15 lipca 2010

Św. Swithun z Winchester

.
Święty biskup i wyznawca (zm. 862).

Znany również jako: Swithin, Svithin, Suithun.

Katedra w Winchester, Hampshire

Urodził się około roku 800 w Wessex, pochodził z zamożnej rodziny anglosaksońskiej. Wychowywał się i kształcił w benedyktyńskim opactwie
w Winchester. Święcenia kapłańskie przyjął z rąk biskupa Helmstana z Winchester.
Św. Swithun był kapelanem Egberta, króla Wessexu i wychowawcą księcia Ethelwulfa
i Alfreda Wielkiego.

Mianowany biskupem Winchester w 852 roku, konsekrowany 30 października przez arcybiskupa Ceolnotha. Święty wybudował wiele kościołów i most na Itchen,
był znany ze swej pokory i miłosierdzia dla biednych i potrzebujących.

Katedra w Winchester, Hampshire
Miejsce gdzie najprawdopodobniej znajdowały się relikwie św. Swithuna
Z tyłu widoczna "święta dziura"

Zmarł 2 lipca 862 roku, wydając polecenie, aby pochować go na zewnątrz,
na kościelnym dziedzińcu pomiędzy wieżą św. Marcina a kościołem katedralnym Old Minster. Wiele cudów miało miejsce u grobu św. Swithuna, do którego przybywały liczne pielgrzymki. Relikwie przeniesiono 15 lipca 971 roku do wnętrza kościoła, gdy biskup św. Etelwold planując stworzenie sanktuarium św. Swithuna, kazał podwyższyć kościół i zamknąć w murach świątyni również pierwotny grób Świętego.

W 974 król Edgar ofiarował wspaniały relikwiarz przedstawiający sceny Męki Pańskiej, Zmartwychwstania i Wniebowstąpienia, cały ze złota i srebra, wysadzany drogimi kamieniami. Dnia 30 października 974 roku przeniesiono po raz kolejny relikwie, a głowę złożono osobno za ołtarzem. W 1006 roku relikwię głowy zabrał do Canterbury biskup św. Alfega z Winchester, po swojej nominacji na arcybiskupa. Ramię św. Swithuna otrzymało opactwo Peterborough.

Katedra w Winchester, Hampshire
"Święta dziura" (Holy Hole)

Relikwiarz przeniesiono ponownie w 1093 roku do nowo wybudowanej katedry
w Winchester, gdzie prawdopodobnie został umieszczony za głównym ołtarzem.
W połowie XII wieku biskup Henryk z Blois wybudował tumbę we wschodniej absydzie, pozostawiając z tyłu za nią 'świętą dziurę" (Holy Hole), pierwotnie większą, przez którą pielgrzymi wczołgiwali się przed relikwie Świętego. Relikwie w większości zostały zniszczone w czasie reformacji, a zniszczenia i dewastacji katedry w Winchester dokończyły wojska Oliwera Cromwella.

 Relikwie czaszki św. Swithuna z katedry w Evreaux, Górna Normandia

Po prawie pięciuset latach odnaleziono relikwię czaszki św. Swithuna, po drugiej stronie Kanału, w normandzkiej katedrze w Evreaux. Przypuszczalnie relikwię otrzymał w 1170 roku biskup Evreaux, Idzi I du Perche (Giles), który przybył na uroczystą koronację syna Henryka II Plantageneta, jako współwładcy Anglii. Niektóre źródła podają, że to właśnie biskup Evreaux nałożył koronę na skronie młodego królewicza w katedrze w Winchester. W czasie rewolucji francuskiej świętokradcy zniszczyli relikwiarz w którym przechowywano czaszkę i zabrali cenne kamienie, którymi był przyozdobiony. Dopiero w XIX wieku jeden z członków kongregacji przy katedrze w Winchester dotarł do rękopisu, w którym znalazł odniesienie do katedry
w Evreaux.

St. Swithun
Odmiana róży pnącej z kwiatami o mocnym zapachu mirry

Uznawany powszechnie za "świętego od pogody", po tym jak mnisi próbowali przenieść jego doczesne szczątki z grobowca położonego na zewnątrz do złotego relikwiarza w katedrze, w 871 roku, gdy zaczęło padać w dniu wyznaczonej uroczystości i padało tak przez czterdzieści dni. Odtąd tradycja ludowa uznała, że aura w dzień św. Swithuna jest wskazówką, jakiej pogody należy się spodziewać przez następnych czterdzieści dni.

Patron:
Winchester, Stavenger, Hampshire, Sothwark, wzywany w obronie przed suszą.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, paliusz, most, księga.

Przysłowia:
Jak św. Swithun zachlapany, czterdzieści dni zapłakanych.
.

14 lipca 2010

Św. Ulryk z Zell OSB

.
Święty mnich i wyznawca (1029-1093).

Znany również jako: Wulderyk, Wulderic, Ulryk z Cluny, Ulryk z Regensburga.

Rzeźba z ołtarza głównego
Matthias Faller, XVIIIw.
Kościół p.w. św. Ulryka w St.Ulrich im Schwarzwald, Badenia-Wirtembergia


Urodził się w Ratyzbonie (Regensburg) na początku roku 1029, w rodzinie pobożnego i bogatego Bernholda i jego bogobojnej żony Bukki, siostrzenicy biskupa Ratyzbony, Gebharda II. Św. Ulryk wychowywał się w opactwie św. Emmerana w Ratyzbonie, razem z Wilhelmem z Hirsau, z którym połączyła go przyjaźń na całe życie. W 1043 roku został nadwornym kapelanem Henryka III. Święcenia diakonatu otrzymał z rąk swego wuja, biskupa Fryzyngi (Freising), Nidgera, jednocześnie otrzymując godność archidiakona katedry.

Św. Ulryk poświęca swoje życie Matce Bożej
Franz Ludwig Herrmann, 1767r.
Kościół p.w. św. Ulryka w St.Ulrich im Schwarzwald

Zrzekł się swych urzędów, rozdał biednym swój majątek i w latach 1051-52 pielgrzymował do Ziemi Świętej, a po powrocie i kolejnej krótkiej wizycie w Rzymie, powrócił do Ratyzbony. Starał się tu założyć klasztor benedyktyński, po kilku nieudanych próbach postanowił zostać mnichem w Cluny, przyjęty do klasztoru w 1061 roku przez opata św. Hugona. Tam też otrzymał święcenia kapłańskie oraz został mianowany spowiednikiem, a później przeorem w klasztorze w Mareigny. Po wypadku w którym stracił oko, powrócił do Cluny.

Św. Ulryk jako cudotwórca i pomocnik św. Benedykta
Ołtarz św. Ulryka
Simon Goser, 1772r.
Kościół p.w. św. Ulryka w St.Ulrich im Schwarzwald

Przez pewien czas był przeorem w klasztorze w Peterlingen w diecezji lozańskiej, ale z powodu różnic w poglądach pomiędzy nim, a biskupem Lozanny, Burchardem z Oltingen, św. Ulryk musiał ustąpić. Ponownie wrócił do Cluny, gdzie był doradcą opata. Dzięki jego wpływom klasztor w Rüeggisbergu został poddany reformie kluniackiej w 1072 roku (był to pierwszy zreformowany klasztor na terenach niemieckojęzycznych). Gdy pewien szlachcic podarował opactwu Cluny ziemie
w Grüningen, św. Ulryk został wysłany do sprawdzenia miejsca i założenia klasztoru, jeśli jego oględziny wypadłyby pomyślnie. W 1087 roku z częścią mnichów przeniósł się do Zell, w Czarnym Lesie (Schwarzwald), gdzie jego pobożność i świętobliwość przysporzyły mu wielu uczniów. Dwa lata przed śmiercią nagle stracił wzrok.

Św. Ulryk naucza
Franz Ludwig Herrmann, 1767r.
Kościół p.w. św. Ulryka w St.Ulrich im Schwarzwald

Dla opactwa w Hirsau św. Ulryk ułożył około roku 1080 Consuetudines cluniacenses. Pierwsze dwa tomy, napisane w latach 1079-82 dotyczyły liturgii i kształcenia nowicjuszy. Trzeci, z 1087 roku, traktuje o zarządzaniu klasztorami.

Mathias Faller, XVIIIw.
Kościół p.w. św. Ulryka w St.Ulrich im Schwarzwald

Zmarł 10 lipca 1093 roku w Grüningen, którego nazwa zostanie później zmieniona na Sankt Ulrich. Został pochowany w klasztorze, ale trzy lata później jego doczesne szczątki złożono w kościele. Pierwszy raz uroczyste wspomnienie św. Ulryka obchodzono 14 lipca 1139 roku.

Wnętrze kaplicy cudownego źródła św. Ulryka
Napis głosi, że została ozdobiona w 1771 roku, odnowiona w 1855.
St.Ulrich im Schwarzwald

Patron:
Niewidomych, cierpiących na choroby oczu.

Ikonografia:
Przedstawiany w benedyktyńskim habicie. Jego atrybutem jest: pastorał, księga, krzyż, opactwo.
.

13 lipca 2010

Św. Anaklet I

.
Święty papież i męczennik (zm. 88).

Znany również pod imieniem: Kletus, Anenkletus, Ankletus.


Następca papieża św. Linusa, został wybrany papieżem w 76 roku.
Był trzecim papieżem (według listy kard. Mercati z 1942).

Anaklet urodził się w Atenach jako syn Antiocha, nawrócony przez św. Piotra, który również udzielił mu święceń kapłańskich.

Kaplica Sykstyńska

Ustanowił dwudziestu pięciu prezbiterów w Rzymie oraz wybudował małą bazylikę ad corpus w miejscu śmierci św. Piotra.

Zginął 26 kwietnia 88 roku, umęczony za cesarza Domicjana. Został pochowany obok papieża św. Linusa.

Imię św. Anakleta jest wymieniane w Kanonie Rzymskim.

Bazylika św. Piotra w Rzymie

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju papieża. Jego atrybutem jest: mitra, paliusz, palma.

Varia:
26 kwietnia było wspólnym wspomnieniem św. Anakleta i św. Marcelina, osobne wspomnienie św. Anakleta przypadało 13 lipca, ale w 1960 roku przy reformie kalendarza papież Jan XXIII usunął wspomnienie z 13 lipca. W 1969 roku, po kolejnej reformie, usunięto z Kalendarza również wspomnienie 26 kwietnia.
.

12 lipca 2010

Św. Jan Gwalbert OSB

.
Święty mnich i wyznawca (985-1073).


Urodził się w 985 roku w rodzinie florenckiego patrycjusza Gwalberta Visdomini na zamku Poggio Petroio w Tavarnelle Val di Pesa.

Edward Burne-Jones, 1863r.
Museum and Art Gallery w Birmingham,

Otrzymał bardzo staranne wykształcenie, rodzice wyznaczyli mu karierę wojskową. Gdy jego brat Hugon został zabity, zgodnie z obyczajem św. Jan został zobowiązany do pomszczenia jego śmierci i zabicia mordercy. W Wielki Piątek, w wąskiej florenckiej uliczce, spotkał zabójcę Hugona i już miał go zabić, gdy ten padł przed nim na kolana, błagając o łaskę, przez wzgląd na Mękę Pańską. Tknięty litością Święty rzucił szpadę, wybaczając nieprzyjacielowi rodziny.

Bazylika p.w. św. Miniasza we Florencji, Toskania

Wkrótce po tym wydarzeniu św. Jan udał się do klasztoru św. Miniasza (San Miniato al Monte), gdzie przywdział benedyktyński habit. Zwalczał symonię (świętokupstwo) i nikolaizm (łamanie celibatu), czym naraził się swojemu opatowi Obertowi i biskupowi Florencji, Piotrowi Mezzarabie. Nie mogąc i nie chcąc zaakceptować tego co starał się zwalczyć,opuścił mury klasztoru i szukając możliwości prowadzenia życia pustelniczego i pełnego wyrzeczeń udał się do kamedułów w Camaldoli.

Opactwo w Vallombrosa, 1750r.

Po jakimś czasie osiadł w Vallombrosa (Valle umbrosa) i tam w miejscu zwanym Acquabella założył klasztor w 1038 roku, oparty na regule św. Benedykta.
Mnisi wiedli życie bogobojne, do zajęć gospodarskich zatrudniając tzw. konwersów. Zakon został zatwierdzony przez papieża Wiktora II w 1055 roku.

Opactwo św. Michała Archanioła w Passignano, Toskania
Śmierć św. Jana Gwalberta, Italia, XVw.

Św. Jan Gwalbert zmarł 12 lipca 1073 roku w opactwie św. Michała Archanioła (Abbazia di San Michele Archangele) w Passignano, nieopodal Tavernelle Val di Pesa
i w kościele opactwa został pochowany. Jego relikwie znajdują się w sarkofagu wykonanym przez Benedetto da Rovezzano. W 1193 roku papież Celestyn II zatwierdził kult publiczny św. Jana Gwalberta.

Kapliczka na dębie w parku otaczającym zamek w Gołuchowie, 2005r.

W Polsce relikwie św. Jana Gwalberta znajdują się w kościele p.w. św. Jana Gwalberta
i św. Tekli w Stanach, nieopodal Sandomierza, dokąd zostały sprowadzone
z opactwa w Vallombrosa w 2007 roku.

Św. Michał i św. Jan Gwalbert
Andrea del Sarto, 1528r.
Galleria degli Uffizi we Florencji, Toskania

Patron:
Leśników, ogrodników krajobrazu. Wzywany o pomoc w uwolnieniu z opętania.

Ikonografia:
Przedstawiany jako mnich, w habicie walombrozjańskim.
Jego atrybutem jest: krzyż, laska, księga, klasztor, szatan u stóp (czasami dwugłowy).

Św. Jan Gwalbert kruszy symonię i nikolazim
Agostino Veracini, 1744r.
Kościół p.w. św. Bartłomieja we Florencji, Toskania

Legenda:
Jedna z legend opowiada o tym, jak św. Jan Gwalbert przyjął do klasztoru Florentynusa, który chciał odpokutować za grzech symonii. Gdy umierał zobaczył
w rogu swej celi szatana jako węża z dwiema głowami, młodzieńca i mężczyzny
w koronie. Przerażony zaczął błagać św. Jana o pomoc w uwolnieniu się od diabła. Święty wziął duży krzyż i modląc się uderzył z całej siły w miejsce, gdzie ten stał, przeganiając go skutecznie. Florentynus już nie nękany umarł spokojnie, wzywając imienia Pana Boga.

Kaplica z relikwiami św. Jana Gwalberta
Opactwo p.w. św. Michała Archanioła w Passignano, Toskania

Varia:
Walombrozjanie (OSBVall, CVUOSB) w 1179 roku mieli 49 klasztorów. Opat do
1552 roku był wybierany dożywotnio, później na cztery lata. Strojem zakonnym był czarny wełniany habit z szerokimi rękawami i kapturem, przepasany czarnym rzemieniem oraz szeroki szkaplerz tej samej długości co habit. Generał zakonu miał prawo noszenia fioletowej piuski.

 
 Opactwo p.w. Trójcy Świętej w Vallombrosa, Toskania

W połowie XV wieku Kongregację Walombrozjańską zreformowali benedyktyni
z Monte Cassino, a na początku XVII ponowną reformę przeprowadził św. Jan Leonardi. W latach 1662-80 miało miejsce zjednoczenie z sylwestrynami (CSilv, CSilvOSB). W 1704 roku nowe konstytucje zatwierdził papież Klemens XI.
W 1808 roku wojska napoleońskie splądrowały klasztor w Vallombrosa, który stał opuszczony do 1815 roku.

Herb walombrozjanów - Disciplina et pacis

Ostatecznie został rozwiązany przez rząd włoski w 1866 roku, przeznaczając budynki opactwa na szkołę leśnictwa. Praktycznie wszystkie klasztory zostały rozwiązane na przestrzeni XVIII i XIX wieku. Obecnie klasztory walombrozjańskie znajdują się w: Vallombrosa, Pasignano, Florencji, Rzymie, Galloro i Montessoro.

Tunicela ze scenami z życia św. Jana Gwalberta, XVw.
Museo d'Arte Sacra dell'Abbazia w Vallombrosa, Toskania

Lektura:
Jakub de Voragine OP "Złota legenda" - "Żywot św. Jana Gwalberta"
.

11 lipca 2010

Św. Pius I

.
Święty papież i męczennik (zm. ok. 155).


Następca papieża św. Hygina, został wybrany w 140 roku.
Był dziesiątym papieżem (wg listy kard. Mercati z 1942).


Urodził się w Akwilei, jako syn Rufina. Według Liber Pontificalis był bratem pisarza Hermasa, autora Pasterza. Po śmierci papieża św. Hygina, po trzech dniach modlitw
i postów nowym papieżem wybrano Piusa. W czasie swego pontyfikatu zwalczał gnostycki dualizm, a na synodzie w Rzymie w 144 roku wykluczył z Kościoła Marcjona z Pontu, odrzucającego Stary Testament i większość ksiąg Nowego Testamentu.

Kaplica Sykstyńska

Niektóre źródła podają, że to właśnie św. Pius I ustalił datę Wielkanocy na pierwszą niedzielę po marcowej pełni księżyca. Dbał o okazywanie najwyższego szacunku dla Ciała i Krwi Pańskiej, ustanawiając przepis, że jeśli kapłan z powodu zaniedbania uroni choć kroplę Krwi, powinien odprawić jako wynagrodzenie za to czterdziestodniową pokutę.

Za jego pontyfikatu Rzym stał się centrum chrześcijańskiego świata. Ufundował jeden z najstarszych rzymskich kościołów, p.w. św. Pudencjany.

 Bazylika p.w. św. Piotra na Watykanie, Rzym

Zginął jak podaje większość źródeł śmiercią męczeńską, około roku 155 i został pochowany w pobliżu grobu św. Piotra.

Ikonografia:
Przedstawiany w szatach papieskich. Jego atrybutem jest: paliusz, księga, palma.
.