Św. Celestyn V

.

Święty papież i wyznawca (1210-1296).

Znany również jako: Pietro Angelerio, Pietro da Murrone, Colelestinus Quintus,
Piotr-Celestyn.

Następca papieża Mikołaja IV, został wybrany 5 lipca 1294 roku.
Był sto dziewięćdziesiątym papieżem (wg listy kard. Mercati z 1942).

Urodził się w 1210 roku jako jedenaste dziecko w rodzinie rolnika Angelo Angelerio
i Marii Leone, w Iserno w Abruzji. Gdy miał siedemnaście lat wstąpił do benedyktyńskiego klasztoru Santa Maria di Faifula, jednak wkrótce potem udał się w góry Abruzji, aby wieść życie odosobnione. Święcenia kapłańskie otrzymał w Rzymie, po czym w pustelni w jaskini Murrone nad Sulmoną spędził kilka lat. Zdeterminowany do unikania wszystkich kontaktów, w 1245 roku zamieszkał w jaskini w górach Maiella. Wciąż przyciągał zwolenników życia pustelniczego, nazywanych celestynami. W 1274 roku udał się na sobór w Lyonie i uzyskał u papieża Urbana IV dla swoich zwolenników niezależność i włączenie do benedyktynów. W 1259 roku Pietro da Murone uzyskał pozwolenie na budowę kościoła poświęconego Matce Bożej.

Bartolomeo Romano, 1637-41

Museo del Prado w Madrycie

Od papieża Grzegorza X uzyskał potwierdzenie włączenia swoich duchowych uczniów do zakonu benedyktyńskiego. Zwołał do kościoła p.w. Ducha Świętego (Santo Spirito) w Maiella pierwszą kapitułę generalną swojej kongregacji, która uznała Regułę św. Benedykta. Zgromadzenie to nazwano później celestynami (Ordo Sancti Benedicti Coelestinorum, OSBCoel). Zakonnicy wiedli bardzo surowe życie, nie jedli mięsa, w Adwencie nie używali nabiału, a środy i piątki Wielkiego Postu pościli
o chlebie i wodzie. Strój zakonny składał się z białego habitu, czarnego kaptura i szkaplerza. W chórze i poza klasztorem zakonnicy nosili czarną pelerynę.
Św. Celestyn w 1271 został opatem klasztoru p.w. Maryi z Faifola (Santa Maria di Faifola) i proboszczem kościoła w Maiella.

Koronacja św. Celestyna na papieża

Francja, XVIw.

Wieści o jego pobożnym i ascetycznym życiu rozeszły się po całym kraju, często mówiono o nim w kurii papieskiej, na dworach Sycylii i Neapolu.

Od 4 kwietnia 1292 roku, po śmierci papieża Mikołaja IV, przez dwa lata i siedem miesięcy obradowało dwunastu kardynałów (sześciu z Rzymu, dwóch z innych części Italii i czterech francuskich) na konklawe w Perugii. Istniał zwyczaj, że wyboru papieża konklawe musiało dokonać w miejscowości, w której poprzedni papież zmarł.
Ze względu na rywalizację stronników dwóch rodów - Colonna i Orsinich, kardynałowie nie mogli wyłonić następcy Mikołaja IV. Impas trwał aż do
5 lipca 1294 roku, gdy kardynałowie wybrali Pietro da Murrone.

Giulio Caesare Bedeschini, XVIIw.

Museo Nazzionale Abruzzese w L'Aquila

Ten początkowo odmówił, ale gdy kardynałowie, król Neapolu Karol II i król węgierski Andrzej III wyruszyli do niego z delegacją, dał się przekonać do przyjęcia zaszczytnego stanowiska.

Dnia 29 sierpnia 1294 roku w Aquili (L'Aquila) w kościele p.w. Maryi z Collemaggio (Santa Maria di Collemaggio) został konsekrowany na biskupa Rzymu i przyjął imię Celestyna V.

 Castel Nuovo

Mimo nalegań kurii, aby udał się do Rzymu, św. Celestyn został zmuszony przez Karola II do zamieszkania w Castel Nuovo w Królestwie Neapolu. Nigdy nie dotarł do Rzymu.

 Herb św. Celestyna V

Na swoim pierwszym i jedynym konsystorzu, zwołanym 18 września 1294 roku, mianował trzynastu nowych kardynałów, w tym siedmiu Francuzów. Ogłosił bullę "Constitutionem felicis recordationis", przywracającą przepisy dotyczące konklawe papieża Grzegorza X, również w przypadku abdykacji.

Św. Celestyn V oddaje papieską tiarę

Jean-Honore Fragonard, 1761r.

13 grudnia 1294 roku na uroczystym konsystorzu Celestyn V odczytał formułę abdykacji, zdjął szaty pontyfikalne i oddał papieskie insygnia władzy. Dziesięć dni po jego rezygnacji, pomimo poważnych dysonansów w kolegium kardynalskim, wybrano następcę - kard. Matteo Rosso Orsiniego. Kiedy ten nie przyjął ofiarowanej godności, w trzecim głosowaniu powołano niemal jednomyślnie dotychczasowego doradcę Celestyna, Benedykta Caetani, który przyjął imię Bonifacego VIII. Nowy papież obawiając się możliwości wykorzystania pozycji swego poprzednika do powstania schizmy, kazał go pochwycić i osadzić potajemnie w wieży zamku Fumone (Castello di Fumone) w pobliżu Ferentino, w towarzystwie dwóch zakonników jego reguły.

Zamek w Fumone

Zmarł 19 maja 1296 roku, został pochowany w kościele p.w. św. Agaty w Ferentino. Został kanonizowany przez papieża Klemensa V w dniu 5 maja 1313 roku.
W 1337 roku jego doczesne szczątki przeniesiono do kościoła Santa Maria
di Collemaggio w Aquilii.

 Bazylika Santa Maria di Collemagio w Aquili

Patron:
Aquili, Iserni, Urbino, introligatorów.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju benedyktyńskim lub papieskim, czasami z tiarą u stóp.
Jego atrybutem jest: tiara, pastorał, paliusz, gołąb, pióro, klasztor.

Grobowiec św. Celestyna V

Bazylika Santa Maria di Collemaggio w L'Aquili

Varia:
18 kwietnia 1988 roku ciało św. Celestyna zostało skradzione, a dwa dni później znaleziono je na cmentarzu w Amatrice, nie odkryto sprawców kradzieży.


Podczas ostatniego trzęsienia ziemi, w 2009 roku, w Aquila część transeptu dachu
i kopuła bazyliki Santa Maria di Collemagno zostały zniszczone, zasypując sarkofag
z relikwiami. Strażakom udało się dotrzeć do niego i wydobyć spod gruzów nienaruszony.

28 kwietnia 2009 roku papież Benedykt XVI przybył z wizytą do Aquili i na sarkofagu św. Celestyna V w symbolicznym geście położył paliusz, który miał na sobie gdy została wybrany następcą św. Piotra.

Celestyni mieli swoje zakony we Włoszech, Francji i Niemczech. Reformacja położyła kres istnieniu klasztorów na ziemiach niemieckich, a rewolucja francuska zadała celestynom śmiertelny cios. We Włoszech ostatnie klasztory likwidowano
w 1807 roku. 
.

Św. Eryk Szwedzki

.

Święty król i męczennik (zm. 1160).

Znany również jako: Eryk IX Jedvardsson, Eryk IX Prawodawca.

Fresk suchy, ok. 1400r.

Kościół w Overselo

Urodził się około roku 1120 jako syn Edwarda Szwedzkiego (Jedvard Vestergotland)
i Cecylii, w okolicy jeziora Melar. Rodzice zapewnili mu bardzo staranne wychowanie.

Około 1150 roku król Swerker I Starszy powołał go na współwładcę, po tym jak poślubił księżniczkę Krystynę, a po jego śmierci św. Eryk objął tron jako samodzielny władca. Skodyfikował prawo zgodnie z zasadami Ewangelii (znane jako Prawo Króla Eryka), dając sam przykład życia pobożnego. Założył klasztor w Uppsali, sprowadzając mnichów z duńskiego opactwa w Odense. Oddany dziełom miłosierdzia, często nawiedzał chorych osobiście, budował kościoły i bogato wyposażał, troszcząc się o wspaniałość kultu Bożego.

Zorganizował zwycięską wyprawę przeciw pogańskim Finom w 1154 roku, w której towarzyszył mu św. Henryk, biskup Uppsali. Św. Henryk został w Finlandii, gdzie zabił go żołnierz, którego wcześniej obłożył karą kościelną za morderstwo.

Jego rządy nie podobały się antykatolickiej szlachcie szwedzkiej, zwłaszcza nalegania króla aby odprowadzać dziesięcinę na wsparcie Kościoła, tak jak to było praktykowane w całej Europie. Niektórzy z nich połączyli siły z synem króla duńskiego, Magnusem. Św. Eryk został przez nich napadnięty po wyjściu z kościoła, gdzie słuchał Mszy na Wniebowstąpienie, 18 maja 1161 roku. Zrzucony z konia, wyśmiewany i bity, a na samym końcu ścięty.

 Katedra p.w. św. Eryka, św. Olafa i św. Wawrzyńca w Uppsali 

(obecnie protestancka)

Król został pochowany w kościele w starej części Uppsali (Gamla Uppsala),
w 1167 roku jego doczesne szczątki złożono w katedrze w Uppsali. Pierwsze wzmianki o szerszym niż lokalny kulcie św. Eryka znaleziono w kalendarzu liturgicznym z 1198 roku. W 1256 biskup Uppsali, Lars, napisał do papieża z prośbą o przyznanie specjalnego odpustu pielgrzymującym do grobu św. Eryka.

 Źródło św. Eryka w Uppsali

W Gdańsku w XV wieku powstało Bractwo św. Eryka, które miało swoją kaplicę u karmelitów, u św. Jerzego.

Sarkofag św. Eryka

Katedra w Uppsali

Patron:
Szwecji, Sztokholmu.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju królewskim. Jego atrybutem jest: kłos, miecz, kościół, palma, ołtarz, sztandar.

Varia:
W 1892 roku w Sztokholmie wybudowano kościół p.w. św. Eryka, w stulecie przywrócenia Kościoła katolickiego w luterańskiej Szwecji. W 1953 roku podniesiono go do rangi katedry i utworzono diecezję sztokholmską (jedyną rzymskokatolicką diecezję w Szwecji).

Katedra p.w. św. Eryka w Sztokholmie

(katolicka)

.

Św. Restytuta z Afryki

.

Święta dziewica i męczenniczka (zm.304).

 Majolika na ścianie Villa Arbusto w Lacco Ameno

Urodziła się w Kartaginie, ukształtowana duchowo przez naukę św. Cypriana, biskupa Kartaginy.

Wielu chrześcijan spotykało się w Abitynii, w domu Oktawiusza Feliksa, gdzie Mszę Świętą sprawował kapłan Saturnin. Podczas dziesiątych z kolei prześladowań chrześcijan, zarządzonych przez cesarza Dioklecjana w 304 roku, żołnierze rzymscy pojmali w czasie Mszy pięćdziesięciu chrześcijan, w tym i św. Restytutę, i skutych łańcuchami zawlekli do Kartaginy. Dnia 12 lutego 304 roku zostali przesłuchani przez prokonsula Anulinusa, żaden z nich nie wyparł się wiary, skazano ich więc na śmierć.

 Bazylika p.w. św. Restytuty w Lacco Ameno na Ischii

Dręczona torturami z powodu wiary w Chrystusa z rozkazu sędziego, została
w końcu wrzucona do łodzi nasączonej żywicą i smoła, wypełnionej drewnem, na której miała zginąć spalona żywcem na morzu, ale płomienie ogarnęły tych, którzy ogień podrzucili, a św. Restytuta umarła spokojnie nietknięta przez płomienie.

 Monte Vico, Ischia

Łódka z jej ciałem przypłynęła do wyspy Aenaria (Ischia) pod Neapolem, a miejsce, gdzie na mieliźnie znajdowała się łódź z ciałem Świętej objawił anioł pobożnej matronie Lucynie. Chrześcijanie pochowali ją u stóp Monte Vico w Lacco Ameno.

W miejscu tym wystawiono bazylikę ku jej czci, obecnie sanktuarium św. Restytuty.

 Bazylika p.w. św. Restytuty w Lacco Ameno, Ischia

Cesarz Konstantyn ufundował kościół p.w. św. Restytuty w Neapolu, który w XIII wieku dołączono do nowo wybudowanej katedry. W kaplicy poświęconej Matce Bożej
w urnie pod ołtarzem znajdują się relikwie św. Restytuty oraz innych męczenników afrykańskich. Jej kult w Neapolu jest potwierdzony od VIII wieku.

Relikwiarz św. Restytuty

Bazylika p.w. św Restytuty w Lacco Ameno, Ischia

W Lacco Ameno na Ischii dzień św. Restytuty poprzedza jedenastodniowe nabożeństwo zakończone procesją z relikwiami Świętej.

Patronka:
Lacco Ameno, żeglarzy.

Ikonografia:
Przedstawiana jako młoda dziewczyna, często w łodzi prowadzonej przez anioła.
Jej atrybutem jest: palma, ogień, łódź.

 Krypta św. Restytuty w Cagliari, Sardynia

.

Św. Zofia Rzymianka

.

Święta wdowa (zm. ok. 137).

Była wdową mieszkającą w Rzymie, pobożnie wychowująca swe trzy córki: Pistis (Wiara), Elpis (Nadzieja) i Agape (Miłość). Gdy odmówiła złożenia ofiary bogini Dianie, namiestnik Antioch kazał jej córki poddać męczarniom na oczach matki. Nie załamało jej to i nie odstąpiła od wiary, ale po śmierci córek zmarła z rozpaczy na ich grobie.

 Bazylika p.w. św. Sylwestra w Rzymie

Relikwie św. Zofii przechowywane są w bazylice św. Sylwestra (San Silvestro in Capite) w Rzymie, dokąd sprowadził je papież św. Paweł I. Również klasztor św. Trofima w Eschau szczycił się posiadaniem relikwii Świętej od 778 roku, które papież Adrian I podarował św. Remigiuszowi, biskupowi Strasburga.

Ołtarz św. Zofii

Kościół p.w. św. Zofii w Bobowej

Kult św. Zofii w Polsce
Małopolskiej miejscowości Bobowa od 2009 roku patronuje św. Zofia. To powrót do tradycji sprzed 1934 roku, albowiem Święta była tu czczona od wieków. Znajduje się tam kościół z XV wieku pod jej wezwaniem, który arianie zamienili na stajnię, a zaborcy na magazyn. Miasto w pieczęci miało wizerunek św. Zofii aż do utraty praw miejskich w 1934.

 Kościół p.w. św. Marka w Krakowie

W 1410 roku w Krakowie erygowano Bractwo św. Zofii, przy kościele p.w. św. Marka, które zatwierdzono w 1542. Była to pierwsza wspólnota świeckich zatwierdzona przy klasztorze, członkowie bractwa byli zobowiązani do udziału w nabożeństwach w intencji zbawienia dusz zmarłych współbraci. 

Patronka:
Bobowej, wdów, wzywana w niedoli i w przypadku szkód wyrządzonych przez przymrozki.

Ikonografia:
Przedstawiana najczęściej razem z córkami.

Impresje muzyczne:
Joseph Leopold Eybler "Missa sanctae Sophiae"

 Sankt Petersburg

Varia:
Imiona córek św. Zofii są bardzo popularne w Rosji (Wiera, Nadieżda i Lubow), a także w krajach anglosaskich.

Jej imieniem nazwano charakterystyczne zjawisko klimatyczne, "zimna Zośka", napływającego nad Europę Środkową zimnego powietrza znad obszarów polarnych.

Przysłowia:
Święta Zofija kłosy rozwija.
Za świętą Zofiją pola w kłos wybiją.
Na świętą Zofiję deszcz po polach bije.
Dla świętej Zosi kłos się podnosi.
.

Św. Bonifacy z Tarsu

.

Święty męczennik (zm. ok. 305).

Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Był zarządcą dóbr żony rzymskiego senatora Aglais (Algae). Początkowo wiódł życie grzeszne, pozostając w nagannych stosunkach ze swoją panią. Zawsze jednak odznaczał się miłosierdziem względem ubogich i gościnnością dla pielgrzymów. Aglais ulegając natchnieniom łaski, postanowiła nawrócić się do Pana Boga i czynić surową pokutę za swe grzeszne życie. Zapragnęła mieć w domu relikwie jednego
z męczenników jako patrona i poprosiła Bonifacego, który również pragnął się nawrócić, o przywiezienie relikwii. Przybył do Tarsu w Cylicji, gdzie męczono chrześcijan i w tym miejscu wyznał, że jest chrześcijaninem oraz gorliwie zachęcał do wytrwania w wierze.

Męczeństwo św. Bonifacego

"Żywoty świętych" Richard de Monbaston, XIVw.

Nie pomogły tortury mu zadawane, rozrywanie ciała żelaznymi grzebieniami, ani wbijanie drzazg, ani wlewanie do gardła roztopionego ołowiu, ani wrząca smoła do której wrzucono męczennika; z tych wszystkich prób Pan Bóg cudownie go wyzwolił. Namiestnik Symplicjusz widząc, że odwaga Świętego przysparza chrześcijaństwu nowych wyznawców, każe uciąć mu głowę. Słudzy wykupili jego ciało, namaścili wonnościami i uroczyście zawieźli do Rzymu.

 

 

Bazylika p.w. św. Bonifacego i św. Aleksego w Rzymie

Aglais powiadomiona przez anioła, wyszła z duchowieństwem naprzeciw
i sprowadziła do domu. W krótkim czasie ufundowała kościół na wzgórzu awentyńskim, w którym złożono doczesne szczątki św. Bonifacego. Sama w surowej pokucie resztę życia świątobliwie pędziła.

 Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Na usilne prośby księcia Stanisława Lubomirskiego, marszałka wielkiego koronnego, który w Rzymie zwiedzał groby świętych apostołów, papież Innocenty XI ofiarował relikwie św. Bonifacego do Polski. Uroczyście sprowadzone relikwie książę umieścił
w kościele ufundowanym przez siebie p.w. św. Antoniego Padewskiego w Warszawie,
w roku 1693, pod głównym ołtarzem, w kryształowej trumnie.

 Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Kościołem opiekują się oo. bernardyni, po kasacie konwentu w 1864 roku, powrócili dopiero w 1945. Zaprojektowany przez Tylmana z Gameren, nie był przebudowywany i zachował swoje pierwotne wnętrze.

Imię św. Bonifacego włączono do kalendarza liturgicznego w XII wieku, z najniższą rangą święta, w 1955 roku papież Pius XII zredukował je do kommemoracji, a od 1969 roku pominięte w kalendarzu.

Patron:
Kawalerów, konwertytów, kasjerów.

Ikonografia:
Przedstawiany jako mężczyzna w sile wieku w tunice, najczęściej w czasie męczeńskiej śmierci. Jego atrybutem jest: palma, kocioł ze smołą, miecz.

Relikwiarze św. Bonifacego

Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Varia:
W ludowej tradycji św. Bonifacy jest jednym z "zimnych ogrodników", razem ze
św. Pankracym (12 maja) i św. Serwacym (13 maja). Zimni ogrodnicy, razem ze
św. Zofią, to ostatnie dni wiosennych przymrozków, po których już nie powinny szkodzić roślinom.

Przysłowia:
Przed Pankracym nie ma lata, po Bonifacym mróz ulata.
Pankracy, Serwacy, Bonifacy każdy swoim zimnem raczy.
.