzema rękami. Legenda mówi, że ręka zamalowywana kilkakrotnie przez malarza, za każdym razem wyłaniała się spod farby, co uznano za znak Boży i pozostawiono w takim stanie.

W 1958 roku Poczta Watykańska wyemitowała znaczki ze św. Kazimierzem, w pięćsetną rocznicę śmierci.


Przysłowia:
Na św. Kazimierza wyjdzie skowronek spod perza.
Na św. Kazimierza czajka przybieża.
Na święty Kazimierz dzień z nocą zmierz.
Na święty Kazimierz już nie zmarzniesz.
Jeśli w św. Kazimierz pogoda, to na kartofle uroda.
Na św. Kazimierza zima do morza zmierza.
Na św. Kazimierza pokój dla łowców i zwierza.

Kościół pw. św. Marka w Bottineau, Dakota Płn.

Lektura:
F.Papee "Święty Kazimierz królewicz Polski" (Biblioteka Macierzy Polskiej, Lwów 1909)
K.R.Prokop "Św. Kazimierz Jagiellończyk" (WAM, 2008)
.

Św. Gerwin z Saint-Riquier OSB

.

Święty opat (zm. 1075r.)

Urodził się w Reims, był krewnym biskupa Bruna z Toul (późniejszego papieża Leona IX). Pobierał nauki w biskupiej szkole w Reims, ale zrezygnował z nauki, obawiając się że klasyczna łacińska poezja mogłaby go przywieść do grzechu. Został kanonikiem przy katedrze w Reims.

Pozostałości opactwa Saint-Vannes - wieża z XIIw.

Udał się do opata Ryszarda z Saint-Vannes, nieopodal Verdun, i poprosił o przyjęcie do benedyktyńskiego opactwa. Przyjął habit z rąk biskupa Witona, a opat mianował go swoim kapelanem. Wyruszając w podróż do Ziemi Świętej zabrał św. Gerwina razem ze sobą, a wracając wstąpili na dwór królewski. Król Henryk I poprosił opata, aby zwolnił swojego kapelana i pozwolił mu na objęcie stanowiska opata w Saint-Riquier (St. Ricarius), co ten uczynił niechętnie i spełnił królewską prośbę. Gdy na prośbę św. Gerwina zapytano mnichów ze wspólnoty, której miał być opatem czy wyrażają zgodę na jego kandydaturę, odpowiedzieli twierdząco. Benedykcji nowego opata dokonano w święto Zwiastowania NMP.

Opactwo Saint-Riquier

Jako opat troskliwie zarządzał sprawami opactwa, wyposażył bibliotekę w greckie i łacińskie manuskrypty, wybudował kilka kaplic i sanktuariów, sprowadzając wiele relikwii.

Sam wiódł bardzo ascetyczny żywot, poszcząc i spędzając wiele godzin na modlitwie, często pozbawiając się snu. Nawet w czasie podróży zachowywał rygorystycznie swój plan dnia. Głosił kazania i spowiadał w Pikardii, Normandii, Akwitanii i Turyngii.

Znalezienie ciała św. Angilberta przez św. Gerwina

Louis de Silvestre, 1712r.

Gdy opactwo otrzymało posiadłości w Anglii św. Gerwin odwiedził ten kraj kilkakrotnie, ciesząc się wielkim szacunkiem, jakim obdarzał opata św. Edward Wyznawca.

Fasada kościoła opactwa Saint-Riquier

(obecnie kościół parafialny)

Pod koniec życia zaraził się trądem, a gdy zrozumiał jaka straszna choroba go dotknęła, dziękował Bogu i modlił się żarliwie, aby przyczyniła się do jego zbawienia. Tak długo jak tylko mu zdrowie pozwoliło utrzymywał rytm modlitwy i pokuty, jaki sobie narzucił. Po czterech latach cierpień, w święto Oczyszczenia NMP, ofiarował ostatnią Mszę Świętą w krypcie, którą sam zbudował. Mnisi odprowadzili osłabionego opata do celi, a ten dziękując im za pomoc powiedział:  "Wiedzcież, że otrzymałem dzisiaj od Maryi pozwolenie na odjazd". Zapytali dokąd się zamierza udać, a Święty odparł,  że w miejsce o którym zawsze marzył i o które zawsze się modlił przed Bogiem. Wyspowiadał się publicznie przed kapłanami i braćmi w Środę Popielcową, a w środę drugiego tygodnia Wielkiego Postu mnisi zanieśli go przed ołtarz św. Jana Chrzciciela, odmawiając modlitwę za konających i przy słowach "Suscipiat te Christus" (Niech cię przyjmie Chrystus), dusza św. Gerwina uleciała do nieba.
.

Św. Marta z Astorgi

.

Święta dziewica i męczenniczka (zm. w 252r.)

Urodziła się w hiszpańskiej Astordze (Asturica Augusta), leżącej przy drodze do Santiago de Compostela. Była bardzo piękna i pobożna. W czasie prześladowań chrześcijan za Decjana, prokonsul Paternus poruszony jej niezwykłą urodą chciał ją pojąć za żonę, ale Marta nie dała się złamać. Skazał ją na śmierć, została ścięta
 23 lutego 252 roku. Jej ciało wrzucono do rowu z nieczystościami, ale chrześcijanie potajemnie je wydobyli i pochowali.

Kościół pw. św. Marty w Astordze

Jej relikwie przechowywane są w kościele w Astordze. Część z nich przechowywano również w benedyktyńskim opactwie w Ribas de Sil (obecnie znajduje się tam hotel).

Pod koniec sierpnia, przez 10 dni, w Astordze obchodzi się uroczyście święto patronki miasta.

Benedyktyńskie opactwo w Ribas de Sil

Patronka:
Astorgi

Ikonografia:

Przedstawiana jako młoda dziewczyna w długiej sukni, z mieczem i palmą.
.

Św. Franciszek Regis Klet CM

.

Święty zakonnik i męczennik (1748-1820).

Urodził się 19 sierpnia 1748 roku w Grenoble, w rodzinie kupieckiej, jako dziesiąte z piętnaściorga dzieci. Jego rodzice, Cezar i Klaudyna, byli ludźmi głęboko pobożnymi - kilkoro dzieci poświęciło swe życie na służbę Panu Bogu. Mały Franciszek został ochrzczony w kościele pw. św. Ludwika w Grenoble, imię otrzymał po niedawno kanonizowanym świętym jezuickim - Janie Franciszku Regis (zm. 1640).

Rodzice oddali go na naukę do kolegium jezuickiego w Grenoble, dalszą naukę kontynuował w seminarium diecezjalnym prowadzonym przez filipinów (oratorian). Dnia 6 marca 1769 roku św. Franciszek wstąpił do nowicjatu Zgromadzenia Misji (Congregatio Missionis, CM, potocznie nazywani lazarystami). Śluby zakonne złożył dwa lata później, a 27 marca 1773 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Krótko po święceniach wysłano go do Annecy, gdzie w wyższym seminarium wykładał teologię moralną. Po szesnastu latach pobytu w Annecy wezwany do Paryża, na kapitułę generalną, na której nowo mianowany generał zakonu mianował św. Franciszka dyrektorem seminarium w domu macierzystym w Paryżu. Przebywał tam niecały rok, ponieważ 13 lipca 1789 roku rewolucjoniści wygnali misjonarzy, a budynek i kościół splądrowali.

Po rozproszeniu zakonników, generał w końcu uległ prośbom św. Franciszka, który od dawna pragnął wyjechać na misję i skierował go do Chin. W kwietniu 1791 roku wyruszył w podróż, 15 października 1792 dotarł do jednej z najbiedniejszych osad chrześcijańskich w Kiang-Si, gdzie z dużą trudnością uczył się języka. W 1793 roku został wysłany do Hon-Kouang, gdzie przez dwadzieścia siedem lat posługiwał. W lipcu 1812 roku kościół i szkołę, którymi się opiekował zniszczyli żołnierze. Św. Franciszkowi udało się kilkakrotnie uniknąć pojmania, aż do 1818 roku, gdy prześladowania wybuchły ze zdwojoną siłą. Dla nagrody pieniężnej, jaką wyznaczono za jego głowę, chiński chrześcijanin zdradził miejsce pobytu lazarysty władzom. Pojmano go 16 czerwca 1819 roku, zakutego w łańcuchy prowadzono kilkadziesiąt kilometrów, w końcu uwięziono na pięć tygodni w Jinjagang, gdzie poddawano go torturom. Później przeniesiony został do Nan-Yang-Fou, do więzienia gdzie traktowanie było łagodniejsze i gdzie spotkał lazarystę, ojca Chena, od którego otrzymał Sakramenty.

 Śmierć św. Franciszka Regisa Kleta

Dnia 1 stycznia 1820 roku ogłoszono św. Franciszkowi wyrok śmierci, który wykonano 18 lutego. Karę wykonano przez uduszenie na krzyżu. Chrześcijanie pochowali jego ciało na pobliskim wzgórzu. Doczesne szczątki św. Franciszka w 1868 przewieziono do Paryża i złożono je w kościele domu macierzystego w Paryżu.

Papież Grzegorz XVI w 1843 roku ogłosił go, razem ze św. Janem Gabrielem Perboyre (zm. 1840), Sługą Bożym. Dnia 27 maja 1900 roku papież Leon XIII beatyfikował misjonarza, w gronie 72 męczenników. Kanonizacja miała miejsce w Rzymie, 1 października 2000 roku - w gronie 120 Chińskich Męczenników, których wspólne wspomnienie przypada 9 lipca.

Sarkofag z relikwiami św. Franciszka Regisa Kleta

Kościół lazarystów w Paryżu

Relikwie św. Franciszka Regisa Kleta są przechowywane w kościele misjonarzy pw. NMP z Lourdes w Krakowie. W kościele znajduje się również polichromia z XIX wieku, przedstawiająca świętego męczennika. Istniała (już mało popularna w śpiewnikach) "Pieśń o św. Franciszku".

Patron:
Misjonarzy.

Ikonografia:
Przedstawiany jako kapłan, w stroju orientalnym lub w czasie męczeńskiej śmierci.
.