Św. Kutbert z Lindisfarne

Święty mnich i biskup (ok.634-687).

Znany również pod imieniem: Cuthbert, Gisbert.

Kaplica św. Kutberta na wyspie Farne

Urodził się około 634 roku w Nortumbrii, najprawdopodobniej w okolicy Dunbar, wcześnie został sierotą. Jego głównym zajęciem, gdy był małym chłopcem było pasienie owiec. Wtedy też, jednej nocy, miał wizję duszy św. Aidana z Lindisfarne (Lindesfarne) prowadzonego do nieba przez anioły. Pod jej wpływem udał się w 651 roku do klasztoru w Old Melrose założonego przez św. Aidana, aby zostać mnichem. Był duchowym uczniem opata św. Boswella (Boisila). Przewyższał innych mnichów pobożnością, dyscypliną, gorliwością i erudycją.

Katedra p.w. Chrytusa, Maryi Dziewicy i św. Kutberta w Durham

Kiedy Alchfrith (Ealhfrith), król Deiry, ufundował nowy klasztor w Ripon, św. Kutbert został w nim w 658 roku przełożonym. Po uznaniu przez króla rytu rzymskiego w 661 roku, św. Kutbert powrócił z opatem Eatem do Melrose, jako zwolennicy kościoła iroszkockiego.

Opactwo Melrose

W 664 roku w klasztorze wybuchła zaraza, Święty poważnie zachorował, a opat Boswell zmarł i św. Kutbert został jego następcą. Jako, że wiara wśród ludu podupadła spędził wiele czasu nauczając i spowiadając, zasłynął również wieloma cudami, jakie miały miejsce za jego wstawiennictwem. Posiadał dar uzdrawiania i proroctwa.

Miniatura z "Żywotu św. Kutberta" św. Bedy Czcigodnego

W 664 roku został wezwany przez swego dawnego opata Eata, który został biskupem Lindisfarne, do opactwa Lindisfarne, gdzie pełnił św. Kutbert  funkcję przeora i nauczyciela. Podporządkowując się uchwałom synodu w Whitby, wprowadził z wielką cierpliwością i stanowczością ryt rzymski do opactwa.

Opactwo Lindisfarne

W 676 roku wycofał się z klasztoru i od tej pory prowadził życie pustelnicze. Po jakimś czasie osiadł na jednej z wysp Farne, nieopodal Lindisfarne, zaostrzając narzucone sobie posty i umartwienia.  Początkowo przyjmował w swojej chatce wiernych i umywał im stopy, ale później ograniczył się do błogosławieństwa przez okienko celi.

Katedra w Oksfordzie

Na synodzie w Twyford w 684 roku został wybrany biskupem Hexham i Lindisfarne, ale nie chciał przyjąć tej godności i opuszczać swojej pustelni. Dopiero po wizycie delegacji z królem Ecgfrithem na czele zgodził się na opuszczenie wyspy. W Wielkanoc 685 roku został wyświęcony przez arcybiskupa Teodora z Canterbury. W tym samym roku pracował pośród ofiar dżumy. Po Bożym Narodzeniu 686 roku powrócił na wyspę, gdzie zmarł 20 marca 687 roku, z powodu wyczerpania i krwawiących wrzodów na nogach.

Kaplica p.w. św. Kutberta na Inner Farne

Został pochowany w Lindisfarne, po jedenastu latach po raz pierwszy otwarto jego grób i znaleziono nietknięte ciało. Fakt ten wraz z licznymi cudami, jakie miały miejsce u jego grobu wpłynął na to, że był najbardziej popularnym świętym północnej Anglii. W 875 roku Duńczycy napadli na Lindisfarne, a mnisi zabrali doczesne szczątki św. Kutberta razem z głową św. Oswalda i ciałem św. Edberta, ukrywając je w różnych miejscach, również w klasztorze w Melrose. Po siedmiu latach przymusowej wędrówki jego ciało złożono w Chester-le-Street (Cuncacestre), aż do 995 roku, kiedy kolejna duńska inwazja sprawiła, że św. Kutbert znalazł się w Ripon.

Katedra w Durham

Mniej więcej z tego okresu pochodzi relacja o pojawieniu się Świętego w wizji, w której dał do zrozumienia, że chciałby spocząć w Durham i tak się stało - ciało św. Kutberta złożono w nowo wybudowanym kościele (tzw. Białym Kościele), na którego miejscu stoi obecna katedra.W 1104 roku sarkofag został ponownie otwarty i przeniesiono jego relikwie do ołtarza ukończonej katedry.

Katedra w Durham

Grób św. Kutberta

Pocztówka z 1925r.

Relikwiarz św. Kutberta został zniszczony w 1539 roku po usankcjonowaniu przez Henryka VIII niszczenia relikwiarzy świętych katolickich, ale same relikwie ocalały w niezwykły sposób . Po raz ostatni sarkofag otwarto 17 maja 1827 roku.

Patron:
Anglii, Nortumbrii, diecezji Hexham, Newcastle i Lancaster, Durham. Wioślarzy, marynarzy, żeglarzy, pasterzy, ornitologów. Wzywany w obronie przed dżumą i inną zarazą.

Ikonografia:
Przedstawiany jako biskup z łabędziami i wydrami, trzymający ukoronowaną głowę św. Oswalda, pustelnik karmiony przez orła. Jego atrybutami są: mitra, pastorał, kielich, księga, słup ognia, wieża, wydry, foki.

Legenda:
Stojący na brzegu morza św. Kutbert był tak pogrążony w modlitwie, że zaskoczył go przypływ. Gdy woda się cofnęła, przemoczonego mnicha foki, wydry i łabędzie osuszyły go swoim oddechem.

"Małe żywoty świętych", 1904r.

rys. Charles Robinson

Gdy pewnego razu Święty mówił kazanie, diabeł chcąc przestraszyć wiernych, zapalił zabudowania. Przerażeni mieszkańcy rzucili się na ratunek, próbując ugasić ogień, ale zniknął on dopiero wtedy gdy św. Kutbert żarliwie się pomodlił. Wtedy dopiero, ci co go słuchali, spostrzegli że zabudowania stoją nietknięte, a pożar był tylko złudzeniem.


Według innej legendy, gdy św. Kutbert budował klasztor w Carlisle, w pracach przeszkadzał mu diabeł. Niszczył on nocą to, co w dzień wybudował mnich. Ale wytrwałością i modlitwą udało mu się pokonać szatana.

Ewangelia ze Stonyhurst

Varia:
W 1104 roku w sarkofagu św. Kutberta znaleziono małą Ewangelię św. Jana, znaną również jako Ewangelię ze Stonyhurst. Jest to najmniejszy (9,75x12,5cm) anglo-saksoński manuskrypt, napisany w skryptorium opactwa Wearmouth-Jarrow za czasów opata Ceolfryda. Po rozwiązaniu klasztorów za Henryka VIII trafiła w ręce kolekcjonerów. Obecnie została wypożyczona na stałe w 1970 roku do Muzeum Brytyjskiego (British Museum).

Gdy św. Kutbert przebywał na Farne pielęgnował ptaki wodne, otaczając je szczególną ochroną. Jeden z gatunków kaczek - edredon (miękkopiór) został nazwany zdrobnieniem imienia Świętego, "Cuddy's duck". Nazwa ta jest do dziś używana przez mieszkańców Nortumbrii.

Somateria mollisima czyli kaczka św. Kutberta

Lektura:
Jakub de Voragine "Złota legenda" - "Żywot św. Kutberta"
.

Św. Józef

.

Święty Oblubieniec Najświętszej Maryi Panny i Opiekun Jezusa.

William Dyce, 1847r.

Royal Collection w Windsorze

Był synem Helego i potomkiem Dawida, cieślą mieszkającym w Nazarecie. Pismo Święte nazywa go mężem sprawiedliwym. Św. Józef został mężem Maryi Panny, z tej racji nazywany jest "ojcem" Jezusa. Maryja nie powiedziała Józefowi o Zwiastowaniu
i gdy ten spostrzegł, że ma zostać matką chciał Ją opuścić, oświecony jednak przez Archanioła Gabriela, poznaje że syn Maryi ma być Zbawicielem świata i że przyjdzie na świat za sprawą Ducha Świętego.

Ghiralandaio Domenico, fresk, 1486-90

Kaplica Tornabuoni w kościele Santa Maria Novella we Florencji

Ponieważ cesarz August wydał edykt, aby spisano ludność państwa i w tym celu poddani mieli udać się do miejsca pochodzenia, Józef wybrał się z Maryją do Betlejem, gdzie narodził się Jezus. Nowo narodzonemu składają hołd przybyli ze wschodu
Trzej Królowie: Kacper, Melchior i Baltazar.

Prezentacja w świątyni

Philippe de Champaigne, 1648r.

Musees Royaux des Beaux-Artes w Brukseli

Gdy skończyły się dni oczyszczenia Maryi, udał się z nią Józef do świątyni jerozolimskiej, aby ofiarować Dziecię Bogu i złożyć przepisane prawem ofiary. Ostrzeżony przez anioła Józef udaje się do Egiptu, unikając prześladowania Heroda, skąd po jego śmierci, wraca do Palestyny, lecz nie zamieszkuje w Judei, ponieważ tam panował Archelaus, lecz w Galilei, w Nazarecie.

Ucieczka do Egiptu

Fra Angelico, 1450r.

Museo di San Marco we Florencji

Św. Łukasz opowiada, że Józef z Maryją chodzili do Jerozolimy na święta Paschy
i że Jezus, gdy miał lat 12, poszedł razem z nimi. W powrotnej drodze spostrzegają, że Jezusa nie ma z nimi, szukają go zatem i po trzech dniach znajdują pośrodku świątyni pomiędzy uczonymi. Z Jerozolimy wracają wszyscy do Nazaretu.

Śmierć św. Józefa

Kościół p.w. św. Austremoniusza z Issoire w Clermont

Józef umarł jeszcze przed Męką Jezusową, prawdopodobnie jeszcze nawet przed jego działalnością publiczną. Umarł w Nazarecie, a przy nim był Jezus i Maryja.

Śmierć św. Józefa

Kościół p.w. św. Franciszka w Santiago

Kult św. Józefa
Najwcześniejsze ślady czci składanej św. Józefowi odnaleziono w Martyrologium
z Reichenau, w Chartres jego święto było obchodzone od ok. 1270 roku, w Arles od XIV wieku. Pierwsze pismo o św. Józefie wyszło spod pióra Orygenesa. W XV wieku kult św. Józefa rozpowszechnił św. Bernardyn ze Sieny. Od 1479 roku papież
Sykstus IV wprowadził do Brewiarza Rzymskiego oficjum ku czci św. Józefa.

Na rozwój kultu św. Józefa w XVI wieku znacząco wpłynęła św. Teresa od Jezusa, która obrała sobie go za swojego patrona i obrońcę. W 1581 roku pierwsza kapituła prowincjonalna karmelitów bosych w Avila ogłosiła św. Józefa patronem prowincji,
w 1628 roku za głównego patrona kongregacji hiszpańskiej, w 1559 i 1631 konstytucje włoskie uznały Świętego patronem zakonu. We wszystkich kościołach zakonu z XVII wieku wystawiano ołtarze poświęcone św. Józefowi.

Opactwo w Dorchester, Oxfordshire

witraż z monachijskiej pracowni, 1899r.

Św. Wincenty a Paulo ustanowił Świętego patronem swojej kongregacji misyjnej, przed nim uczynił to św. Franciszek Salezy. Szczególnym czcicielem św. Józefa był również św. Jan Bosco, stawiający św. Józefa za wzór dla młodych chłopców.
Do modlitewnika dla chłopców dodał nabożeństwo do siedmiu boleści i siedmiu radości św. Józefa, założył stowarzyszenie pod Jego wezwaniem, wydał drukiem czytanki o św. Józefie, w marcu odprawiono codzienne nabożeństwa ku Jego czci.

Św. ojciec Pio opisuje jak podczas szatańskich ataków bardzo często był przy nim
i pocieszał go św. Józef.

Aime i Louis Duthoit, XIXw.

Katedra Notre Dame w Amiens

W pierwszej połowie XVII wieku żywym ośrodkiem kultu św. Józefa były hiszpańskie Niderlandy. W 1604 roku w Gandawie powstało Bractwo św. Józefa.

W połowie XVII wieku wprowadzono praktykę tzw. septenny (nabożeństwo odprawiane przez siedem kolejnych śród). Wraz z kasatami zakonów
u schyłku XVIII i w XIX wieku rozwiązywano bractwa i upadał kult świętych. Odrodził się on ponownie w drugiej połowie XIX wieku. W 1869 roku ukoronowano papieskimi koronami figurę św. Józefa w kościele karmelitów w Brukseli, w 1963 - w Avili.

Guido Reni, 1620r.

Ermitaż w Sankt Petersburgu

Papież Benedykt XIII dodał imię św. Józefa do Litanii do Wszystkich Świętych
w 1726 roku, 8 grudnia 1870 roku papież Pius IX ogłosił św. Józefa patronem Kościoła Świętego, papież Leon XIII wprowadził w 1884 roku do modlitw po Mszy Świętej - osobną modlitwę do św. Józefa, św. Pius X  zatwierdził Litanię do publicznego kultu, w 1919 roku papież Benedykt XV dodał osobną prefację do Mszy
o św. Józefie, a papież Jan XXIII wprowadził Jego imię do Kanonu.

Katedra Najświętszej Maryi Panny w Burgos

Dekretem "Quemadmodum Deus" papież Pius IX wprowadził odrębne święto liturgiczne Opieki św. Józefa, ogłoszono je w święto Niepokalanego Poczęcia.
Papież wyznaczył na to święto III Niedzielę Wielkanocy, św. Pius X przeniósł je na drugą środę po Wielkanocy i podniósł je do rangi pierwszej klasy, zmieniając jednocześnie nazwę święta na: św. Józefa Oblubieńca NMP, Wyznawcy i Patrona Kościoła Powszechnego. Papież Pius XII zniósł to święto, ale w 1956 roku wprowadził nowe święto tej samej klasy - św. Józefa Rzemieślnika (1 maja). W 1969 roku rangę święta obniżono do wspomnienia, a tytuł patrona Kościoła Świętego dołączono do święta 19 marca.

Św. Józef ze św. Joachimem

AlbrechtDurer, ok. 1504r.

Alte Pinakothek w Monachium

Miesiącem poświęconym szczególnie św. Józefowi jest marzec, a dniem - środa.

Pas św. Józefa

Kościół p.w. Najświętszej Maryi Panny w Joinville-sur-Marne

W Joinville-sur-Marne znajduje się pas św. Józefa, a w Peruggi - obrączka.

Kult św. Józefa w Polsce
Pierwsza kaplica p.w. św. Józefa została wybudowana przez karmelitów bosych
w Krakowie w 1609 roku. W 1617 drugi krakowski klasztor otrzymał za patronów
św. Michała i św. Józefa.

W 1618 roku w Poznaniu wybudowano kaplicę pod wezwaniem Świętego, zastąpił ją niebawem drewniany kościół, potem murowany. Prawdopodobnie był to pierwszy kościół p.w. św. Józefa w Rzeczpospolitej.

anonim, 1738r.

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Catenanuovo

Od 1666 roku karmelici jako pierwsi w Polsce zaczęli zakładać bractwa św. Józefa. Pierwsze powstało w Lublinie. Ich celem było poprzez nabożeństwo do Świętego pogłębianie życia chrześcijańskiego, zwłaszcza modlitwy. Ukazywano go w łączności z tajemnicą zbawienia, stąd połączenie kultu św. Józefa z kultem Matki Bożej
i rozważaniem Męki Jezusa. W 1722 roku z inicjatywy poznańskiego bractwa zaczęto odprawiać w każdą środę "Gorzkie Żale". Natomiast opat krzeszowkich cystersów,
o. Bernard Rossa, założył tam w 1669 roku bractwo, stając się kolebką kultu św. Józefa na Śląsku. Najważniejszym dniem w krzeszowskim opactwie był 19 marca, gdy zapraszano najlepszych kaznodziejów, odprawiano mszę pontyfikalną i odbywała się procesja. Dziewięć śląskich bractw w szczytowym okresie liczyło ono około stu tysięcy członków. Przestały istnieć w 1810 roku, po kasacie pruskiej.

Sanktuarium św. Józefa i św. Piotra z Alkantry w Kaliszu

Sanktuaria św. Józefa znajdują się w Kaliszu, Wadowicach, Częstochowie, Prudniku, Siedlcach i od września 2009 roku - Poznaniu.

Sanktuarium kaliskie jest najstarszym sanktuarium Świętego. Cudowny obraz Świętej Rodziny ofiarował mieszkaniec Szulca o nazwisku Stobienia, któremu gdy leżał sparaliżowany, ukazał się św. Józef i kazał mu zlecić namalowanie obrazu, a gdy ten to polecenie wykonał ok. 1670 roku został uzdrowiony. W 1767 obraz uznano za łaskami słynący, a w 1770 - za cudowny. Papież Pius VI koronował obraz koronami papieskimi, a św. Piusa X i Jana XXIII ofiarowali pierścienie.

Śmierć św. Józefa

Kościół p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Lourdes

Szkaplerz św. Józefa
Powstał  we francuskiej diecezji Saint-Claude, z inspiracji matki Marii od Jezusa, założycielki zakonu Sióstr Franciszkanek od Niepokalanego Poczęcia i ojca Piotra Baptist, kapucyna z Reims. Szkaplerz ten rozpowszechniony w latach siedemdziesiątych XIX wieku, składał się z dwóch białych płatków obszytych na niebiesko i połączonych białymi tasiemkami. Na pierwszym z nich był wizerunek
św. Józefa z Dzieciątkiem z napisem "Ite ad Jospeh" (Idźcie do Józefa), na drugim litera "J" otoczona girlandą kwiatów i tęczą, z napisem na obwódce - "Opiekunie Kościoła powszechnego bądź moim opiekunem". W takiej postaci szkaplerz zatwierdził papież Leon XIII dnia 13 lutego 1884 roku.

We włoskiej Weronie również noszono szkaplerz św. Józefa, który dla diecezji werońskiej zatwierdziła 8 lipca 1880 roku Kongregacja Obrzędów. Włoski szkaplerz składa się z dwóch wełnianych fioletowych płatków, na których naszyte są płatki złote i połączonych białymi tasiemkami. Na pierwszym jest również wizerunek św. Józefa
z Dzieciątkiem z napisem "Święty Józefie, Opiekunie Kościoła, módl się za nami".
Na drugim przedstawiona jest tiara, nad nią Duch Święty w postaci gołębicy, poniżej dwa klucze i napis: "Duch Pański jest jego przewodnikiem". Szkaplerz włoski został przyjęty przez cały Kościół i zatwierdzony dekretem Kongregacji Obrzędów dnia
18 kwietnia 1893 roku.

Andrea del Sarto, ok. 1528r.

Galleria Nazionale d'Arte Antica w Rzymie

Szkaplerz francuski przestał być używany. W 1898 roku władzę nakładania tego szkaplerza otrzymał generał kapucynów, który może udzielać tej władzy innym kapłanom. Formułka poświęcania i nakładania szkaplerza znajduje się w Rytuale Rzymskim. Wierni przyjmujący szkaplerz powinni czcić św. Józefa przez naśladowanie jego pokory, czystości i sprawiedliwości. Powinni starać się o prawdziwie chrześcijańskiego ducha, zbawienny wstręt do grzechu i upraszać sobie u Pana Jezusa i Matki Bożej spokój wewnętrzny, łaski potrzebne do wypełniania obowiązków stanu, oddawać w szczególną opiekę cały Kościół Święty i siebie samego, a także prosić o łaskę szczęśliwej śmierci. Niestety szkaplerz prawie zupełnie wyszedł
z użycia, poza Stanami Zjednoczonymi.

Patron:
Obu Ameryk, Austrii (od 1689), Belgii (od 1679), Chin (od 1678), Chorwacji, Czech (od 1655), Hiszpanii (od 1679), Kanady (od 1624), Korei, Meksyku (od 1555),
Peru (od 1654), Portugalii (od 1744) i Wietnamu. Karyntii, Styrii, Sycylii i Tyrolu. Krakowa, Kalisza, Swarzędza, Florencji, Turynu.

Archidiecezji kolońskiej, diecezji kujawsko-kaliskiej, włocławskiej, łódzkiej i kaliskiej.

Podróżujących, dzieci nienarodzonych, kobiet ciężarnych, małżeństw, rodzin, ojców, szczęśliwej śmierci, rzemieślników, cieśli, stolarzy.
Wzywany w obronie przed wątpliwościami i niezdecydowaniem.

Impresje muzyczne
Heinrich Ignaz Biber "Litaniae Sancto Josepho"
Giacomo Meyerbeer "La folle de St. Joseph"
Jan Dismas Zelenka "Missa Sancti Josephi" ZWV7
Joseph Haydn "Missa Sancti Josephi" (1774, Grosse Orgelmesse)
Johann Michael Haydn "Missa in honorem Sancti Josephi" MH16
Józef Leopold Eybler "Missa Sancti Josephi" HV17
Jacek Kowalski "Pieśń o św. Józefie"

Ikonografia:
Wizerunki starochrześcijańskie nigdy nie przedstawiają św. Józefa samego, zawsze jest z Jezusem, Maryją, Trzema Królami. Malowidła w katakumbach ukazują człowieka młodego, dopiero obrazy i rzeźby od końca V wieku pokazują św. Józefa jako starca. Od XVII wieku pojawiają się wizerunki z Dzieciątkiem Jezus na ręku.
Jego atrybutami są: lilia, para gołębi, narzędzia stolarskie, kij wędrowca, lampa, winorośl, miska z kaszą, kwitnąca laska.

Varia:
Pod koniec XIX wieku we włoskim Asti powstał nowy zakon Józefitów (Oblatów
św. Józefa), założony przez przyjaciela św. Jana Bosco - św. Leonarda Murialdo, zatwierdzony przez Stolicę Apostolską w 1909 roku. W Polsce w 1928 roku brat Czesław Boniakowski za aprobatą biskupa Zygmunta Łozińskiego założył Zgromadzenie Braci Opieki św. Józefa. Dnia 1 marca 1980 roku nastąpiło kanoniczne połączenie Zgromadzenia z oblatami z Asti. Zakonnicy zajmują się szerzeniem kultu św. Józefa, pracą z młodzieżą i dziećmi, prowadzą internaty, szkoły i zakłady opiekuńcze. Swoje klasztory mają w Będzinie i Kielcach, a dom prowincjalny znajduje się w Warszawie.

W okolicach Katowic i Bytomia na św. Józefa wróżono sobie z gałązek mirtu - czyje gałązki się łączyły, ten miał jeszcze w tym samym roku zawrzeć związek małżeński.

We Włoszech w dzień św. Józefa podaje się pączki (fritelle di San Giuseppe, bigne fritti, sfincia di San Giuseppe), w Katanii - cukierki sporządzane z mąki, ryżu, pomarańczy, miodu i cynamonu (zeppole di San Giuseppe).

W 1968 roku erygowano w Kaliszu Polskie Studium Józefologiczne, którego program zaaprobował w 1970 roku kardynał Stefan Wyszyński.

Przysłowia
Gdy bocian na św. Józef przybędzie, to śniegu już nie będzie.
Na Józefa pięknie - zima wkrótce pęknie.
Św. Józef kiwnie brodą, pójdzie zima razem z wodą.
Św. Józef pogodny, będzie roczek dorodny.

O św. Józefie:
Niech ten, kto nie ma mistrza uczącego, zwróci się do chwalebnego św. Józefa,
nie będzie błądził w drodze.

On sprawia, że dusze, które się do niego zwracają, czynią postępy w zachwycający sposób.
św. Teresa od Jezusa

Dokumenty:
Pius IX "Quemadmodum Deus" (dekret z 8 grudnia 1870)
Pius IX "Inclytum patriarcham" (list pasterski z 7 lipca 1871)
Leon XIII "Quamquam pluries" (encyklika z 15 sierpnia 1889)
Benedykt XV "Bonum sane" (motu proprio z 25 lipca 1920)
Jan Paweł II "Redemptoris custos" (adhortacja apostolska z 15 sierpnia 1989)

Lektura:
Pietro Barbagli OCD "Św. Józef w Ewangelii"
Jean Callot TJ "Św. Józef"
.

Św. Edward Męczennik

.

Święty męczennik (ok.962-978).

Urodził się około 962 roku, był najstarszym synem króla Edgara I Spokojnego i Etelfledy Pięknej, która zmarła kilka lat po narodzinach syna. Został ochrzczony 19 maja przez arcybiskupa Canterbury, św. Dunstana. Gdy król Edgar zmarł w lipcu 975 roku, druga żona króla Elfryda z pomocą możnych próbowała osadzić na tronie swego syna, a przyrodniego brata św. Edwarda, Etelreda. Dzięki wsparciu i pomocy arcybiskupa Canterbury na tronie 8 lipca 975 roku zasiadł św. Edward.

Zamek Corfe, Dorset

Elferyk z Mercji i inni możni napadali na klasztory, niszczyli je, a mnichów zmuszali do ucieczki, mszcząc się za alians pomiędzy koroną a arcybiskupstwem Canterbury. Wraz z macochą króla zawiązali spisek, planując odsunięcie go od władzy. Gdy 18 marca 978 roku św. Edward polował w lasach nieopodal Wareham, postanowił odwiedzić Etelreda, przebywającego na zamku Corfe. Wyprzedzając straż przyboczną, pojechał samotnie do zamku. Jeszcze siedząc na koniu przyjął kielich z miodem od Etelredy, a wtedy jeden z ludzi królowej zadał mu śmiertelny cios nożem w plecy. Koń poniósł martwe ciało swego pana i długo trwało zanim je odnaleziono. Pewna kobieta, niewidoma od urodzenia, w nocy ujrzała jasne światło, krzyknęła "Panie, zmiłuj się!" i wtedy nagle odzyskała wzrok. Okazało się, że odnalazła ciało zamordowanego króla.

Pozostałości opactwa Shaftesbury

Św. Edward został pochowany początkowo w Wareham, później jego doczesne szczątki przeniesiono 13 lutego 981 roku do opactwa Shaftesbury, podczas prześladowania Kościoła za Henryka VIII jego relikwie ukryto w 1539 roku. Budynki opactwa zniszczono, ziemię sprzedano. Relikwie odkryto dopiero w 1931 roku przez archeologa Wilson-Claridge'a w czasie prac archeologicznych, a ich autentyczność potwierdził osteolog T.E.A. Stowell. Claridge podarował relikwie Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu Poza Granicami, który umieścił je na cmentarzu w Brokwood.

Album Cassela z 1871 roku

Patron:
Anglii.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju królewskim z kielichem i sztyletem. Czasami na koniu, pijący miód, ze skradającym się za plecami zabójcą.

.

Św. Gertruda z Nivelles OSB

.

Święta dziewica i ksieni (ok.626-659).

Urodziła się około roku 626 w Landen, jako córka majordoma Austrazji św. Pepina z Landen (zwanego również Starszym) i św. Itty (Idubergi). Jej rodzeństwem byli św. Begga z Andenne i Grimoald I Starszy.

Kościół p.w. Najświętszej Maryi w Dazey, Płn. Dakota

Gdy jej ojciec zmarł w 640 roku, św. Itta za namową biskupa Maestricht św. Amanda, ufundowała podwójny klasztor w Nivelles, oparty na regule benedyktyńskiej, a Gertruda po złożeniu ślubów zakonnych została pierwszą ksienią.

Kolegiata w Nivelles

Po śmierci matki w 652 roku św. Gertruda powierzyła władzę w klasztorze kilku pobożnym siostrom, a sama więcej czasu poświęcała modlitwie, umartwieniom i lekturze pobożnych ksiąg. W wieku 32 lat była tak osłabiona postami i brakiem snu, że w grudniu 658 roku zrezygnowała całkowicie z zarządzania opactwem, mianując swoją następczynią Wulfetrudę.

Flamandzki malarz, ok.1530r.

Fondazione Palazzo Coronini Cronberg w Gorizia

Św. Gertruda zmarła w czasie słuchania Mszy Świętej, 17 marca 659 roku, mając 33 lata. Została pochowana w samej włosiennicy, tak jak sobie tego życzyła, w kościele p.w. św. Piotra (jednym z trzech kościołów Nivelles). Kościół został rozbudowany w VII wieku, ponieważ nie mieścił przybywających oddać cześć Świętej pielgrzymów. W 1046 roku cesarz Henryk III ufundował nowy kościół, relikwie znajdują się w sarkofagu, w którym znajdują się również szczątki poprzedniego relikwiarza, zniszczonego w czasie nalotu bombowego w 1940 roku.

Relikwiarz procesyjny św. Gertrudy

W Polsce kult św. Gertrudy rozpropagowała w XI wieku żona Mieszka II, Rycheza. Jej siostra była ksienią w klasztorze w Nivelles.

Odlew z relikwiarza św. Gertrudy zniszczonego w 1940 roku

Colar z Douai i Jakemon z Nivelles, 1272-98

Patronka:
Landen, Nivelles, podróżujących, ogrodników, umierających. Wzywana do obrony przed plagą szczurów i myszy polnych.

Ikonografia:
Przedstawiana w stroju benedyktyńskiej ksieni, z pastorałem. Jej atrybutami są: korona, katedra, księga, mysz.

Varia:
W grobie św. Gertrudy znaleziono najstarszy różaniec - sznurek z nawleczonymi koralikami.

Kościół p.w. św. Gertrudy w Darłowie, XIV wiek

na pocz. XX w. i obecnie

W Darłowie w XIV wieku została wybudowany kościółek p.w. św. Gertrudy, jest to jedyny przykład gotyku skandynawskiego w Polsce. W latach 1961-90 pełnił funkcję kaplicy cmentarnej. Ponownie konsekrowany w 1997 roku. Interesujący jest fakt,
że anioły na emporach są obute, ponieważ kościółek ufundowali szewcy).
.

Św. Heribert z Kolonii

.

Święty arcybiskup (ok.970-1021).

Znany również pod imieniem: Herbert.

Ratusz w Kolonii, narożnik

Urodził się około roku 970 jako syn księcia Hugona z Wormacji (Worms), którego rodzina wywodziła się z wschodniofrankijskiej dynastii Konradynów. Nauki pobierał w wormackiej szkole katedralnej, później przebywał jakiś czas w opactwie benedyktyńskim w lotaryńskim Gorze, ponieważ chciał zostać mnichem. Jego ojciec miał wobec niego inne plany i odwołał go stamtąd z powrotem do domu. Został kanonikiem przy katedrze w Wormacji.

Jacques Callot, grawiura z 1630r.

W 994 roku przyjął św. Heribert święcenia kapłańskie, w tym samym roku został mianowany kanclerzem Włoch przez cesarza Ottona III, a po śmierci Hildebolda w 998 roku - kanclerzem Niemiec (po raz pierwszy te dwa urzędy zostały skupione w jednej osobie). W latach 996-97 dwukrotnie towarzyszył cesarzowi w podróży do Rzymu. Przebywał na terenie Italii, gdy w 999 roku został mianowany przez papieża Sylwestra II arcybiskupem Kolonii. W Benewencie, dnia 9 czerwca 999 roku, otrzymał inwestyturę i paliusz z rąk następcy św. Piotra. W dzień Bożego Narodzenia został konsekrowany na arcybiskupa w Kolonii. W obecności nowo wyświęconego arcybiskupa, na polecenie cesarza, otwarto grób Karola Wielkiego.

Św. Heribert w 1002 roku był obecny przy łożu śmierci cesarza Ottona III na zamku w Paterno. Gdy wracał do Akwizgranu (Aachen) z ciałem zmarłego władcy i insygniami władzy cesarskiej, został na krótki czas uwięziony przez Henryka IV Bawarskiego (późniejszego cesarza św. Henryka II), którego kandydaturze święty arcybiskup był przeciwny, ale któremu później służył wiernie.

W 1004 roku towarzyszył królowi Henrykowi II w podróży do Rzymu, w czasie I wyprawy włoskiej, gdy maju tego samego roku Henryk II został koronowany na króla Włoch (dopiero w lutym 1014 roku otrzymał z rąk papieża Benedykta VIII koronę cesarską).

Opactwo w Deutz

fragment drzeworytu "Panorama Kolonii"

Antoni z Wormacji, ok.1535

Wiele uwagi św. Heribert poświęcał swojej diecezji - wysyłał pieniądze do ubogich kapłanów, troszczył się o chorych, biednych i opuszczonych. Ufundował wiele kościołów i klasztorów, a w 1003 roku rozpoczęto budowę opactwa w Deutz na prawym brzegu Renu. W czasie wielkiej suszy poprowadził procesję ulicami Kolonii do kościoła św. Seweryna. gdy Święty wstał z klęczek przy ołtarzu, prawie natychmiast spadł rzęsisty deszcz, pozwalając zebrać obite plony z pól.

Kościół p.w. św. Heriberta w Kolonii-Deutz (Alt St.Heribert)

W czasie jednej z wizytacji duszpasterskich zachorował nagle i z wysoką gorączką powrócił do Kolonii, gdzie po kilku dniach choroby zmarł, 16 marca 1021 roku. Został pochowany w kościele w opactwie w Deutz. W 1075 roku papież Grzegorz IX ogłosił św. Heriberta świętym. Jego doczesne szczątki, wydobyte uroczyście 30 sierpnia 1147 roku, złożono w 1175 w złotym relikwiarzu, arcydziele romańskiego złotnictwa, z dębowym wnętrzem. Opactwo w Deutz ucierpiało kilkakrotnie podczas działań wojennych, ostatecznie jego los przypieczętowała sekularyzacja z 1803 roku. Od 1994 roku kościół (Alt St. Heribert) znajduje się w posiadaniu greckiego kościoła prawosławnego.

Kościół p.w. św. Heriberta w Kolonii-Deutz (Neu St.Heribert)

Relikwiarz św. Heriberta przechowywany jest obecnie w kościele p.w. św. Heriberta (Neu St. Heribert), wybudowanego pod koniec XIX wieku. Na ziemi na której stoi kościół znajdowało się benedyktyńskie opactwo św. Pantaleona, we wczesnym średniowieczu otrzymali go templariusze, po nich joannici. W 1803 roku poddano je sekularyzacji i w 1881 roku ówczesna właścicielka ziemi zapisała ją Kościołowi, pod warunkiem że w ciągu dziesięciu lat zostanie na niej wybudowany kościół.

Sarkofag z relikwiami św. Heriberta, 1176-80

Patron:
Wzywany w czasie suszy, chroni przed ospą.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupim, w czasie modlitwy lub klęczący przed
św. Henrykiem II. Jego atrybutami są: mitra, pastorał, paliusz, katedra.
.