Św. Franciszek de Hieronimo SI

.

Święty kapłan i zakonnik  (1642-1716).

Znany również jako: Apostoł Neapolu, Franciszek Hieronim, Franciszek de Girolamo.

Urodził się 17 grudnia 1642 roku we włoskim Grottaglie, jako najstarszy z jedenaściorga dzieci Jana Leonarda di Girolamo i Gentilesci Gravina, z których każde odznaczało się szczególną pobożnością (trzech synów zostało kapłanami). Gdy miał dziesięć lat uczył inne dzieci katechizmu. Od dzieciństwa cechowała św. Franciszka niezwykła pobożność, dobroć i miłosierdzie dla biednych. W wieku szesnastu lat wstąpił do jezuickiego kolegium w Tarencie, gdzie studiował nauki humanistyczne i filozofię. W 1664 roku został wyświęcony na subdiakona, a w 1665 przyjął święcenia diakonatu i wyjechał do Neapolu, aby tam przez trzy lata studiować teologię i prawo kanoniczne w słynnym kolegium Gesu Vecchio. Św. kapłańskie przyjął w Neapolu, 18 marca 1666 roku, za specjalną dyspensą (miał poniżej 24 lat). Cztery kolejne lata spędził jako prefekt w neapolskim kolegium, gdzie wśród uczniów zyskał przydomek świętego prefekta (il santo prefetto).

Do nowicjatu Towarzystwa Jezusowego wstąpił 1 lipca 1670 roku, a 8 grudnia 1682 złożył uroczystą profesję. Pod koniec pierwszego roku próbnego został wysłany z doświadczonym misjonarzem ojcem Agnello Bruno, aby nauczyć się głoszenia kazań w okolicach Otranto i Apulii. Przez kolejne trzy lata głosili misje w miastach i po wsiach, ujawniając niezwykły talent w pracy misyjnej. W 1674 roku został wezwany do Neapolu w celu dokończenia studiów z teologii scholastycznej. Przełożeni postanowili, że po ukończeniu studiów zostanie skierowany do kościoła Gesu Nuovo.

Kościół Gesu Nuovo w Neapolu

Sam św. Franciszek pragnął pracować wśród ludów Dalekiego Wschodu i wielokrotnie prosił o skierowanie go do Indii lub Japonii, ale przełożeni kazali skoncentrować mu swój cały zapał i energię na mieście i Królestwie Neapolu. Zrozumiał, że taka jest wola Pana Boga i nie nalegał więcej. W ten sposób Neapol stał się od 1676 roku, aż do jego śmierci, centrum jego apostolskiej pracy.

Założył stowarzyszenie kupców Oratio della Missione, którzy zobowiązali się przestrzegać nieposzlakowanej uczciwości, pełnić dobre uczynki i okazywać miłosierdzie względem ubogich.


Spośród swoich najbliższych współpracowników wybrał kilkudziesięciu, z którymi spotykał się dwa razy w miesiącu, aby sprawdzali ulice miasta i zgłaszali mu miejsca, gdzie szerzyło się zło i nieprawość, aby mógł wygłosić w tym miejscu naukę. Głosił nawet do czterdziestu kazań dziennie. Jego krótkie i wymowne kazania poruszały głęboko słuchaczy, a setki się dzięki nim nawróciło, w tym wielu Turków i Arabów. Kiedy wzywał grzeszników do nawrócenia, jego słaby głos stawał się donośny i potężny. Słuchający go ludzie mówili, że jest barankiem gdy coś mówi, ale lwem - gdy głosi. Przed każdymi misjami wzywał opieki patrona miejsca i swego Anioła Stróża.

Apoteoza św. Franciszka de Hieronimo

fresk w kościele Gesu Nuovo w Neapolu

W każdą niedzielę przed Mszą Świętą modlił się przez dwie godziny, po Mszy odmawiał godziny kanoniczne w swojej celi lub przed Najświętszym Sakramentem. Przed procesją lub kazaniem na ulicach miasta spędzał kilka godzin w konfesjonale, spowiadał również potem, aż do zamknięcia kościoła.

Dla wzmocnienia pobożności wprowadził zwyczaj pielgrzymowania do siedmiu kościołów, na pamiątkę siedmiu podróży Pana Jezusa. Procesja, na czele której niesiono krzyż, idąc śpiewała litanie, a w każdym z siedmiu kościołów św. Franciszek wygłaszał krótkie kazanie. Cała procesja kończyła się nabożeństwem zakończonym złożeniem ofiary z siebie Jezusowi i Matce Bożej oraz ze ślubów wieczystej wierności.

Koszula św. Franciszka de Hieronimo

Muzeum Towarzystwa Jezusowego w Starej Wsi

Wszędzie, gdzie przybywał starał się zakładać stowarzyszenia ku czci
św. Franciszka Ksawerego, swojego patrona lub też zgromadzenia poświęcone Matce Bożej. W każdy czwartek głosił kazania w kościele p.w. Matki Bożej w Konstantynopolu. Zwracał się wtedy szczególnie do młodych ludzi, aby praktykowali nabożeństwo do Maryi, jako najpewniejszą ochronę w zachowaniu czystości i niewinności oraz najlepsze lekarstwo przeciw grzechowi. Za każdym razem, gdy odmawiał różaniec doznawał niepojętej radości.

Św. Franciszek odznaczał się również szczególnym nabożeństwem do św. Cyryka, lekarza i męczennika, którego relikwie zawsze ze sobą nosił. Był również szczególnie przywiązany do swojego Anioła Stróża i św. Januarego.

Poznał datę swojej śmierci, na początku Wielkiego Postu w 1715 roku podczas głoszenia rekolekcji zapadł na zdrowiu tak mocno, że musiał przerwać pełnienie swoich obowiązków. W święto Podwyższenia Krzyża Świętego (3 maja 1716) wyspowiadał się i przyjął wiatyk, a sześć dni później został namaszczony olejami świętymi.

Zmarł w poniedziałek 11 maja 1716 roku koło południa, w Neapolu, w opinii człowieka świętego, wsławiony wieloma cudami, jakie miały miejsce jeszcze za jego życia. Wieczorem jego ciało wystawiono w kościele Gesu Nuovo na trzy dni, modliły się przy nim tysiące wiernych. Czwartego dnia ciało złożono w ołowianej trumnie i pochowano na cmentarzu. 3 lipca 1736 roku trumnę otwarto, a doczesne szczątki św. Franciszka złożono w drewnianej trumnie pokrytej mosiądzem i złożono w kaplicy św. Ignacego.

Dnia 2 maja 1758 roku papież Benedykt XIV ogłosił św. Franciszka błogosławionym, krótko przed burzliwymi czasami, jakie nastały dla Towarzystwa Jezusowego. Został kanonizowany w niedzielę Trójcy Przenajświętszej, 26 maja 1839 roku, przez papieża Grzegorza XVI. Po II wojnie światowej jego relikwie zostały przeniesione do kościoła w rodzinnym Grottaglie.

W Starej Wsi koło Brzozowa, w późnobarokowym Sanktuarium Maryjnym, znajduje się Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polskiej, w którym przechowywana jest koszula św. Franciszka de Hieronimo.

Wizerunki św. Franciszka de Hieronimo znajdują się w kościele p.w. Podwyższenia Krzyża Św. w Brzegu i w kościele p.w. Wniebowzięcia NMP w Chojnicach.

Patron:
Neapolu.

Ikonografia:
Przedstawiany jako kapłan, najczęściej w czasie kazania. Jego atrybutem jest: krzyż, stuła, różaniec.

Varia:
Gdy 29 września 1696 roku św. Franciszek odwiedził rodzinę Józefa i Anny Liguori, powiedział nad kołyską świeżo ochrzczonego malca: "Będzie żył ponad dziewięćdziesiąt lat, zostanie biskupem i położy wielkie zasługi dla Kościoła".
Słowa te spełniły się całkowicie.

Przepowiedział również matce św. Marii Franciszki od Pięciu Ran Jezusa, że jej roczna wówczas córeczka, zostanie Świętą.
.

Św. Solangia z Bourges

.

Święta dziewica i męczennica (863-880).

Znana również jako: Solange, Solangia z Berry.

Urodziła się w 863 roku w biednej rodzinie w Villemont nieopodal Bourges.
W wieku siedmiu lat złożyła śluby czystości. Od wczesnej młodości pasła owce, w okolicy była znana z mocy uzdrawiania.


Pewnego dnia Bernard, syn hrabiego Poitiers, zauroczony pięknem św. Solangii próbował ją porwać, ale ona stawiała opór i spadła z konia, odnosząc poważne rany. Młodzieniec w złości dobył myśliwskiego noża i zabił ją na miejscu, dnia
10 maja 880 roku.

Św. Solangia, polichromowane drewno, XIXw.

Musee du Berry w Bourges

Legenda mówi, że święta wstała i z głową w swych rękach przeszła aż do kościoła p.w. św. Marcina, w którym w 1281 roku wystawiono ołtarz ku jej czci.
Później w miejscu dawnego kościoła wybudowano nowy, pod patronatem św. Solangii. W czasach wielkiej suszy wyruszała z kościoła procesja z relikwiarzem zawierającym głowę Świętej.

Kościół p.w. św. Solangii w Sainte-Solange, Cher

Ostatnie przeniesienie relikwii miało miejsce 8 czerwca 1511 roku, a w XVII wieku złożono je w srebrnym relikwiarzu. W czasie rewolucji francuskiej relikwie wyrzucono, a kościół sprofanowano. Uratowano relikwie św. Solangii, które znajdowały się
w klasztorze bernardynów, przenosząc je po rozwiązaniu zakonu, do kościoła w Mery-es-Bois, stamtąd przekazano część do kościoła p.w. św. Solangii.

Św. Solangia z aniołami, anonim

Luwr

Na "Polu Męczeństwa" znajduje się kaplica z XIX wieku, poświęcona Świętej. Co roku odbywa się pielgrzymka do tego miejsca z relikwiami, a w poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego pod przewodnictwem arcybiskupa wyrusza pielgrzymka diecezjalna.

Patronka:
Berry, młodych dziewcząt, pasterzy. Wzywana w czasie suszy.

Ikonografia:
Przedstawiana jako pasterka pogrążona w modlitwie lub jako dziewczyna trzymająca swoją głowę. Jej atrybutem jest: palma, krucyfiks, kwiaty.

Varia:
Sainte-Solange leży na Via Lemovicensis, jednym z czterech francuskich szlaków pielgrzymkowych do Santiago de Compostela. Nazwa pochodzi od Limoges, przez które przebiega szlak, ale początek bierze w opactwie św. Magdaleny w Vezelay. W baskijskim Ostabat łączy się z Via Podense.

.

Św. Grzegorz z Nazjanzu

.

Święty biskup i Doktor Kościoła (329-390).

Urodził się w Arianzie w pobliżu Nazjanzu, w rodzinie świętych. Świętą była jego babka Nonna, brat św. Cezary, siostra św. Gorgonia. Pod okiem matki, św. Nonny był bardzo starannie wychowywany, uczył się w najsławniejszych szkołach w Cezarei, gdzie poznał św. Bazylego oraz w Alesandrii i w Atenach. W 360r. opuścił Ateny i przybył do Arianzu, gdzie prowadził życie ascetyczne i surowe. W tym też czasie św. Grzegorz występuje jako rozjemca, godząc swojego ojca - biskupa Nazjanzu, który podpisał semiariańską formułę w Rimini z wiernymi uchwałom soboru nicejskiego diecezjom, skłoniwszy go do złożenia prawowiernego wyznania wiary. Prawdopodobnie w 361r. na żądanie wiernych ojciec wyświęcił go na kapłana, później św. Grzegorz pomagał ojcu w zarządzaniu diecezją. Gdy św. Bazyli zasiadł na metropolitalnej stolicy w Cezarei utworzył wiele nowych biskupstw, wśród których była i Sasima - miasto, które oddał św. Grzegorzowi, ale ten nie objął swojego urzędu i pozostał w Nazjanzie, aby pomagać ojcu. Po jego śmierci w 374r. jeszcze rok pracował w diecezji, a potem udał się do Santuarium św. Tekli w Seleucji.

Andriej Rublow - Grzegorz z Nazjanzu (1408)

Wiele czasu poświęcił św. Grzegorz na walkę z herezją ariańską. Św. Hieronim przybył do Konstantynopola, aby wysłuchać jego kazań, zwłaszcza objaśniających Pismo Święte.

Pod naciskiem cesarza Teodozjusza i po długim wahaniu zgodził się zasiąść w Konstantynopolu w 381r. i otworzyć drugi sobór powszechny. Z żalem patrzał na knowania melecjanów, a gdy biskupi macedońscy i egipscy zakwestionowali jego wybór na biskupa Konstantynopola złożył godność i wrócił najpierw do Nazjanzu, gdzie jeszcze przez dwa lata ierował diecezją, aż do wyboru nowego biskupa (został nim przyjaciel św. Grzegorza - Eulaliusz), a potem do Arianzu, gdzie aż do śmierci żył samotnie w ascezie.

Był twórcą metodologii teologii, określając jej źródła, przedmiot, specyfikę i cechy teologa. Stworzył również słownictwo teologiczne w zakresie trynitologii. U św. Grzegorza można znaleźć pierwszą w literaturze chrześcijańskiej wzmiankę o modlitwie błagalnej do Maryi jako wzoru i opiekunki świętego dziewictwa.

Po jego śmierci w 390r. jego ciało cesarz Konstantyn II sprowadził jego ciało z Arianzu do Konstantynopola do bazyliki Św. Apostołów. Obecnie część relikwii znajduje się w klasztorze benedyktynek Santa Maria in Campo Marzio oraz w kościele św. Grzegorza w Mantui. Do 2004r. relikwie św. Grzegorza były przechowywane również w kaplicy w Bazylice św. Piotra, pod koniec 2004r. papież Jan Paweł II przekazał relikwie św. Grzegorza i św. Jana Chryzostoma patriarsze Bartłomiejowi II do Konstantynopola.

Kościół p.w. św. Mikołaja - Mala Strana, Praga

 

Patron:
Poetów i dobrych żniw.

Ikonografia:
Przedstawiany jako biskup w pontyfikalnych szatach lub biskup bizantyjski, czasami ma u stóp Lucyfera - symbol herezji. Atrybutami św. Grzegorza są: anioł, Ewangelia, paliusz.

Cytaty:
Prawda jest jedna, kłamstwo wielokształtne.

Łatwiej w sieci wodę nosić i szorować cegłę, niż wyrwać z duszy zastarzałe i zakorzenione zło.

Łatwiej oprzeć się złu w jego początkach, niż zwalczyć je gdy sił nabrało. Podobnie łatwiej trzymać kamień w garści, niż chwycić go spadającego z wielkim impetem.

Nie trzeba ci amuletów i zaklęć, z którymi razem zły duch wchodzi, przenosząc ukradkiem na siebie cześć należną Bogu, u ludzi zbyt pustych.

Jest on (zły duch) nienasycony, atakuje wszystko. Zaleca się pod płaszczykiem dobra, a kończy na złym, to jest jego sposób walki.

Dzieła:
"Pięć mów teologicznych" - o istnieniu, naturze i atrybutach Boga, o jedności trzech Boskich natur i o bóstwie Ducha Świętego.

"Listy" - zachowało się aż 245 listów, adresowanych głównie do osób bliskich i przyjaciół.

"Poematy dogmatyczne" - o Trójcy Świętej, dziele stworzenia, Opatrzności Bożej, upadku pierwszych rodziców, aniołach, cudach Pana Jezusa.

O św. Grzegorzu z Nazjanzu:
Jest człowiekiem, który pozwala nam odczuć prymat Boga, dlatego mówi również do nas, do naszego świata: Bez Boga człowiek traci swoją wielkość, bez Boga nie ma prawdziwego humanizmu. Posłuchajmy tego głosu i szukajmy również my, aby poznać oblicze Boga.
Ojciec święty Benedykt XVI na audiencji generalnej 8 sierpnia 2007r.

Św. Stanisław ze Szczepanowa

.

Święty biskup i męczennik (1030-1079).

Jan Długosz "Vitae episcoporum Cracoviensum", 1535r.

Urodził się 26 lipca 1030 roku w Szczepanowie, nieopodal Bochni, w rodzinie Bogny
i Wielisława. Nauki pobierał w szkole katedralnej w Krakowie, później udał się na studia za granicę. Niektóre źródła (w tym Acta Sanctorum) podają, że studiował w Paryżu, inne zaś że uczył się w jednym z lotaryńskich klasztorów. Z zagranicy powrócił w 1061 roku, święcenia kapłańskie przyjął pięć lat później. Biskup Lambert II Suła mianował św. Stanisława kanonikiem krakowskim, a później wyznaczył na swojego następcę. W 1072 roku, za zgodą króla Bolesława Śmiałego, został konsekrowany na biskupa krakowskiego.

Witraż z klasztoru oo. Dominkanów, XIIIw.

Muzeum Narodowe w Krakowie

Jako biskup był w napominaniu surowy, pamiętał o wdowach i sierotach, był wrogiem nocnych uczt połączonych z pogańskimi śpiewami, potępiał wypasanie chłopskich łąk przez dworzan i rycerzy.

W swojej rodzinnej wsi wystawił drewniany kościół ku czci św. Marii Magdaleny, który dotrwał do XVIII wieku. Dla biskupstwa krakowskiego nabył wieś Piotrawin na prawym brzegu Wisły. Przed sądem książęcym wygrał spór o wieś ze spadkobiercami zmarłego właściciela. Legenda głosi, że dla uwiarygodnienia dokumentu przed sądem, biskup prosił na grobie zmarłego, aby mu pomógł udowodnić niewinność.
Ku zdumieniu św. Stanisława rycerz Piotr wstał z grobu, żeby stanąć przed sądem. Wobec tak niezwykłego świadectwa król uniewinnił biskupa.

Dzięki poparciu króla, udało mu się u papieża św. Grzegorza VII wyjednać wskrzeszenie metropolii gnieźnieńskiej, co umożliwiło pozbawienie metropolii magdeburskiej roszczeń do władzy nad diecezjami polskimi.

Zabójstwo św. Stanisława

Tryptyk ołtarzowy, fragm., 1500r.

Kościół p.w. św. Stanisława w Bielsku-Białej

Jednocześnie narastał konflikt biskupa z królem. Św. Stanisław niejednokrotnie upominał Bolesława Śmiałego za za sianie publicznego zgorszenia i niewłaściwe postępowanie wobec poddanych. Wincenty z Kielczy w "Vita minor" i Wincenty Kadłubek podają, że gdy król Bolesław Śmiały był na wyprawie kijowskiej z wojskiem, część żon zdradziła mężów, a niektórzy ze sług zbuntowali się i zajęli posiadłości rycerzy. Gdy ci się o tym dowiedzieli, wbrew królewskiej woli, powrócili do kraju
i pobili buntowników, poddali ich z wiarołomnymi żonami surowym karom.

Król rozgniewany, mścił się srodze na żołnierzach i żonach. Św. Stanisław nie mogąc upominaniem odwieść króla od okrucieństwa, rzucił na niego klątwę. Wtedy Bolesław kazał swoim trzem dworzanom, aby Świętego odprawiającego Mszę Świętą w kościele p.w. św. Michała na Skałce, pojmali. Gdy ci nie mieli śmiałości, aby pojmać biskupa, król sam zamordował św. Stanisława, dnia 11 kwietnia 1079 roku. Ciało męczennika kazał poćwiartować, co też słudzy jego uczynili.

Apoteoza św. Stanisława

Wojciech Gerson, XIXw.

kolekcja prywatna

Wstępne kroki w sprawie kanonizacji św. Stanisława podjął papież św. Grzegorz VII, ale ze względu na trudną sytuację papiestwa i rozbicie dzielnicowe Polski nie udało się jej doprowadzić do końca. Ponownie kanonizacją zajął się w 1229 roku biskup
bł. Iwo Odrowąż, starania te kontynuował biskup bł. Jan Prandota. Na polecenie biskupa Odrowąża dominikanin Wincenty z Kielczy napisał żywot Świętego, a za biskupa Prandoty sporządzono księgę cudów. W roku 1250 papież Innocenty IV wyznaczył specjalną komisję do przeprowadzenia procesu. W jej skład wchodził arcybiskup gnieźnieński Pełka (Fulko), biskupa wrocławskiego Tomasza I i opata lubiąskiego Henryka. Sporządziła ona protokół z którym w 1251 roku do Rzymu wysłani zostali doktor dekretów, mistrz Jakub ze Skarszewa, mistrz Gerard, dominikanie i franciszkanie. Papież zlecił uzupełnienie prac komisji i wysłał do Polski franciszkanina, Jakuba z Velletri, aby ponownie zbadał księgę cudów i sprawdził czy kult był oddawany nieprzerwanie.

Kanonizacja św. Stanisława

Tryptyk ołtarzowy, fragm., 1500r.

Kościół p.w. św. Stanisława w Bielsku-Białej

Po rewizji procesu w roku 1253 wyruszyło do Rzymu nowe poselstwo, w którym oprócz kanoników Jakuba i Goźwina, brali udział również świadkowie cudów za wstawiennictwem św. Stanisława. Kanonizacja miała miejsce 17 września 1253 roku w kościele p.w. św. Franciszka w Asyżu. Polscy dostojnicy kościelni otrzymali od papieża Innocentego IV bullę kanonizacyjną. Na następny rok biskup Prandota wyznaczył uroczystość podniesienia relikwii i ogłoszenie jego kanonizacji w Polsce.

Uroczystość odbyła się 8 maja 1254 roku. Stąd właśnie liturgiczny obchód ku czci św. Stanisława w Polsce przypada na 8 maja. W ten dzień należało się wstrzymać od pracy fizycznej, nauki i rozpraw sądowych.

Zabójstwo św. Stanisława

Bazylika p.w. św. Jozafata w Milwaukee, Wisconsin

Oficjum i Msza o św. Stanisławie do 1600 roku odprawiane były tylko w Polsce. Papież Klemens VIII rozciągnął je na cały Kościół. Kościół powszechny uroczystość św. Stanisława obchodził 7 maja, po reformie kalendarza w 1969 roku - 11 kwietnia.

Katedra Wawelska

Kult św. Stanisława
Dziesięć lat po śmierci biskupa przeniesiono jego ciało do kaplicy Katedry Wawelskiej. Pierwszą srebrną trumnę na relikwie św. Stanisława ufundowała św. Kinga. Przetopiono ją później i użyto do wykonania obecnej. Do XVII wieku przez małe okienko kaplicy pokazywano wiernym relikwie ręki.Król Zygmunt I Stary ufundował w 1512 roku srebrny ołtarz ze scenami męczeństwa. Konfesja św. Stanisława pochodzi z lat 1626-29, gdzie pod kopułą wsparta na barkach czterech aniołów spoczywa trumna z 1671 roku pokryta scenami z życia św. Stanisława). Baldachimowy ołtarz
św. Stanisława nazywany jest "Ołtarzem Ojczyzny".

Relikwiarz na głowę św. Stanisława, ok. 1504r.

Dar Elżbiety Rakuszanki

W skarbcu Katedry znajduje się złoty relikwiarz na kości ramienia, dar kanclerza Tomasza Zamoyskiego z 1632  roku. Przechowywane są również dwa relikwiarze na kości czaszki, jeden z nich ofiarowała w 1424 roku królowa Zofia Holszańska, żona Władysława Jagiełły, jako wotum koronacyjne. Drugi, pochodzący z 1504 roku, ufundowała Elżbieta Rakuszanka, żona Kazimierza Jagiellończyka, wykonany ze złota i wysadzany drogimi kamieniami jest noszony w czasie corocznej procesji ku czci
św. Stanisława.

 Ornat ze scenami z życia św. Stanisława, 1503r.

 W ostatnim dolnym kwadracie preteksty znajduje się herb fundatora - Szreniawa

W skarbcu znajduje się również ornat ze scenami z życia św. Stanisława, ufundowany przez Piotra Kmitę z Wiśnicza w 1503 roku z okazji 250-lecia kanonizacji. W siedmiu scenach przedstawiono życie Świętego, haft odwzorowuje najdrobniejsze szczegóły, jak chociażby pierścienie na palcach. 

Grób św. Stanisława był celem pielgrzymek, gdzie proszono i dziękowano za otrzymane łaski. Złożono tu sztandary zdobyte pod Płowcami, Grunwaldem i chorągiew tureckiego wezyra z odsieczy wiedeńskiej.

Msza Św. w 750-lecie kanonizacji św. Stanisława, 10 maja 2003r.

Legat papieski kard. Józef Ratzinger i kard. Henryk Gulbinowicz

Po kanonizacji kult, który rozwijał się w Krakowie, rozszerzył się na wszystkie dzielnice Polski, a także na Czechy i Węgry, a relikwiami Świętego obdarzono znaczniejsze kościoły w całej metropolii gnieźnieńskiej. W XIII wieku wizerunek Świętego pojawia się na pieczęciach kapituły krakowskiej, Krakowa, biskupów i Leszka Czarnego. W XV wieku do "Bogurodzicy" dodano strofę o św. Stanisławie. Kościoły pod jego wezwaniem budowano w całej Polsce, na Spiszu, Orawie, a także na ziemiach wschodnich.

Od XV wieku wraz ze św. Wojciechem jest patronem Gniezna, a razem ze św. Florianem patronem Krakowa.

Romańska chrzcielnica w kościele p.w. św. Marii Magdaleny i św. Stanisława

Niektóre źródła podają, że mógł w niej być chrzczony św. Stanisław

W Szczepanowie znajduje się kościół zbudowany w XVI wieku w miejscu, gdzie był dom rodzinny św. Stanisława, miejsce to opisywali m.in. Wincenty Kadłubek i ks. Piotr Skarga. Dom później zamieniono na kaplicę, a w 1781 roku wybudowano mały kościół, ufundowany przez Stanisława Lubomirskiego. Według tradycji Święty miał przyjść na świat w zagajniku dębowym, a obmyto go w pobliskim źródełko. W tym miejscu wystawiono drewnianą kaplicę z 1596 roku, po zniszczeniu jej w 1780, ks. Wojciech Bobek w 1861 roku zbudował murowaną, z jednym ołtarzem opartym o pień dębu. W kaplicy znajduje się obraz Narodzenia św. Stanisława z XVI wieku. Obok znajduje się studnia, której woda uznawana jest za cudowną.

Tarnowska wieś Pustynia była w XV wieku szczególnym miejscem kultu św. Stanisława, o czym wspomina w swojej kronice Jan Długosz. Znajdowało się w niej również studzienka z cudowną wodą (zasypana w XX wieku). Drewniany kościół z XVII wieku przeniesiono niedawno do Kozłowa, gdzie pełni funkcje kaplicy cmentarnej.

Kościół p.w. św. Stanisława w Górecku Kościelnym

Górecko Kościelne na Lubelszczyźnie to kolejne miejsce kultu św. Stanisława. W 1648 roku Święty objawił się dwóm mężczyznom, którzy schronili się tutaj w czasie gdy Chmielnicki oblegał Zamość. Wyznaczył miejsca na trzy kaplice (dwie poświęcono św. Stanisławowi) i kościół, które wkrótce wystawiono ku chwale Bożej. Pieczę nad nimi oddano franciszkanom konwentualnym z pobliskiego Zamościa. Na początku XVIII wieku Szwedzi spalili kościół i obie kaplice. Dzięki pomocy ordynata Jakuba Zamojskiego w 1768 roku wzniesiono nowy kościół. W modrzewiowym kościele z XVII wieku znajdują się relikwie, które w 1968 roku kardynał Karol Wojtyła podarował parafii. W obu kaplicach odprawiana jest nowenna do Świętego, a 8 maja w kapliczce nad rzeką Szum biskup odprawia uroczystą Mszę Świętą, a po niej procesja przechodzi do drugiej kaplicy

Kościół p.w. św. Stanisława w Rzymie

W Rzymie znajduje się kościół poświęcony św. Stanisławowi, Santo Stanislao dei Polacchi. Został on przebudowany i bogato wyposażony przez kardynała Stanisława Hozjusza w 1580 roku, po przyznaniu kościoła przez papieża Grzegorza XIII. Przy kościele znajdował się dom pielgrzyma i młodzieży polskiej przebywającej w Rzymie na studiach teologicznych. Kościół i wyposażenie, zostało zdewastowane przez wojska francuskie. Obecnie opiekują się nim księża chrystusowcy (Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii, TChr).

 Order św. Stanisława

Król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order św. Stanisława dnia 7 maja 1765 roku, nadawane w Rzeczpospolitej Obojga Narodów, Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim. Po 1918 roku odznaczenie nie restytuowane przez władze II Rzeczypospolitej. Order był nadawany co roku, 8 maja, w kościele p.w. Świętego Krzyża w Warszawie.

Sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce
Pierwszy kościół wybudowano tutaj na początku Xi wieku, z fundacji Kazimierza Wielkiego wzniesiono kościół gotycki, a obecna barokowa świątynia pochodzi z lat 1734-1751. W ołtarzu bocznym znajduje się obraz św. Stanisława w srebrnej sukience z XVII wieku, a pod nim kawałek pnia, na którym miało być poćwiartowane ciało biskupa. Po prawej stronie ołtarza wmurowano tablicę z trzema oszklonymi otworami, w których znajdują się zatarte ślady krwi św. Stanisława. Łaciński napis głosi: "Przystań przechodniu, biskup święty krwią swoją mnie zrosił". W skarbcu kościoła znajduje się wiele cennych relikwiarzy, a w podziemiach złożono sarkofagi ludzi zasłużonych dla Polski.

Z Wawelu na Skałkę pielgrzymowali królowie, najczęściej w wigilię obrzędów koronacyjnych. Pierwszym królem, który odbył taką pielgrzymkę był Władysław Łokietek. Dziwnym zbiegiem okoliczności nie uczynili tego tylko dwaj królowie noszący imię Świętego: Stanisław Leszczyński i Stanisław August Poniatowski.

Procesja w 1936 roku...

... i obecnie.

Od średniowiecza odbywa się uroczysta procesja z Katedry Wawelskiej na Skałkę,
w czasie której niesiony jest relikwiarz podarowany przez Elżbietę Rakuszankę.

Sadzawka św. Stanisława w maju 1927 roku

Obok kościoła znajduje się sadzawka w kamiennym obramowaniu z XVII wieku,
a pośrodku stoi posąg św. Stanisława z 1731 roku. Według legendy wpadł do niej palec Świętego, a wodę z sadzawki uznawano przez wieki za cudowną. W 1903 roku sadzawka została zniszczona i wyschła, ale już cztery lata później wykonano odwiert na głębokość 67m i woda znowu zaczęła płynąć. W czasie okupacji Niemcy zdemontowali pompę, a otwór szczelnie zamknęli. Aż do 2004 roku pompa nie była użytkowana.

Patron:
Polski, Gniezna, Krakowa, Siedlec (od 1994), archidiecezji krakowskiej i warszawskiej, diecezji kieleckiej, lubuskiej, płockiej, sandomierskiej i tarnowskiej.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa lub w czasie męczeńskiej śmierci, wskrzeszenie Piotrowina. Jego atrybutem jest: mitra, paliusz, pastorał, palma, orły, miecz.

Impresje muzyczne:
Wincenty z Kielczy "Historia gloriosissimi Stanislai" (1253, oficjum)
Mikołaj Zieleński "Ortus de Polonia Stanislaus" (motet)
Mikołaj Zieleński "Ego sum pastor bonus (In festo Sancti Stanislai)"
Johann Heinrich Schmelzer "Missa sancti Stanislai"
Henryk Mikołaj Górecki "Beatus vir" (1979)
Henryk Jan Botor "In honorem sancti Stanislai" (1991)

Suma pontyfikalna w 900 rocznicę urodzin św. Stanisława, maj 1936r.

Kardynał August Hlond

Varia:
W 1963 roku biskup krakowski Karol Wojtyła podjął decyzję o zbadania przez specjalistów medycyny sądowej czaszki św. Stanisława. Stwierdzono, że czaszka należała do mężczyzny około czterdziestoletniego, nosiła ślady po siedmiu cięciach mieczem. Badanie to potwierdza opis Wincentego Kadłubka.

Na wsiach polskich był zwyczaj wysiewania lnu przed św. Stanisławem.

Przysłowia:
Na św. Stanisława rośnie koniom trawa.

Na św. Stanisława żytko kieby trawa.

O św. Stanisławie
Św. Stanisław żył tylko dla Boga, całkowicie oddany ludziom i trosce o powierzoną sobie owczarnię, za przykładem Boskiego Pasterza, który był mu wzorem aż po ostatnie dni życia. Nie szczędził trudów, nie zrażał się żadnymi przeszkodami, byle tylko obyczaje społeczeństwa i jednostek oprzeć na zasadach Ewangelii.
Pius XII - List apostolski z okazji 700-lecia kanonizacji św. Stanisława

Lektura:
Zofia Kossak "Boże motory", "Kielich krwi" i "Zlecenie"
.

Św. Benedykt II

.

Święty papież i wyznawca (zm. 685).

Następca papieża św. Leona II, został wybrany w 683 roku. Był osiemdziesiątym pierwszym papieżem (wg listy kard. Mercati z 1942).

Rzymianin, znany ze swojej znajomości Pisma Św. i pobożności, został wybrany papieżem w 683 roku, jego wybór zatwierdzono 26 maja 684. Cesarz Konstantyn IV zrzekł się w tym czasie prawa zatwierdzania papieża (przywłaszczonego sobie przez Odoakra i cesarzy).

Zwalczał herezję monoteletyzmu. Wymógł na biskupach hiszpańskich przyjęcie uchwał szóstego soboru powszechnego - konstantynopolitańskiego III (nazywanego również soborem w Trullo), na którym potępiono monoteletyzm. Biskupi przyjęli decyzje soborowe na XIV i XV soborze w Toledo.

Przywrócił prawo azylu w kościołach. Odbudował i wyposażył wiele kościołów.

Zmarł 8 maja 685 roku, został pochowany w bazylice św. Piotra w Rzymie.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa Rzymu. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, paliusz.

.