20 lipca 2011

Św. Małgorzata Antiocheńska

.
Święta dziewica i męczennica (zm. 304r.)

Znana również jako: Maryna.

Andrea del Sarto, XVIw.
Katedra pw. Wniebowzięcia NMP w Pizie, Toskania

Urodziła się w rodzinie pogańskiego kapłana Edezjusza (Edyzeusza) w Antiochii Pizydyjskiej. Jej matka zmarła bardzo wcześnie i dziewczynką zajmowała się mamka, która była chrześcijanką. Potajemnie ochrzciła dziewczynkę i wychowywała ją w wierze i bojaźni Bożej. Gdy do Edezjusza dotarło, że jego córka wyznaje wiarę w Jezusa Chrystusa i mimo jego gróźb, nie chciała wyrzec się tego, co dla niej najważniejsze, wygnał ją z domu. Św. Małgorzata zamieszkała z mamką i zajmowała się wypasem owiec.

Peter de Witt, XVIIw.
kolekcja pryw.

Jej uroda przyciągnęła uwagę rzymskiego namiestnika Olibriusza, a gdy dziewczyna odrzuciła jego zaloty, mówiąc iż jej jedynym oblubieńcem jest i będzie Pan Jezus, urażony urzędnik postanowił się zemścić. Sędzia, przed którym Olibriusz ją oskarżył, nakazał ją pojmać i doprowadzić przed siebie. Gdy żadnymi namowami, ani groźbami nie można było skłonić dziewczyny do złożenia hołdu bożkom, wtrącono ją do więzienia. Tam miał jej się pokazać diabeł, który przybrał postać smoka i połknął ją. Św. Małgorzata miała przy sobie mały krzyż i tak nim drażniła trzewia potwora, że ten w końcu pękł, uwalniając ją (stąd uważano ją za patronkę rodzących). Próbując złamać jej charakter poddawano ją różnorakim torturom - rozrywano jej ciało żelaznymi grzebieniami, palono ogniem i wrzucano do lodowatej wody. Widząc, że nic tym nie wskórają oprawcy nakazali ją ściąć, 20 lipca 304 roku. Ciało męczenniczki pochowała potajemnie pobożna wdowa.

Bartholomaus Zeitbloom, XVw.
Katedra w Ulm, fragm. ołtarza
(od XVIw. luterańska)

Kult św. Małgorzaty (Maryny) rozwinął się bardzo wcześnie na Wschodzie, skąd najprawdopodobniej dzięki krzyżowcom, dotarł do Francji, Niemiec i Anglii, czyniąc z młodej i pięknej dziewicy jedną z najbardziej czczonych w średniowieczu męczenniczek. Relikwie wywieziono w Antiochii w 980 roku, w 1145 trafiły do Montefiascone, gdzie są przechowywane do dziś w katedrze pw. św. Małgorzaty. Część relikwii w 1213 roku mieli otrzymać benedyktyni w Wenecji.

Katedra pw. św. Małgorzaty Antiocheńskiej w Montefiascone, Lacjum

Św. Małgorzata Antiocheńska wraz ze św. Katarzyną Aleksandryjską, św. Dorotą i św. Barbarą to Virgines Capitales, czyli cztery najważniejsze dziewice i męczennice. Święta należy również do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli, których wstawiennictwo u Boga jest w każdej potrzebie szczególnie skuteczne.

Anonim, Francja XVw.
Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie

To jej głos, razem z głosem św. Katarzyny i św. Michała Archanioła, usłyszała św. Joanna d'Arc.

Agostino Carracci, XVIw.
miedzioryt z serii "Święte Pańskie"


Kult św. Małgorzaty Antiocheńskiej w Polsce
Pierwszy zapis o kulcie tej świętej na ziemiach polskich pochodzi z XII wieku, ale rozkwit kultu przypada na wiek XV. Św. Małgorzata miała uratować w XV wieku Tucholę, pokazując się na murach w czasie oblężenia przez Krzyżaków. Od tego momentu kult świętej był bardzo żywy - wzniesiono kościół, postawiono na rynku figurę (zburzoną przez Niemców w czasie wojny, odbudowaną w 1988 roku), wizerunek męczenniczki znalazł się w herbie miasta. Staraniem władz kościelnych i samorządowych w lipcu 2010 papieską bullą ogłoszono św. Małgorzatę patronką Tucholi. W  świętokrzyskich Chybicach w gotyckim kościele poświęconym świętej w ołtarzu głównym znajduje się posąg z XVIII wieku oraz jej wizerunek w miedzianej sukience.

Postać św. Małgorzaty znajduje się w herbach wielu miast, m.in.: Nowego Sącza, Ożarowa, Przysuchy, Tucholi i Tomaszowa Mazowieckiego.

Pierwsze gruszki nazywano na Pomorzu od imienia świętej "małgorzatkami".

Relikwiarz ramienia św. Małgorzaty
Katedra pw. św. Gorgoniusza i św. Piotra w Minden, Westfalia


Patronka:
Antiochii, Montefiascone, Tucholi (od 2010). Dobrej śmierci, bezpiecznego porodu, kobiet i pielęgniarek. Wzywana w obronie przed chorobami nerek, bezpłodnością i jako ucieczka przed demonami.

Ikonografia:
Przedstawiana jako młoda dziewczyna, w szacie z epoki, często ze św. Katarzyną, św. Dorotą i św. Barbarą. oraz św. Jerzym. Jej atrybutem jest: palma, smok, lilia, żelazny grzebień, krzyż.

Jacopo da Empoli, ok. 1612r.
kolekcja pryw., Florencja

Przysłowia o św. Małgorzacie:
Deszcz na św. Małgorzatę jest orzechom na stratę.
Kiedy w św. Małgorzatę kropi, siano źle się kopi.
Św. Małgorzata zapowiada środek lata.
W dzień św. Małgorzaty pierwsze gruszki do chaty.
W św. Małgorzatę skąd wiatr duje, drogę po zboże toruje.

Dnia 20 lipca przypada również wspomnienie św. Małgorzaty z Ypres, dziewicy i mistyczki żyjącej w XIII wieku.
.

Św. Małgorzata z Ypres

.
Święta dziewica i mistyczka (1216-1237).

Urodziła się w Ypres w poważanej mieszczańskiej rodzinie w 1216 roku. Gdy miała cztery lata zmarł ojciec, matka wraz z nią i jej trzema siostrami zamieszkała u wuja, który był proboszczem nieopodal ich miasta rodzinnego. Wuj zapewnił jej wykształcenie posyłając do przyklasztornej szkoły. Pięcioletnia dziewczynka będąc świadkiem przyjmowania Komunii św. przez siostry, miała wizję Pana Jezusa i poczuła cudowny zapach. Opowiedziała o wszystkim matce przełożonej, błagając aby ta zezwoliła jej na przyjmowanie Komunii razem z mniszkami. Widząc dojrzałość i głęboką pobożność małej Małgorzaty wyraziła zgodę na przystąpienie przez nią do Stołu Pańskiego. Po osiągnięciu dziewiątego roku życia dziewczynka nie opuszczała żadnej Mszy św., pościła i modliła się całymi dniami.

Po śmierci wuja w 1234 roku, osiemnastoletnia Małgorzata, pod wpływem dominikańskiego kaznodziei o. Zeghera, postanowiła poświęcić resztę swego życia Bogu. Jako tercjarka dominikańska żyła w odosobnieniu w domu matki, w ewangelicznym ubóstwie, doskonałym posłuszeństwie i wiecznym dziewictwie. Jej przykład pociągnął wielu świeckich, a jej rady zasięgał nawet biskup Cambrai.

Doświadczała w swoim dobrowolnym osamotnieniu wielu wizji Chrystusa i Matki Bożej. Żywiła szczególne nabożeństwo do męki Pana Jezusa. Od najmłodszych lat pokutowała i pościła, ofiarując swoje cierpienia za nawrócenie grzeszników. Rok przed śmiercią tak podupadła na zdrowiu, że nie mogła opuszczać łoża i przyjmować żadnych pokarmów, poza Komunią św.

Zmarła 20 lipca 1237 roku. Jej żywot spisał w trzy lata po jej śmierci Tomasz de Cantimpre, opierając się całkowicie na świadectwie ludzi, którzy ją znali, włączając w to o. Zeghera.


Dnia 20 lipca przypada również wspomnienie św. Małgorzaty Antiocheńskiej, dziewicy i męczennicy.
.

19 lipca 2011

Św. Jan Plessington

Święty kapłan i męczennik (1636-1679).

Znany również jako: Wilhelm Scarisbrick, Wilhelm Pleasington.


Jan Wilhelm Plessington urodził się w roku 1636 w Dimples Hall w Garstang, położonym w hrabstwie Lancashire. Był najmłodszym z trojga synów Roberta Plessingtona i Alicji Rawstone. Ich rodzinę dotknęły prześladowania ze strony władz, nie tylko za wiarę, ale i za poglądy polityczne. Oboje byli żarliwymi katolikami, a sir Robert należał do stronnictwa kawalerów (chevaliers), popierających króla w angielskiej wojnie domowej w latach 1640-60.

 Scarisbrick Hall w 1923r.

Chłopiec pobierał nauki w kolegium jezuickim w Scarisbrick Hall. Prawdopodobnie pociągnięty przykładem kapelana domowego, ukrywającego się pod nazwiskiem Tomasza Whitakera, którego w 1646 roku pojmano i stracono, postanowił poświęcić się kapłaństwu i udał się do Kolegium św. Omera w Artois. Naukę kontynuował w Kolegium Angielskim św. Albana w hiszpańskim Valladolid. Tam też w kościele pw. św. Marii Magdaleny otrzymał 18 listopada 1660 roku święcenia niższe i diakonatu. Święceń kapłańskich udzielono mu 25 marca 1662 roku w Segowii. Rok później powrócił do kraju, przez pewien czas służąc w sanktuarium św. Winifredy w walijskim Holywell i pomagając ukrywającym się katolikom.


W 1670 roku przeniósł się do Puddington Hall, gdzie został wychowawcą dzieci rodziny Massey. Po restauracji Stuartów w 1660, Karol II próbował częściowo ograniczyć surowe prawa antykatolickie, uchwalone przez Elżbietę I. Od 1581 roku obowiązywał "Akt o utrzymaniu w posłuszeństwie poddanych Jej Królewskiej Mości", który nakazywał karanie śmiercią konwertytów i osób nawracających na katolicyzm, a za odprawianie Mszy św. i uczestniczenie w niej - wysokie grzywny i więzienie. Cztery lata później, w 1585 roku, promulgowano "Akt przeciw jezuitom, księżom seminaryjnym oraz innym podobnym, nieposłusznym osobom", który jezuitom i innym księżom przybyłym do Anglii groził karą śmierci, ta sama kara miała spotkać wszystkich pomagających im przy ukrywaniu się.

Royal College w Valladolid, lata 20-te XXw.

Przez pewien krótki czas młody ksiądz mógł otwarcie głosić kazania do ludu. Niestety rozszerzający się na północy "spisek papistowski" (Popish Plot) Tytusa Oatesa położył temu kres. Ten anglikański duchowny, oskarżony o krzywoprzysięstwo oraz sodomię, udawał katolika, żeby tropić jezuitów i w końcu udało mu się spreparować rzekomy spisek "papistów" czyhających na życie króla Karola II. Sprowadził tym nowe prześladowania na duchowieństwo katolickie, które dotknęły również opiekuna młodych Massey'ów, wydanego przez Tomasza Duttona, skuszonego nagrodą pieniężną za głowę katolickiego księdza.

Dwa miesiące przebywał w więzieniu, został skazany za zdradę stanu, czyli bycie katolickim księdzem. Przed śmiercią miał powiedzieć: "Wolałbym umrzeć, niż zwątpić choć w najmniejszą część nauki przekazywanej nam przez Kościół święty, naszą Matkę". Dnia 19 lipca 1679 roku został powieszony, rozciągnięty na kole i poćwiartowany na wzgórzu Barrow w Boughton, nieopodal Cheshire. Ciało męczennika pochowano na lokalnym cmentarzu.

Leicester, 1970r.
Procesja z okazji kanonizacji Męczenników Anglii i Walii

Beatyfikował go papież Pius IX dnia 25 grudnia 1929 roku, a kanonizował 25 października 1970 Paweł VI, w grupie Czterdziestu Męczenników Anglii i Walii (vide: św. Małgorzata Cliterhow, św. Ryszard Reynolds, św. Henryk Walpole, św. Augustyn Webster, św. Kutbert Mayne, św. Jan Roberts, św. Jan Rigby i św. Ambroży Edward Barlow).

Czterdziestu Męczenników Anglii i Walii

18 lipca 2011

Św. Bruno z Segni

Święty biskup i wyznawca (ok.1047-1123).

Znany również jako: Brunon, Bruno z Asti, Bruno Solaro.

 Fresk z katedry pw. Wniebowstąpienia NMP w Asti, Piemont

Św. Bruno urodził się około roku 1047 w piemonckim Solero, w diecezji Asti, w rodzinie bogobojnych Andrzeja i Wilhelminy. Pierwsze lata nauki spędził w klasztorze św. Perpetui w Asti, gdzie przygotowywał się również do stanu kapłańskiego. Już jako młodzieniec wyruszył do Bolonii, gdzie na tamtejszym uniwersytecie studiował siedem sztuk wyzwolonych (septem artes liberales, dzielone na trivium i quadrivium), a po uzyskaniu tytułu magistra rozpoczął studia teologiczne.

Po otrzymaniu święceń kapłańskich postanowił udać się do klasztoru na Monte Cassino, w którym zamierzał złożyć śluby zakonne. Nie dotarł do celu, ponieważ w trakcie podróży poważnie zachorował i został zmuszony do zatrzymania dla podratowania zdrowia w Sienie. Tamtejszy biskup Rudolf, na którym wrażenie uczyniła pobożność i mądrość młodego kapłana, mianował go kanonikiem kapituły katedralnej.

Ołtarz św. Brunona
Katedra pw. Wniebowzięcia NMP w Segni, Lacjum

Na zaproszenie kardynała św. Piotra Igneo brał udział w synodzie w Rzymie w 1079 roku, gdzie bronił realnej obecności Pana Jezusa w Eucharystii przeciwko Berengariuszowi. Ten archidiakon z Tours twierdził, że w czasie Mszy św. nie dokonuje się Przeistoczenie, a Chrystus przyjmowany jest virtualiter, a nie corporaliter. To właśnie między innymi dzięki św. Brunonowi Berengariusz podpisał dekret, w którym uznaje, iż chleb i wino przemieniają się w prawdziwe Ciało i Krew Chrystusową. Obecny na synodzie papież św. Grzegorz VII postanowił mianować tego gorliwego obrońcę wiary i błyskotliwego teologa piętnastym biskupem Segni. W roku następnym miała miejsce konsekracja nowego biskupa.

W 1086 roku św. Bruno został mianowany kardynałem na konsystorzu w 1086 roku, dwa lata później brał udział w wyborach nowego papieża w Terracina, w czasie których następcą św. Piotra został bł. Urban II. Towarzyszył papieżowi w podróży do Francji, na synod w Clermont w 1095 roku, na którym wezwano rycerstwo do udziału w pierwszej wyprawie krzyżowej.

W 1099 roku wstąpił do klasztoru Monte Cassino, gdzie został wybrany opatem, zachowując jednocześnie za papieską dyspensą, swoje biskupstwo. Napisał wiele dzieł egzegetycznych, homilii, traktatów teologicznych oraz komentarzy do Ewangelii i Apokalipsy św. Jana.

 Katedra pw. Wniebowzięcia NMP w Segni, Lacjum

Zmarł 18 lipca 1123 roku w Segni, został pochowany w tamtejszej katedrze. Opinia o świętości towarzyszyła mu już za życia, wzrosła jeszcze znacząco po jego śmierci, za sprawą licznych cudów, jakie miały miejsce przy jego grobie. W prawie sześćdziesiąt lat później papież Lucjusz III, we wrześniu 1181 roku, nakazał zatwierdzenie kultu św. Brunona z Segni. W stulecie śmierci świętego biskupa, w 1223 roku, papież Honoriusz III poświęcił nowy ołtarz w kaplicy św. Brunona, w którym złożono jego relikwie.

Jeden z pierwszych żywotów św. Brunona pochodzi z kroniki klasztoru Monte Cassino, a napisał go Piotr Diakon.

Patron:
Segni.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, paliusz, księga.

.

8 lipca 2011

Św. Totnan

ü.
Święty diakon i męczennik (zm. 689r.)

 Alte Meinbrücke w Würzburgu, Bawaria

Totnan urodził się w Irlandii, w młodości przyłączył się do św. Kiliana i gdy ten w Rzymie, w 686 roku, otrzymał misję ewangelizowania Frankonii, Totnan jako diakon wyruszył wraz z nim i dziewięcioma innymi towarzyszami.

Dzięki ich działalności książę Turyngii przyjął chrzest, wraz z całym swoim dworem. Gdy św. Kilian zwrócił mu uwagę, iż poślubienie wdowy po bracie jest niezgodne z nauką Pisma św., wywołał tym wściekłość tejże wdowy. Najęła ona morderców, którzy napadali na św. Kiliana, św. Totnana i św. Kolonata, gdy ci byli zajęci głoszeniem Ewangelii na würzburskim rynku i pozabijali ich.

Św. Kolonat, św. Kilian i św. Totnan
Tylman Riemenschneider
Kolegiata w Würzburgu, Bawaria

W 752 roku, najprawdopodobniej z inicjatywy św. Bonifacego,  pierwszy biskup Würzburga św. Burchard, dokonał elewacji relikwii trzech świętych męczenników do katedry. Relikwie kości głowy przechowywane są w kryształowym relikwiarzu, który w uroczystość św. Kiliana i towarzyszy jest noszony w czasie procesji ulicami miasta.

Figura św. Totnana znajduje się na słynnym Starym Moście nad Menem w Würzburgu, nazywanym też Mostem Świętych, prowadzącym do katedry.

Rzeźba z ołtarza w kościele pw. św. Kiliana w Hassfurcie, Bawaria
Tylman Riemenschneider, 1490r.

Patron:
Würzburga oraz chorych na reumatyzm i dnę.

Ikonografia:
Przedstawiany jako diakon, w dalmatyce; najczęściej ze św. Kilianem i św. Kolonatem. Jego atrybutem jest: palma, księga.
.