Św. Benedykt z Aniane OSB

.

Święty opat i wyznawca (750-821).

Urodził się około roku 750 jako Witiza, w rodzinie wizygockiego księcia Maguelone, imieniem Aigul. W młodości był dworzaninem i podczaszym na dworze króla Pepina. W 773 roku brał udział we włoskiej kampanii Karola Wielkiego. Cudem uniknął utonięcia w rzece niedaleko Pawii, podczas próby ratowania brata.

Został mnichem w benedyktyńskim klasztorze pw św. Sekwana (Saint-Seine) niedaleko Dijon, gdzie przyjął imię Benedykta. Żył tam prawie trzy lata o chlebie i wodzie, śpiąc na gołej ziemi i chodząc boso. Po śmierci opata został wybrany jego następcą.

W imperium frankońskim dobra klasztorne ucierpiały w czasie ataków Wikingów, a dyscyplina zakonna uległa rozluźnieniu. W 779 roku Benedykt założył klasztor na swoich gruntach, w Aniane, gdzie mnisi pracowali fizycznie, kopiowali manuskrypty, żyli o chlebie i wodzie we wszystkie dni tygodnia oprócz niedziel i wielkich świąt. Niewielu chciało żyć według tak surowej reguły, więc Święty przyjął regułę św. Benedykta z Nursji. Liczba mnichów zwiększała się z dnia na dzień tak, że musiał wybudować większy budynek klasztorny nieopodal, żeby pomieściło się w nim 300 braci. Przyłączył się również do niego św. Ardo, który został jego sekretarzem.

Św. Benedykt z Nursji (z lewej) i św. Benedykt z Aniane

Kościół w Saint-Guilhem-le-Desert

Gdy biskup Feliks z Urgel wystąpił z herezją adopcjanizmu, mówiącą że Chrystus był przybranym synem Boga, św. Benedykt zdecydowanie wystąpił przeciw herezji publikując pisma i wspomagany przez synod we Frankfurcie w 794 roku.

Ludwik I Pobożny ufundował opactwo Maurmunster w Alzacji, następnie Kornelimunster niedaleko Akwizgranu (Aachen), które przeznaczył na siedzibę św. Benedykta i mianował go arcyopatem, nadzorującym wszystkie klasztory. Przeprowadzili razem szereg synodów, których zwieńczeniem było ogłoszenie w 817 roku "Capitularum monasticum", kodyfikacji opartej na regule św. Benedykta z Nursji, która miała być stosowana we wszystkich klasztorach cesarstwa.


Św. Benedykt nalegał na liturgiczny charakter życia zakonnego, zwłaszcza codzienne konwentualne Msze Święte i odmawianie brewiarza.

Zmarł 11 lutego 821 roku w opactwie Kornelimunster i tam został pochowany.


Jest uważany za odnowiciela zachodniego życia monastycznego i bywa nazywany Drugim Benedyktem.

W Akwizgranie, w klasztorach benedyktyńskich, cysterskich i trapistów wspomnienie św. Benedykta z Aniane obchodzone jest 11 lutego.

Patron:
Zakonników.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju benedyktyńskiego opata, z ogniem nieopodal; wręczając habit św. Wilhelmowi z Akwitanii lub w jaskini, gdy spuszczany jest ku niemu koszyk z żywnością.

Lektura:
św. Benedykt z Aniane "Reguła mistrza. Reguła św. Benedykta"
.

Św. Julianna z Bolonii

.

Święta wdowa (360-435).

Znana również pod imieniem: Julia (Juliana) z Bolonii.

Urodziła się we Florencji, jej bogobojni rodzice Juliusz Bancjusz i Facunda wychowali ją w wierze. Gdy miała 15 lat rodzice wydali ją za bogatego i szlachetnego Lucjusza z Bolonii. Po narodzinach trzech córek, złożyli ślub że gdy narodzi im się potomek płci męskiej, zachowają czystość do końca życia. Narodził im się syn, który otrzymał imię na cześć św. Wawrzyńca. Swoje dzieci wychowywali pobożnie i w bojaźni Bożej.

Lucjusz zmarł i Julianna została wdową po 10 latach małżeństwa. Ich syn, Wawrzyniec, został księdzem, a trzy córki - Łucja, Perpetua i Wiktoria złożyły śluby dziewictwa, żyjąc w domu Julianny jak w klasztorze. Sama św. Julianna poświęciła się służbie Chrystusowi, modlitwie i postom, pomocy ubogim. Większą część swego majątku ofiarowała na budowę kościołów i klasztoru. Ufundowała kościół pw. św. Wawrzyńca we Florencji, który konsekrował św. Ambroży. Krótko przed śmiercią pomogła w wystawieniu kościoła poświęconego św. Szczepanowi.

Zmarła 7 lutego 435 roku, w wieku 75 lat. Została pochowana w kościele pw. św. Stefana, gdzie jej syn był opatem.

Św. Ambroży wychwalał cnoty św. Julianny, również święci biskupi bolońscy, Feliks
i Petroniusz, opisywali jej niezwykłą pobożność i hojność.

Patronka:
Wdów.

Varia:
W kościele pw. św. Wawrzyńca znajdują się relikwie św. Kazimierza, królewicza.
.

Św. Dorota z Cezarei

.

Święta dziewica i męczenniczka (zm. 304r.)

Gaspar de Crayer, 1640

Była córką rzymskiego senatora, urodziła się około 290 roku w Cezarei Kapadockiej. Otrzymała bardzo staranne wychowanie. Za cesarza Dioklecjana rozpoczęto kolejne prześladowanie chrześcijan, cezarejski namiestnik Saprycjusz z nadzwyczajną gorliwością i okrucieństwem wykonywał cesarski rozkaz. Gdy dowiedział się, że św. Dorota swoim przykładem zachęca innych do stałości i wytrwania, kazał ją pojmać, próbując zmusić do wyrzeczenia się wiary i pokłonienia bożkom. Święta nie przelękła się widoku narzędzi tortur, więc kazał ją siec rózgami i drzeć ciało hakami. Widząc, że tortury nie przynoszą skutku, wpadł na pomysł, żeby siostry Kaliksta i Krystyna - obie były chrześcijankami, które wyrzekły się wiary ze strachu przed mękami - namówiły Dorotę do pójścia za swoim przykładem.

Anonimowy malarz duński, 1600r.

Jednak stało się zupełnie inaczej. Święta swoim przykładem i darem wymowy tak wpłynęła na obie siostry, że zaczęły żałować tego co uczyniły i znowu wróciły do prawdziwej wiary. Namiestnik dowiedziawszy się o tym wpadł w taką złość, że kazał Kalikstę i Krystynę związać i wrzucić do kotła z roztopioną siarką. Św. Dorotę znowu wzięto na męki, zanurzono ją we wrzącym oleju, który jej żadnej szkody nie uczynił, w końcu bito ją po twarzy ciernistymi rózgami. W końcu widząc, że nic nie wskóra, Saprycjusz skazał ją na ścięcie mieczem. Mimo mroźnego wiatru i padającego śniegu odprowadzało ją wielu chrześcijan, a Dorota opowiadała im o radości jaka ją czeka w ogrodzie niebiańskim, pełnym róż i owoców.

Alessandro Tiarini, XVIIw.

Usłyszał to młody pisarz namiestnika, imieniem Teofil, który wyśmiewał się z "zabobonnych" chrześcijan i zawołał do Świętej, aby przysłała mu koszyk jabłek i róże. Na miejscu stracenia uklękła do modlitwy, gdy nagle pojawił się chłopiec z chustką w którą zawinięte były trzy jabłka i trzy róże. Poprosiła go, aby zaniósł je niedowiarkowi Teofilowi. Krótko potem kat ściął jej głowę.

Hans Baldung Grien, 1516r.

Teofil w tym czasie opowiadał znajomym historię o pewnej chrześcijance prowadzonej na śmierć, która obiecała przysłać mu róże i jabłka z Raju. Nie wiadomo skąd pojawił się śliczny chłopiec i wręczając chustę z zawartością powiedział pisarzowi, że Dorota przesyła mu to, co obiecała, i zniknął tak nagle, jak się pojawił. Na ten znak, pojął Teofil wszystko i nawrócił się. Nie krył się ze swoją wiarą, więc gdy Saprycjusz go wezwał przed siebie, młodzieniec nie oddał pokłonu bożkom i wychwalał Jezusa. Gdy nie udało się namiestnikowi przekonać swojego pisarza, że powinien odstąpić od wiary ze względu na rodzinę i śmierć, jaka mu grozi; kazał go rozpiąć na krzyżu i szarpać ciało hakami, na końcu każąc ściąć mu głowę. Miało to miejsce kilka dni po męczeńskiej śmierci św. Doroty.

Francisco de Zurbaran, ok. 1640r.

Najwcześniejszym źródłem wspominającym św. Dorotę jest Martyrologium spisane przez św. Hieronima.

Kult Świętej upowszechnił się w Europie w VII wieku. Relikwie znajdują się w kościele jej poświęconym na Trastevere w Rzymie.

Relikwiarz  św. Doroty, 1417-20

Historisches Museum w Bazylei

Patronka:
Nowożeńców, panien młodych, ogrodników, kwiaciarzy, browarników, położnych.

Ikonografia:
Przedstawiana w stroju królewskim, z aniołem z krzyżowym nimbem, z chórami anielskimi, z koszykiem jabłek i różami. Jej atrybutami są: palma, korona, krzyż, lilia, miecz.

Anonim, 1410-20, drewno lipowe

Galeria Narodowa w Budapeszcie

Varia:
Pod koniec średniowiecza w Szwecji św. Dorotę dodano jako piętnastą do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli.

W Polsce jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym istniał zwyczaj "chodzenia z Dorotą" w okresie Bożego Narodzenia. Była to inscenizacja męczeństwa św. Doroty.

Kościół p.w. św. Doroty w Trzcinicy, XVw.

Jeden z najstarszych drewnianych kościołów w Polsce

Na drzwiach kościoła p.w. św. Doroty na Trastevere w Rzymie przybijano nazwiska osób, które nie przystąpiły do spowiedzi wielkanocnej.

Męczeństwo św. Doroty stało się kanwą dla tragedii (tragedia sacra) p.t. "Virgin Martyr" Filipa Massingera i Tomasza Dekkera opublikowanej w 1622 roku.

Od imienia św. Doroty z Cezarei wziął nazwę Zakon Sióstr św. Doroty, założony w 1834 roku przez Paulę Frassinatti, zajmujący się nauczaniem biednych dzieci i opieką nad chorymi. Łucja dos Santos była postulantką w tym zgromadzeniu i złożyła tam pierwsze śluby zakonne.

Dnia 6 lutego przypada również wspomnienie św. Doroty z Aleksandrii.

Andrea della Robbia, 1550

Bode-Museum w Berlinie

Przysłowia:
Na św. Doroty będzie śniegu za płoty.
O św. Dorocie pójdziesz po błocie.
Św. Dorota wypuszcza skowronka za wrota.

Edward Reginald Frampton

Inspiracje muzyczne:
Franz Liszt "Sancta Dorothea" (1877)
Benedek Istvanffy "Missa Sancta Dorothea" (1744)

.

Św. Agata Hildegarda z Karyntii

.

Święta wdowa (zm.1024r.)

Żona palatyna Pawła z Karyntii. Niektóre źródła podają, że imię Hildegarda otrzymała po mężu - Paulusie Hildegardusie. Był zazdrośnikiem, poniewierał nią przez lata, aż w końcu w napadzie szału zepchnął św. Agatę wraz z jej służącą z wieży. Dzięki Bożej interwencji nic im się nie stało. A wydarzenie to, w połączeniu z żarliwymi modlitwami, jakie Agata zanosiła w intencji męża, przyniosły w końcu owoce. Paweł nawrócił się i długoletnią pokutą okupił swoje nieprawości.

Po śmierci męża, św. Agata żyła wiele lat oddając się modlitwie i uczynkom miłosierdzia. Zmarła w opinii świętości, a liczne cuda za jej wstawiennictwem miały miejsce za jej życia i po śmierci. Akta opisujące jej życie zaginęły, a wszystko co o niej wiadomo pochodzi z przekazów ludowych.

Część jej relikwii została przeniesiona przez arcyksięcia Ferdynanda (późniejszego króla Ferdynanda II Habsburga) do Grazu. Św. Agata z Karyntii była również czczona w Pustertal, a w samej Karyntii odbierała cześć jako ideał żony.

Patronka:
Wdów.

Varia:
Dnia 5 lutego przypada również wspomnienie św. Agaty z Sycylii.
.

Św. Jan z Reome

.

Święty kapłan i wyznawca (425-545).

Urodził się w 425 roku w Dijon. Jego bogobojni rodzice, Hilary i Quieta, zapewnili mu dobre wykształcenie. Po osiągnięciu dwudziestego roku życia, wraz z innymi młodzieńcami, w samotności pędzili żywot kontemplacyjny, poświęcając się modlitwie i postom, kierując się regułą św. Makarego. Później św. Jan udał się do klasztoru w Lerynie, lecz na rozkaz biskupa powrócił i ufundował opactwo w burgundzkim Reome (Reomaus), później nazwany Moutier-Saint-Jean.

Dożył sędziwego wieku 120 lat, zmarł w roku 545. Ciało Świętego pierwotnie było pochowane w ziemi, w VI wieku przeniesione zostało do kościoła p.w. św. Maurycego, w dniu 22 września. Druga translacja miała miejsce za Karola Wielkiego, a trzecia w 888 roku.

Wspomina o nim św. Grzegorz z Tours, że był jednym z pierwszych krzewicieli życia zakonnego we Francji.

Ikonografia:
Przedstawiany jako benedyktyński mnich lub opat, stojący w pobliżu studni, ze smokiem na łańcuchu.

Varia:
Opactwo w Reome było najstarszym opactwem w Burgundii, jego okres świetności przypadł na XII wiek. Zostało odbudowane pod koniec XVII wieku, całkowicie zniszczone i rozebrane w czasie rewolucji francuskiej, nie oszczędzono nawet bardzo dobrze zachowanego romańskiego kościoła.
.