8 września 2010

Św. Korbinian z Fryzyngi

.
Święty biskup i wyznawca (670-730).


Urodził się w Chatres (Castrum), nieopodal Melun, w 670 roku, jako syn Waldegiso (Waltekisa). Otrzymał na chrzcie imię po ojcu, a gdy ten zmarł, matka nadała chłopcu swoje imię. Po jej śmierci, mając 22 lata wybudował sobie celę przy kaplicy
św. Germana (Saint-Germain) w Chatres, na drodze do Orleanu. W opinii świętości żył tam przez 14 lat. Żywiąc szczególne nabożeństwo do św. Piotra Apostoła przeniósł się wraz z kilkoma swoimi uczniami do Rzymu, prosząc papieża św. Grzegorza II
o błogosławieństwo.

Po drodze założył wraz ze swoimi towarzyszami mały klasztor w Caines, niedaleko Merano. Papież zdając sobie sprawę z talentów św. Korbiniana, mianował go biskupem misyjnym i wysłał do Bawarii. Tam miał korzystać z pomocy księcia Grimoalda.

Opactwo św. Stefana (Weihenstephan) we Fryzyndze, Bawaria
J.A.Zimmerman, 1767, miedzioryt

Na górze nieopodal Fryzyngi (Freising), nieopodal znajdującego się tam sanktuarium, wzniósł opactwo benedyktyńskie i szkołę. Wiele godzin spędzał na modlitwie, postach i umartwieniach.

Katedra p.w. NMP i św. Korbiniana we Fryzyndze, Bawaria
Jakob Kaschauer, 1443r.
figura z retabulum głównego ołtarza

Gdy książę Grimoald związał się z wdową po swoim bracie, Biltrudą (Plektrudą),
św. Korbinian otwarcie wypowiedział się przeciw kazirodczym, stosunkom, czym ściągnął na siebie nienawiść Biltrudy. Nękany wyrzutami sumienia książę opuścił bratową, wkrótce potem został zamordowany. Św. Korbinian schronił  się w Caines przed wynajętymi przez wdowę żołdakami, którzy czyhali na jego życie.
W południowym Tyrolu spędził kilka lat.

W 725 roku następca Grimoalda, Hugbert, poprosił Świętego, aby powrócił do Fryzyngi i kontynuował swoją misję.

Śmierć św. Korbiniana
Jan Polack, 1484-85
Alte Pinakothek w Monachium, Bawaria


Św. Korbinian zmarł 8 września 730 roku w Merano, został pochowany obok
św. Walentego z Recji, pierwszego biskupa Pasawy (Passau).

Dnia 20 listopada 765 roku jego relikwie zostały przeniesione do krypty katedry we Fryzyndze,  przez biskupa Aribo, ucznia i biografa Świętego. Część relikwii znajduje się w kaplicy monachijskiej katedry.

Krypta św. Korbiniana
Katedra p.w. NMP i św. Korbiniana we Fryzyndze, Bawaria

Patron:
Fryzyngi, archidiecezji monachijskiej.

Ikonografia:
Przedstawiany w szatach biskupich, najczęściej z niedźwiedziem niosącym bagaż. Jego atrybutem jest: mitra, paliusz, pastorał, niedźwiedź, krzyż, księga, katedra.

Relikwiarz św. Korbiniana
Katedra p.w. NMP i św. Korbiniana we Fryzyndze, Bawaria

Legenda:
Najbardziej znanym atrybutem św. Korbiniana jest objuczony niedźwiedź. Gdy Święty podążał do Rzymu, w Alpach zaatakował go niedźwiedź, który mu pożarł muła.
Wtedy kazał niedźwiedziowi dźwigać bagaż do Rzymu.

Herb Ojca Świętego Benedykta XVI

Varia:
W 1977 roku kardynał Józef Ratzinger w swoim herbie umieścił niedźwiedzia
św. Korbiniana. W swojej autobiografii  nawiązując do tego symbolu, pisze: 
"Ja również poniosłem mój bagaż do Rzymu i wędruję z nim od dość dawna ulicami Wiecznego Miasta. Kiedy zostanę zwolniony, nie wiem, ale wiem, że również mnie to dotyczy: Twoim jucznym osłem się stałem i właśnie w ten sposób jestem blisko Ciebie" (ostatnie zdanie to słowa św. Augustyna).

Niedźwiedź św. Korbiniana znajduje się również w herbie Fryzyngi.

Apoteoza św. Korbiniana
Johann Georg Dieffenbrunner, 1764r.
.

7 września 2010

Św. Regina

.
Święta dziewica i męczenniczka (ok. 286).

Figura z kaplicy szpitala św. Reginy, XVIIIw.
Musee de la vie Bourguignone w Dijon, Burgundia

Urodziła się w Galii nieopodal Autun, jej ojciec Klemens był poganinem, matka zmarła przy jej narodzinach. Niania, która była chrześcijanką, ochrzciła potajemnie dziecko. Gdy dziewczynka podrosła zajmowała się pasieniem owiec u podnóża góry Auxois, nieopodal Alezji (Alesia, obecnie Alise-Sainte-Reine).

Prokonsul Olibriusz widząc jej urodę, pragnął ją poślubić, ale św. Regina nie chciała złamać ślubów dziewictwa ani wyrzec się wiary. Rozwścieczony prokonsul postanowił się zemścić i wydał ją na tortury, a gdy uparcie trwała przy swojej wierze, kazał ją ściąć, około 286 roku.

Opactwo we Flavigny, Burgundia
Krypta św. Reginy
Opactwo we Flavigny, Burgundia

Jej relikwie przeniesiono do benedyktyńskiego opactwa Flavigny-sur-Ozerain
w 827 roku. Część relikwii złożono w ołtarzu kościoła p.w. św. Reginy
w Drensteinfurcie.

Sztuka o św. Reginie - akt II - Uczta, ok. 1906r.

Sztuka o św. Reginie - akt III - Modlitwa w więzieniu, ok. 1906r.
W rodzinnym miasteczku Alise-Sainte-Reine, obok szpitala św. Reginy, założonego przez św. Wincentego a Paulo, znajdowało się cudowne źródło św. Reginy, z którego woda leczyła świerzb, grzybicę, szkorbut i inne choroby. A mieszkańcy przez wieki, co roku, ku czci Świętej wystawiają przedstawienia opowiadające o Jej życiu i śmierci. Natomiast w Dijon odbywały się procesje ku czci św. Reginy.

Francisco Pacheco, 1604r.
Musee Goya w Castres, Midi-Pyrenees

W Polsce wizerunki przedstawiające św. Reginę znajdują się m.in. w gotyckim kościele p.w. Wszystkich Świętych w Bliznem oraz w krakowskim kościele p.w św. Tomasza Apostoła.

Patronka:
Cieśli, stolarzy, ubogich, pasterzy. Wzywana w obronie przed zadraśnięciami, świerzbem i chorobami wenerycznymi.

Ikonografia:
Przedstawiana w stroju z epoki, najczęściej w czasie pasienia owiec lub męczeńskiej śmierci. Jej atrybutem jest: krzyż, palma, korona, gołąb, miecz lub topór, źródło, kula ognista, łańcuchy.

Xavier Schanovski, 1892r.
Alise-Sainte-Reine, Burgundia
Posąg stoi w miejscu, w którym Olibriusz pierwszy raz miał ujrzeć św. Reginę

Varia:
W Skarbcu Katedralnym na Wawelu znajduje się złoty ornat biskupa krakowskiego Andrzeja Lipskiego, ofiarowany przez hetmanową Reginę Żółkiewską, ze św. Reginą
i św. Janem Ewangelistą. Pochodzący z lat 1620-22 jest jednym z najlepszych dzieł polskiego hafciarstwa XVII wieku. Naszyto nań aż 600 pereł.

Przysłowia:
Św. Regina mgły rozpina.
W dzień św. Reginy wabią chłopaków dziewczyny.
Św. Regina gałęzie ugina.

"Święci na każdy dzień", wyd. Edelvives, 1960r.

"Żywot św. Reginy", Troyes, XVIIIw.

.

4 września 2010

Św. Rozalia z Palermo

.
Święta dziewica i pustelnica (1129-1165).

Znana również jako: Mała Święta (la Santuzza).

Andrea Sacchi, XVIIw.
Museo del Prado w Madrycie

Urodziła się 6 października 1129 roku na zamku Oliwella w sycylijskim Palermo,
w rodzinie normańskiego księcia Sinibalda, która miała być spokrewniona z Karolem Wielkim i królem Sycylii, Rogerem I. Legenda głosi, że Maria Guiscarda, matka Świętej, przed jej narodzinami miała sen, w którym usłyszała, że narodzonej dziewczynce ma dać na imię Rozalia. Do chrztu trzymali ją król Roger i jego małżonka Małgorzata
z Nawarry. Odbył się on w Kaplicy Palatyńskiej w Pałacu Normanów (Palazzo dei Normanni). Mając czternaście lat odrzuca propozycję małżeństwa z wywodzącym się z królewskiego rodu Baldwinem. Wzgardziwszy zaszczytami i bogactwami schroniła się w klasztorze bazylianów. Gdy jednak rodzice próbowali ją przekonać do przyjęcia tak wspaniałej propozycji małżeństwa uciekła do jaskini nieopodal Palermo, gdzie wiodła pustelnicze życie, pełne modlitwy i umartwień.

Figura św. Rozalii, 1929r.
Monterey, Kalifornia

Okoliczni mieszkańcy zaczęli odwiedzać jej pustelnię, a gdy sława jej pobożności
i pokory rosła, postanowiła przenieść się do groty na zboczu góry Peregrino, w  okolicy odludnej i trudno dostępnej. Jednak i tam po jakimś czasie odnaleziono Świętą, szukając u niej modlitwy i rady. Zmarła w 1165 roku, a jej ciało odkryli pielgrzymi 4 września.


Św. Rozalia u stóp Maryi z Dzieciątkiem, ze św. Piotrem i św. Pawłem
Anthony van Dyck, 1629r.

Już w XIII wieku czczono św. Rozalię na Sycylii, wzywając jej pomocy, jak chociażby podczas zarazy w Bivonie w 1348 roku i w Palermo w 1474. Na Quisquinie wzniesiono ku jej czci ołtarz, a na górze Peregrino kościół. Wiedziano, że w grocie znajduje się ciało Świętej, ale mimo poszukiwań nie udało się go odnaleźć.


Św. Rozalia wstawia się za dotkniętymi plagą
Anthony van Dyck, 1624r.
Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku

Gdy w 1624 roku zaraza nękała okolice Palermo św. Rozalia ukazała się pobożnej kobiecie i opisała miejsce, w którym należy szukać jej relikwii, każąc przenieść je do Palermo w uroczystej procesji. W opisanej w wizji grocie 15 lipca tego samego roku znaleziono doczesne szczątki Świętej, które wydobyto i złożono w pałacu kardynała Giannettino Dorii w Palermo, który zlecił jezucie o. Giordano Cascini urzędowe zbadanie ich autentyczności. Dnia 22 lutego 1625 roku ciało św. Rozalii zostało wystawione ku czci publicznej. W niedługim czasie zaraza opuściła miasto, a od tego momentu kult św. Rozalii zaczął się szybko rozprzestrzeniać.

Sanktuarium św. Rozalii na Monte Pellegrino, XVIIw.

Papież Urban VIII wpisał imię Świętej do Martyrologium Rzymskiego 26 stycznia 1630 roku pod datą 15 lipca w rocznicę odnalezienia ciała, a papież Pius XI w 1927 dodał
4 września - dzień poświęcony wspomnieniu jej śmierci.

 Katedra p.w. Wniebowzięcia NMP w Palermo
Relikwiarz św. Rozalii, 1625r.
Sanktuarium na Monte Pellegrino

W 1666 roku papież Aleksander VII zezwolił na używanie formularza
Mszy o św. Rozalii w całym Królestwie Sycylii, a papież Innocenty XI w 1689 rozszerzył do terytoriów pod władzą cesarza rzymsko-niemieckiego, a w 1693 papież Innocenty XII dopuścił używania tegoż formularza w królestwie hiszpańskim.

Ołtarz św. Rozalii
Katedra p.w. Wniebowzięcia NMP w Palermo
 
Ciało św. Rozalii spoczywa obecnie w katedrze w Palermo, w kaplicy jej poświęconej. Złożono je w srebrnej trumnie, wystawianej trzy razy w roku.

Św. Rozalia leżąca, 1625r.
Katedra p.w. Wniebowzięcia NMP w Palermo

Kult św. Rozalii w Polsce
Do Polski relikwie św. Rozalii sprowadzono staraniem jezuitów 25 lipca 1630 roku,
a 21 września wystawiono je ku czci publicznej w kościele p.w. św. Barbary w Krakowie, gdzie wystawiono ołtarz z nastawą w kształcie groty, mieszczącej w sobie wizerunek Świętej. Piotr Jacek Pruszcz w "Klejnotach miasta Krakowa" podaje, że uroczystość św. Rozalii w tym kościele obchodzono 1 września. Z wystawieniem Najświętszego Sakramentu, z dwoma kazaniami i ucałowaniem relikwii po nieszporach. Gdy w 1897 roku w czasie odnawiania kościoła ołtarz ku jej czci zniesiono, cześć św. Rozalii w tym kościele znacząco się zmniejszyła.

Kościół p.w. św. Bartłomieja we Włodowicach, fasada

Również krakowski kościół p.w. św. Piotra i św. Pawła otrzymał jej relikwie, a te które dostała królowa Konstancja przechowywano w kaplicy zamkowej w Warszawie.

 Kościół p.w. św. Rozalii w Serafinowie, 1707r.

W wielkopolskim Serafinowie w 1707 wybudowano kościół p.w. św. Rozalii, jako wotum za obronę mieszkańców przed szalejącą epidemią cholery. W ołtarzu głównym znajduje się wizerunek Świętej z 1906 roku, a predella ołtarza bocznego zwiera sceny z jej życia.

 Kaplica św. Rozalii we Wrocance

We Wrocance, leżącej nieopodal Miejsca Piastowego, wystawiono neogotycką kaplicę poświęconą św. Rozalii. Do XVIII. wiecznego kościoła dobudowano kaplicę ku jej czci, a staraniem ks. Karola Molęckiego w 1861 roku sprowadzono do niej relikwie Świętej. Nieopodal kaplicy znajduje się źródełko z cudowną wodą.

 Kaplica św. Rozalii w Sławnie, 1783r.

W podgnieźnieńskim Sławnie znajduje się drewniana kaplica cmentarna św. Rozalii
z 1783 roku. Rok później papieskim brewe przyznano przywilej odpustu zupełnego na uroczystość Świętej.

 Katedra p.w. Wniebowzięcia NMP w Palermo

Patronka:
Palermo, Sycylii, Wenezueli. Wzywana w obronie przed zarazą i chorobami zakaźnymi.

Ikonografia:
Przedstawiana jako młoda pokutnica lub dziewczyna w stroju z epoki. Jej atrybutem jest: czaszka, krzyż, wieniec z róż, księga, lilia.

Św. Rozalia ze św. Sebastianem i św. Rochem
Anonim, XIXw., fragm.
Kościół p.w. św. Stanisława w Czeladzi

Varia:
Od 1686 roku w Palermo odbywa się festyn (u fistinu) ku czci św. Rozalii, w dniach 10-15 lipca. Uroczysta procesja wyrusza 14 lipca, zmierzając do Pałacu Normanów
i zatrzymując się przed katedrą, gdzie burmistrz miasta wchodząc na rydwan którym przewożona jest duża figura Świętej, składa u jej stóp kwiaty.


.

3 września 2010

Św. Manswet z Toul

.
Święty biskup i wyznawca (zm. 375).

Znany również jako: Mansuy.

 Jacques Callot, grawiura z 1630r.

Z pochodzenia był Szkotem lub Irlandczykiem. Po pobycie w Rzymie, w czasie którego rozwijał swoją duchowość i pobożność, został wyświęcony na biskupa w 365 roku
i wysłany przez papieża św. Damazego I z misją ewangelizowania Galów. Wsławił się wieloma cudami, które przyczyniły się do nawrócenia mieszkańców regionu. Najbardziej znany to wskrzeszenie syna gubernatora, który utonął w czasie zabawy piłką.

Wskrzeszenie syna gubernatora Toul
Jacques Callot, grawiura

Głównym źródłem informacji o życiu i działalności św. Mansweta, jako pierwszego biskupa Toul, pochodzą z relacji Adsona, opata u św. Aprusa (Evre) w Toul, napisanej
w X wieku.

Sarkofag św. Mansweta z Toul
Musee de Toul, Lotaryngia

Św. Gerard z Toul zobowiązał się do odnowienia kultu lokalnych świętych, których doczesne szczątki były przedmiotem ludowej pobożności. Relikwie św. Mansweta kilkakrotnie przenoszono, a w 1506 roku biskup Toul, Hugon des Hazards, przeniósł relikwię głowy do katedry.

 Kościół p.w. św. Mansweta w Fountenoy-la-Chateau, Lotaryngia

W Klebarku Wielkim w kościele p.w. Znalezienia Krzyża Świętego i Nawiedzenia NMP
w ołtarzu konsekrowanym w 1674 roku znajduje się portatyl z relikwiami świętych,
w tym i św. Mansweta.


Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, księga.

Varia:
U grobu św. Mansweta modlił się św. Marcin z Tours, podczas jednej ze swych podróży do Trewiru (384 lub 386).

Biskupem Toul w latach 1026-52 był Bruno z Eguisheim (papież św. Leon IX).
.

2 września 2010

Św. Małgorzata z Leuven

.
Święta dziewica i męczenniczka (1207-1225).

Znana również jako: Małgorzata z Lowanium, Marguerite la Fiere.


Urodziła się w 1207 roku w brabanckim Leuven (Lowanium), w rodzinie biednej
i bardzo pobożnej. Jej matka, cnotliwa kobieta, wychowywała córkę w bojaźni Bożej. Pełna wdzięku, łagodności i skromności Małgorzata była radością rodziców,
a czystość jej obyczajów i pobożność - przykładem dla innych. Rodzice pracowali
w zajeździe dla pielgrzymów w Munstraat, prowadzonym przez ich krewnego Amanda z Aubert. Również Małgorzata po osiągnięciu odpowiedniego wieku zaczęła im pomagać w pracy.

Gdy właściciel z żoną postanowili sprzedać zajazd i udać się do klasztoru, Małgorzata postanawiając pójść ich śladem, rozpoczęła przygotowania do przyjęcia habitu
w pobliskim opactwie cysterskim. W przeddzień ich wyjazdu, 2 września 1225 roku, kilku pomocników rzeźnika, których doszły słuchy o tym, że właściciel zamierza zabrać do klasztoru pokaźną kwotę, udając pielgrzymów poprosili o nocleg
w zajeździe. Ten nie chcąc odsyłać ich z niczym, przyjął ich u siebie. Mężczyźni zabili właścicieli, okradając ich, a osiemnastoletnią Małgorzatę, która stała się świadkiem morderstwa zabrali ze sobą i próbowali przekupić, żeby ich nie wydała. Jeden z nich zaproponował nawet, że się z nią ożeni. Jednak dziewczyna powiedziała, że woli stracić życie niż dziewictwo, które ofiarowała Panu Bogu. Wtedy poderżnęli jej gardło i przebili pierś, a ciało wrzucili do rzeki Dijle (Dyle).

Kościół p.w. św. Piotra w Leuven, Brabancja

Według legendy ryby poniosły je pod prąd aż do Leuven i tam złożyły na mieliźnie. Nadzwyczajna jasność, jaka otoczyła to miejsce, ściągnęła uwagę księcia brabanckiego Henryka, który kazał sprawdzić skąd wydobywa się dziwne światło. Pochowano ją w drewnianej kaplicy na brzegu rzeki, później jej doczesne szczątki przeniesiono uroczyście do kaplicy w kościele p.w. św. Piotra. Grób św. Małgorzaty był świadkiem wielu cudów, przybywali doń liczni pielgrzymi i aż do 1964 roku jej relikwie były niesione co roku w uroczystej procesji ku czci Matki Bożej.

Kościół p.w. św. Piotra w Leuven, Brabancja
Kościół p.w. św. Piotra w Leuven
Kaplica św. Małgorzaty

Głównym źródłem wiadomości o św. Małgorzacie jest jej żywot spisany przez mistrza nowicjatu opactwa cystersów w Heisterbach, mnicha Cezara.

Kaplica św. Małgorzaty
Kościół p.w. św. Piotra w Leuven, Brabancja

Patronka:
Męczenników, pokojówek; pracowników hoteli, kawiarni i restauracji.

Ikonografia:
Przedstawiana jako młoda pokojówka. Jej atrybutem jest: dzban, sztylet, palma, lilia.
.