Św. Ryszard Gwyn

Święty męczennik (1537-1584).

Znany również jako: Ryszard White (angielski odpowiednik jego walijskiego nazwiska).

 

Ryszard Gwyn przyszedł na świat w 1537 roku w walijskim Llanidloes, w hrabstwie Montgomery, w starej, lecz niezbyt majętnej rodzinie. Studiował na uniwersytecie w Oksfordzie, ale nie udało mu się ukończyć studiów, ponieważ był katolikiem, a dla takich jak on powoli zamykały się  wszelkie drogi kariery. Dzięki znajomości z Jerzym Bullochem (Bullockiem), mistrzem katolickiego Kolegium św. Jana w Cambridge, Ryszardowi udało się tam kontynuować studia. Niestety po objęciu władzy przez Elżbietę I w 1588 rozpoczęły się prześladowania katolików.

Nieodrodna córka Henryka VIII Tudora dbała bardzo o to, aby jej poddani przestrzegali Aktu Supremacji z 1534 roku i uznawali w niej głowę Kościoła w Anglii. Miały jej w tym pomóc tzw. prawa karne (penal laws), które uczyniły z katolików ludzi drugiej kategorii. W 1559 roku ogłoszono Statuty o supremacji i jedności, które wierność Stolicy Apostolskiej uznawały za zdradę stanu, karaną konfiskatą mienia i śmiercią przez powieszenie, otwarcie wnętrzności i poćwiartowanie. Jednocześnie wprowadzono konieczność posiadania zgody na wyjazd z kraju. W 1581 roku zaostrzono przepisy wymierzone w katolików Aktem o utrzymaniu w posłuszeństwie poddanych Jej Królewskiej Mości. Kara śmierci groziła za nawracanie i konwertowanie na katolicyzm, a udział we Mszy św. obłożoną wysoką grzywną i więzieniem. Jednocześnie nałożono na poddanych Elżbiety obowiązek w anglikańskich nabożeństwach.

 

Jerzy Bulloch, który nie ukrywał swojej wiary i poglądów, został zmuszony do rezygnacji z pełnionych w Kolegium funkcji. Usunięcie protektora pociągnęło za sobą wydalenie z uczelni również i Ryszarda. Widząc, że nie ma gdzie kontynuować nauki, udał się do Douai, gdzie przebywał przez jakiś czas.

Gdy w 1562 roku wrócił do Walii i podjął pracę nauczyciela w Overton. Tutaj poznał swoją żonę Katarzynę (mieli szóstkę dzieci, troje zmarło w dzieciństwie). Krótko po ślubie Ryszard musiał porzucić dotychczasowe zajęcie, ponieważ zaciążyło nad nim podejrzenie o "sprzyjanie papieżowi". Udali się więc do Maelor, potem do Wrexham. Częsta zmiana miejsca pobytu i pracy pomagała Gwynom-katolikom unikać więzienia i wysokiej grzywny.

 Katedra MB Bolesnej we Wrexham

W 1579 roku wikary z Wrexham aresztował  Ryszarda i wydał w ręce władz.  Gwyn trafił do więzienia w Ruthin, skąd udało mu się zbiec. Niestety po roku ponownie go pojmano i uwięziono we Wrexham, gdzie obiecując wolność, próbowano skłonić do apostazji. I kolejny raz udało mu się uciec. Ponownie zatrzymano go w maju 1581 roku. Trwającego uparcie w swych "papistowskich przesądach" Ryszarda zawleczono skutego do anglikańskiego kościoła, próbując siłą nakłonić go do złożenia przysięgi supremacyjnej. Za „awantury” w kościele nałożono na niego dodatkową grzywnę. Gdy to nie odniosło skutku, odesłano go do więzienia w Bewdley, a potem do Bridgenorth, na tortury, które miały go złamać i zachwiać jego pewność w wierze.

W październiku 1584 roku odesłano Gwyna z powrotem do Wrexham i postawiono przed sądem, wraz z Janem Hughesem i Robertem Morrisem. Już drugiego dnia, po kolejnej odmowie złożenia przysięgi na wierność królowej Elżbiecie jako głowie Kościoła, sędzia sir Jerzy Bromley skazał ich na karę śmierci za zdradę stanu. Karę wykonano na rynku Beast (Beast Market) we Wrexham.

Czterdziestu Męczenników Anglii i Walii

(św. Ryszard Gwyn - w kapeluszu i kryzie - stoi po lewej stronie)

Ryszarda Gwyna beatyfikował 15 grudnia 1929 roku papież Pius XI, a kanonizował papież Paweł VI 25 października 1970 roku w grupie 40 Męczenników Anglii i Walii (vide: św. Małgorzata Cliterhow, św. Ambroży Barlow, św. Ryszard Reynolds, św. Henryk Walpole, św. Augustyn Webster, św. Kutbert Mayne, św. Jan Roberts, św. JanPlessington, św. Jan Rigby).

Relikwie św. Ryszarda znajdują się w katedrze Matki Bożej Bolesnej we Wrexham oraz w kościele NMP w Llanidloes.

Patron:

Dużych rodzin, ofiar tortur i prześladowań.

Cytat:

Yn lle allor - trestyl trist; Yn lle Krist - mae bara.

(Zamiast ołtarza - nędzny stół. Zamiast Chrystusa - zwykły chleb).

Ryszard Gwyn o zreformowanej przez T.Cranmera liturgii

Varia:
Angielskie katolickie stowarzyszenie filmowe Mary's Dowry Production wydaje na DVD fabularyzowane filmy dokumentalne o świętych i męczennikach, m.in. półgodzinny film o św. Ryszardzie.

Św. Gaweł z Arbon

Święty mnich i wyznawca (ok.550-ok. ).

Znany również jako: Gall, Gallus, Gallen, Callo, Chelleh, Gaaech, Gallonus, Gallunus, Gilianus.

Kościół pw. św. Gordiana i Epimacha w Merazhofen, Badenia

Piotr Paweł Metz, 1896r., rzeźba w stallach

Gaweł urodził się w Irlandii około roku 550, był młodszym bratem św. Deikola (wspomnienie 18 stycznia). Po osiągnięciu odpowiedniego wieku obaj bracia udali się na naukę do św. Komgalla (Comgalla), do Bangor. Klasztor ten stanowił w owym czasie centrum chrześcijańskiej nauki na wyspach. Uczniem Apostoła Irlandii był również św. Kolumban Młodszy.

Kościół pw. św. Piotra i św. Pawła w Andelsbuch, Vorarlberg

Około roku 589, po ukończeniu nauk, św. Gaweł wraz ze św. Kolumbanem i dziesięcioma innymi mnichami wyruszyli na kontynent. Po krótkiej wędrówce przez Galię, osiedli w Królestwie Burgundii i w krótkim czasie założyli klasztor nieopodal Luxeuil. W 610 roku księżna Brunhilda wygnała mnichów krytykujących ją za nadużycia władzy. Udali się oni do Bregencji, a stamtąd św. Kolumban postanowił wyruszyć do Italii. Św. Gawłowi stan zdrowia nie pozwolił na podróż, więc musiał pozostać pod opieką sióstr w Arbon. Po odzyskaniu zdrowia prowadził życie pustelnicze w lasach Szwabii, w pobliżu rzeki Steinach. Już wkrótce dał się poznać okolicznej ludności jako wybitny kaznodzieja.

Rzeźba na fasadzie przy ul. św. Gawła (Gallustrasse) w Bregencji

Udało mu się uzyskać przychylność króla Franków, Zygberta II, który za uwolnienie od demonów swojej narzeczonej Frydyburgi, podarował z wdzięczności św. Gawłowi ziemie wokół Arbon. Gdy opustoszał stolec biskupi w Konstancji tamtejsze duchowieństwo jednogłośnie wybrało świętego na nowego biskupa. Ten jednak odmówił, twierdząc, że wybór kogoś obcego na tak ważne stanowisko byłby niezgodny z prawem kościelnym.

Śmierć św. Gawła

Ludwig Gloetzle, 1916r.

Kościół pw. św. Pawła w Scheidegg, Bawaria

Święty zmarł w sędziwym wieku 95 lat, około roku 646 (lub 650) w Arbon. Sto lat później św. Otmar, opiekujący się grobem św. Gawła, wzniósł nad nim kościół oraz wybudował klasztor, który dał początek benedyktyńskiemu opactwu Sankt Gallen, jednemu z najważniejszych średniowiecznych ośrodków monastycyzmu, nauki i sztuki.

Klasztor w Sankt Gallen w 1769 roku...

grawiura z "Historisches Lexikon der Schweiz" C.Mayra

...i obecnie.

Patron:

Szwajcarii, opiekun ptaków, owiec i ptactwa domowego.

Ikonografia:

Przedstawiany w habicie benedyktyńskim. Jego atrybutem jest: krzyż, niedźwiedź, kogut (łac. gallus nawiązuje do imienia świętego, ale również symbolizujący nadejście Zmartwychwstania Pańskiego), chleb.

Kościół pw. św. Gawła w Wenecji

Legenda:

Gdy św. Gaweł jechał pewnego wieczoru przez las i stanął na popas, z zarośli wypadł na niego olbrzymi niedźwiedź i rycząc szedł w jego stronę. Święty krzyknął na niedźwiedzia, a ten spłoszony nagle spotulniał i zaczął łasić się doń. Potem zniósł dla mnicha drewno na ognisko, a w nocy czuwał przy nim. Ponoć od tego dnia zawsze w pobliżu miejsca, gdzie przebywał św. Gaweł widziano kręcącego się niedźwiedzia.

Kościół pw. św. Gawła w Pradze

Varia:

W 1353 roku cesarz Karol IV podarował relikwię głowy św. Gawła w Pradze. Jednym z proboszczów tego kościoła był św. Jan Nepomucen.

Cesarz ufundował uniwersytet przy klasztorze w Sankt Gallen (znany później w całej Europie), na którym hucznie obchodzono dzień patrona (to dało początek studenckim juwenaliom).

Relikwie św. Gawła - kości czaszki, a poniżej fragment włosiennicy i pasa łańcuszkowego.

Klasztor w Sankt Gallen

Św. Lubencjusz z Kobern

.

Święty biskup i wyznawca (ok. 300-ok. 370).

 

 Witraż w oknie kościoła pw. św. Lubencjusza w Kell, Nadrenia

Był uczniem św. Marcina z Tours, później został pomocnikiem św. Maksymina, biskupa Trewiru, który udzielił mu święceń kapłańskich. Po święceniach św. Lubencjusz osiadł w Kobern nad Mozelą, a po śmierci Maksymina, został mianowany jego następcą.

 Kolegiata św. Lubencjusza w Dietkirchen, Hesja

Zmarł 13 października około 370 roku. Został pochowany w Kobern, a w 841 roku jego doczesne szczątki przeniesiono do Dietkirchen.

Relikwiarz głowy św. Lubencjusza

Kolegiata w Dietkirchen, Hesja

 Relikwiarz ręki św. Lubencjusza

Kościół pw. św. Lubencjusza w Kobern-Gondorf, Nadrenia

Rozkwit kultu św. Lubencjusza miał miejsce w IX i X stuleciu. Jego relikwie znajdują się w Kell, Lahnstein, Limburgu i Trewirze.

Patron:
Żeglarzy.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, krzyż, księga, łódź.

Figura św. Lubencjusza w Lahnstein, Nadrenia

Legenda:
Po śmierci św. Lubencjusza zamierzano go pochować w Kobern, ale nie można było poruszyć trumny z ciałem Świętego nawet o centymetr. Po licznych próbach stwierdzono, że to kara za lekceważenie przez mieszkańców nauk biskupa i trzymanie się pogańskich zwyczajów. Cała ta historia szybko dotarła do Kolonii i Treves, skąd przybyli miejscowi biskupi, ale i oni nic nie wskórali. Wtedy postanowiono umieścić trumnę na łodzi, na której nie było załogi i pozwolić Świętemu wybrać miejsce, gdzie chce być pochowany. Łódź dopłynęła pod prąd do Dietkirchen, koło Limburga, gdzie się zatrzymała i nie chciała płynąć dalej. Wtedy wystawiono kościół w którym pochowano św. Lubencjusza.
.

Św. Jan Leonardi OMD

Święty kapłan i zakonnik (1541-1609).

 

Jan Antoni Lomuscio

Kościół pw. św. Wawrzyńca (San Lorenzo in Miranda) w Rzymie

Urodził się w 1541 roku w toskańskim Diecimo (ob. Borgo a Mozzano), w rodzinie zamożnych chłopów, jako najmłodszy z siedmiu synów. Gdy Jan skończył siedemnaście lat ojciec wysłał go na naukę zielarstwa do aptekarza w Lukce. Wtedy też pobożny młodzieniec zbliżył się do laickiego bractwa Colombini przy dominikańskim kościele NMP przy via Rosa (Santa Maria della Rosa), którym opiekował się o. Franciszek Bernardini. Między innymi pod jego wpływem, po ukończeniu 27 roku życia, Jan postanowił ukończyć teologię i zostać księdzem.

22 grudnia 1572 roku otrzymał święcenia kapłańskie, a w święto Objawienia Pańskiego odprawił swoją pierwszą Mszę prymicyjną. Od początku swej kapłańskiej drogi poświęcał wiele uwagi rzetelnej katolickiej formacji od najmłodszych lat, opartej na katechizmie. Wiele czasu poświęcał również chorymi i więźniom.

1 września 1574 roku, wraz z ks. Janem Cionini i ks. Jerzym Arrighinim, założył Zgromadzenie Księży Reformowanych Najświętszej Dziewicy (nazwanych później Klerykami Regularnymi Matki Bożej, Ordo Clericorum Regularium Matris Dei, OMD). Celem zgromadzenia było kształcenie duchowieństwa, a także propagowanie Czterdziestogodzinnego Nabożeństwa (Quarantore). Ksiądz Jan napisał dla nowego zgromadzenia regułę, zaaprobowaną przez ordynariusza Lukki, bpa Aleksandra Guidicciniego, a ostateczne jej zatwierdzenie przyniosło brewe z  13 października 1595 roku Ex quo divina maiestas papieża Klemensa VIII.

Będące pod wpływem reformacyjnych herezji władze miasta postanowiły pozbyć się charyzmatycznego kapłana, z całą energią nawracającego wiernych, i intrygami doprowadzono do wyjazdu ks. Leonardiego z Lukki. Wygnaniec postanowił udać się do Rzymu, gdzie papież Klemens VIII mianował go „apostolskim gościem” i powierzył reformę klasztorów benedyktyńskich w Montevergine, Vallombrosa i Monte Senario, według kanonów Soboru Trydenckiego. A 14 sierpnia 1601 roku papieskie brewe Apud Sanctum Marcum nadało ks. Janowi parafię NMP (Santa Maria in Portico) jako siedzibę założonego przezeń zgromadzenia.

Bazylika św. Piotra w Rzymie, nisza w apsydzie

Papież Benedykt XVI poświęcił figurę w kwietniu 2008 roku,

w 400. rocznicę narodzin Jana Leonardiego dla nieba (klik).

W Rzymie św. Jan spotkał również kapłana, równie gorąco jak on sam zaangażowanego w potrydencką odnowę Kościoła, św. Filipa Nereusza, z którym się zaprzyjaźnił. Wspólnie z hiszpańskim prałatem, ks. Janem Baptystą Vives i ks. Markiem de Funes, założył ruch misyjny, który po jego  śmierci przekształcono w Kolegium Misyjne dla Krzewienia Wiary (późniejszy Uniwersytet Papieski Urbaniana). Ich misja dała również podwaliny do powołania w 1622 roku Świętej Kongregacji dla Krzewienia Wiary (Sancta Congregatio de Propaganda Fide). Jednym z pierwszych zadań, jakie przed sobą postawili trzej kapłani, było opracowanie kompendium doktryny katolickiej, z którego mogliby korzystać (opracowanie to było w użyciu aż do końca XIX wieku).

 Kościół NMP (Santa Maria in Campitelli) w Rzymie

 

Kościół pw. św. Jana Leonardiego w Rzymie

 

W 1609 roku w Rzymie wybuchła epidemia grypy, a ks. Jan Leonardi zaraził się nią w czasie odwiedzin u chorych i umierających. Po krótkiej i gwałtownej chorobie zmarł 8 października 1609 roku. Został pochowany w kościele Santa Maria in Portico, a trzynaście lat później, w 1622 roku jego doczesne szczątki przeniesiono do kościoła Santa Maria in Campitelli. Dekretem wikariusza generalnego, Franciszka kardynała Marchetti Selvaggianniego erygowano parafię pw. św. Jana Leonardiego na placu Łabędzi (Piazza dei Cigni) w Rzymie.

 

Kanonizacja św. Jana Leonardiego, św. Andrzeja Boboli i św. Salvatora da Horta

Bazylika św. Piotra w Rzymie

17 kwietnia 1938 rok

 

Ks. Leonardi został beatyfikowany 10 listopada 1861 roku przez papieża bł. Piusa IX, a kanonizowany 17 kwietnia 1938 roku przez papieża Piusa XI (w tym samym dniu kanonizowano św. Andrzeja Bobolę).

Patron:

farmaceutów (od 2006).

Ikonografia:

Przedstawiany najczęściej w czasie modlitwy. Jego atrybutem jest: lilia, czaszka, dyscyplina, księga, obraz Matki Bożej, wizja Najświętszego Sakramentu.

Sarkofag z relikwiami św. Jana Leonardiego

Kościół NMP (Santa Maria in Campitelli) w Rzymie

Cytat:

"Nie wolno zaniedbać żadnego wysiłku, aby dzieci od najmłodszych lat były wychowywane w czystości wiary chrześcijańskiej i w świętych obyczajach. Do osiągnięcia tego celu nic nie jest bardziej skuteczne jak święte nauczanie doktryny chrześcijańskiej i powierzenie wychowania dzieci wyłącznie ludziom dobrym i bojącym się Boga".

O św. Janie Leonardim:

(...) jeśli nie wszyscy możemy albo zobowiązani jesteśmy, ze względu na właściwe dla każdego warunki, naśladować aż do utraty życia duchową dzielność Andrzeja Boboli, to wszyscy jednak możemy starać się dorównać Janowi Leonardi w jego blasku czystości, w jego miłości modlitwy i świętej pokuty, w jego czynnym wysiłku apostolstwa. Jaśniejąc tymi cnotami nie tylko sam dosięgnął najwyższego stopnia chrześcijańskiej doskonałości, lecz nawet i innych bądź błądzących przywiódł na prawą drogę, bądź w wątpliwościach pogrążonych wprowadził do bezpiecznego portu, bądź wreszcie w wielu - przede wszystkim ze stanu duchownego tak rozpalił pobożność i zapał boży, że pogardziwszy wszystkim pragnęli jedynie stać się zwiastunami Ewangelii i wszystkie ludy w cieniu śmierci będące orzeźwić światłem i łaską Jezusa Chrystusa.

Homilia papieża Piusa XI na Mszy kanonizacyjnej 17 kwietnia 1938 roku

 

Świetlana postać tego świętego zachęca w pierwszym rzędzie kapłanów, a także wszystkich chrześcijan, by stale dążyli, oczywiście każdy zgodnie ze swoim stanem, do «wysokiej miary życia chrześcijańskiego», jaką jest świętość. Bowiem jedynie z wierności Chrystusowi może zrodzić się prawdziwa odnowa Kościoła.

Papież Benedykt XVI, audiencja generalna 7 października 2009 roku

Varia:

W chwili śmierci swojego założyciela zakon miał 15 domów, w 2005 ­– 16 (oprócz Italii leonardyni posługują w Chile, Indiach i Nigerii) oraz 60 zakonników, a wśród nich 44 miało święcenia kapłańskie.

W zakrystii zakonnego kościoła w Lukce, Santa Maria Cortelandini, przechowywana jest część włosienicy św. Tomasza Becketa (jej fragment otrzymało w 1908 roku opactwo benedyktyńskie w angielskim Erdington).

Rzymski kościół Santa Maria in Campitelli, który należy do głównej prowincji zakonu, był tytularnym kościołem kardynała Yorku, Henryka Benedykta Stewarta (1725-1807). Ten angielski purpurat, ostatni z męskiej linii Stewartów, był wnukiem króla Jana III Sobieskiego (przez matkę Marię Klementynę Sobieską).

Św. Ailbhe z Emly

Święty biskup i wyznawca (zm. ok. 528).

Znany również jako: Albeus, Ailbe, Ailfyw, Elveis, Elvis, Elfeis.

Wilczyca opiekuje się św.Ailbhe

Witraż z kościoła pw. św. Ailbhe w Emly, Irlandia

Legenda mówi, iż św. Ailbhe był dzieckiem z nieślubnego związku. Jego ojciec zostawił matkę, gdy była brzemienna i uciekł przed odpowiedzialnością w nieznane. Dla kobiet w takiej sytuacji lokalne prawa były bardzo surowe, albowiem dziecko po narodzinach zabijano. Królewscy słudzy wyznaczeni do tego zadania, nie mieli sumienia mordować niewinnego dziecięcia, więc postanowili zostawić chłopca w lesie. Tam znalazła go wilczyca, która zaopiekowała się ludzkim dzieckiem i wykarmiła go swoim mlekiem.

Gdy Ailbhe dorósł ochrzcił go misjonarz. Młodzieniec od tego momentu wiódł życie bardzo pobożne i pełne umartwień. Niektóre ze źródeł podają, iż wybrał się z pielgrzymką do Rzymu i tam został wyświęcony przez papieża oraz otrzymał sakrę biskupią. Po powrocie do Irlandii ufundował kościół i klasztor w Emly (Imlech), dając początek biskupiej stolicy.

Kościół pw. św. Ailbhe w Emly

Wśród irlandzkich klanów był znany jako wyśmienity kaznodzieja i wzór świętości. Król Aengus (Oengus) z Cashel podarował św. Ailbhe ziemie na wyspie Aran, więc duchowny mógł założyć pierwszy klasztor, powołując na jego opata św. Endę. Ułożył również regułę dla zgromadzonych w nim mnichów. Miał również ochrzcić św. Dawida, późniejszego biskupa i patrona Walii. Zmarł około 528 roku.

Św. Ailbhe jest jednym z czterech wielkich patronów Irlandii, obok św. Patryka, św. Kolumbana z Iony i św. Brygidy z Kildare.

Studnia św. Ailbhe, nieopodal kościoła w Emly

Patron:

Irlandzkiego Munster. Opiekuje się wilkami.

Ikonografia:

Przedstawiany jako biskup, często z wilkiem lub stadem wilków obok siebie. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, katedra.