19 października 2013

Św. Piotr z Alkantary OFMAlc


Święty kapłan i wyznawca (1499-1562).

 

Przyszły święty urodził się jako Jan Garavito w 1499 roku w małym miasteczku Alkantara, w hiszpańskiej prowincji Estramadura. Jego ojciec Piotr Alfons, wybitny prawnik pełniący urząd gubernatora oraz matka Maria, pochodząca ze znamienitej szlacheckiej rodziny Vilela y Sanabria, znani byli z wielkiej pobożności i troski o losy mieszkańców miasteczka. Od wczesnych lat życia chłopiec poświęcał dużo czasu modlitwie, szczególnym nabożeństwem darząc Matkę Bożą. W chwilach wolnych od nauki szedł do kościoła i tam spędzał czas na pobożnych rozmyślaniach. Pewnego dnia zaniepokojony długą nieobecnością Jana ojciec zlecił służbie odszukanie syna, a ta odnalazła go w kościele, tak głęboko pogrążonego w modlitwie, że nic do niego nie docierało. Od tej pory rodzice nie pozwalali nikomu zakłócać takich chwil, dostrzegając niezwykłość tak wielkiej pobożności u dziecka.

Henryk Comendado, 1954r.
Katedra w Caceres, Estremadura


Gdy chłopiec miał osiem lat, zmarł jego ojciec, a matka – ulegając namowom rodziny – ponownie wyszła za mąż za wdowca, Alfonsa Barrantesa. Ojczym widząc postępy Jana w nauce gramatyki  i filozofii, wysłał go w 1511 roku na uniwersytet w Salamance, by tam studiował prawo kanoniczne. Cztery lata, które przyszło mu spędzić w tym mieście, poświęcił całkowicie na naukę, modlitwę oraz pomoc chorym i więźniom. Każdy dzień rozpoczynał od Mszy św. i modlitwy, a po wykładach i bardzo skromnym posiłku, udawał się do okolicznych szpitali. Tak jak i w domu rodzinnym, tak i w Salamance, każdą wolną chwilę spędzał w kościele. Co niedzielę służył do Mszy św., odwiedzał więźniów i rozdzielał jałmużnę. Pokuta i umartwienia, jakim się oddawał, przybliżały go coraz bardziej do Pana Boga. Wiele godzin spędzał w rozmównicach klasztornych, szukając przyszłości dla siebie z dala od świata i kariery, jaka się przed nim rysowała.

 Witraż z kościoła franciszkanów Mount Sepulchre w Waszyngtonie

W 1515 roku Jan spotkał się z o. Franciszkiem Frenegalem z Kustodii św. Ewangelii, aby zasięgnąć jego rady co do swojej przyszłości.  Ich rozmowa przyspieszyła jego decyzję o wstąpieniu do zakonu franciszkańskiego, który pod koniec XV wieku przyjął reformę w duchu ścisłej obserwancji . Szesnastolatek udał się do klasztoru pw. św. Franciszka w Manxarrettes (Manjaretes), położonego w górach, na granicy z Kastylią. Ojciec Frenegal, pełniący funkcję klasztornego kustosza, nie zdążył powiadomić mistrza nowicjatu, o. Michała de Rocca, o swojej rozmowie z pobożnym młodzieńcem, a ten nie ufając młodemu wiekowi Jana, przed podjęciem ostatecznej decyzji zalecił mu odbycie rekolekcji. Miał też oswoić się z surową regułą, jaka panowała w klasztorze, ponieważ o. de Rocca nie wierzył, że szlachetnie urodzony chłopiec będzie w stanie całkowicie wyrzec się dóbr i tytułów, zachować milczenie i posłuszeństwo. Minęło kilka tygodni, a zakonnik widząc żarliwość, pokorę i roztropność cechujące Jana, przyjął go do nowicjatu i nadał mu imię Piotr.

 Bernardo Strozzi


W klasztorze młodzieniec pełnił różne posługi: zakrystiana , furtiana i szafarza . Sypiał na gołej ziemi, a kiedy uznał, że nazbyt mu wygodnie, zaczął sypiać na klęczkach z czołem opartym o ścianę lub też siedząc na piętach. Wystarczały mu zaledwie dwie godziny snu, resztę nocy poświęcał na modlitwę i praktyki pokutne. Przez wiele lat jego posiłkiem był jedynie chleb z wodą, czasami w dni świąteczne pozwalał sobie na owsiankę. Nosił zgrzebny habit, nigdy nie nakrywał głowy kapturem i nie nosił butów. W tym czasie cierpiał od szatańskich ataków, dręczony ponad ludzkie siły. Ale w słabym ciele nowicjusza tlił się dzielny i odważny duch, a wiara dodawała mu sił do walki z pokusami i własnymi słabościami.

Cud św. Piotra z Alkantary
Jan Baptysta Lucini, ok. 1680r.
Museo Civico di Crema e del Cremasco w Cremie, Lombardia

W 1522 roku, w trzy lata po przekształceniu kustodii Estramadury w prowincję, nowym prowincjałem wybrano o. Franciszka Frenegala, który pamiętając o pobożnym młodzieńcu, polecił przygotować mu się do święceń subdiakonatu. Piotr w swojej skromności nie zamierzał zostać kapłanem, chciał pełnić posługę prostego brata zakonnego. Poddając się woli prowincjała, w 1522 roku przyjął święcenia subdiakonatu, rok później diakonatu, a w kolejnym roku – w wieku dwudziestu czterech lat – otrzymał święcenia kapłańskie. Wkrótce potem na polecenie przełożonych przemierzał prowincję jako kaznodzieja. Dar wymowy, rozległa wiedza teologiczna, ale przede wszystkim osobisty przykład pociągały rzesze ludzi, przyczyniając się do licznych nawróceń.

 mal. anonimowy


Od 1525 roku Piotr z Alkantary zarządzał kolejno kilkoma klasztorami w prowincji, w tym klasztorem św. Onufrego w La Lapa, nieopodal Badajoz, gdzie w 1532 roku napisał Traktat o modlitwie i medytacji. To niewielkie dzieło, w krótki i przystępny sposób opisujące konieczność i dobrodziejstwa modlitwy, było cenione przez wielu świętych, m.in.  św. Teresę z Awili (Avila), św. Ludwika z Granady oraz św. Franciszka Salezego. W 1538 roku został jednomyślnie wybrany przełożonym prowincji św. Gabriela. Nie poprzestając na obserwancji, jaka w niej panowała, wprowadził nowe, surowsze konstytucje, które zatwierdzono na kapitule w 1540 roku. Dwa lata później udał się do Portugalii, gdzie założył kilka małych klasztorów. Został mianowany gwardianem i mistrzem nowicjatu w Palhais, gdzie wychował tylu pobożnych nowicjuszy, że wkrótce mógł założyć kustodię w Arrabido, nieopodal Lizbony (w 1560 roku przekształcono ją w prowincję).

Ludwik Tristan, XVIw.
Pałac Arcybiskupi w Toledo


W 1544 roku wezwano Piotra z Alkantary do macierzystej prowincji – tam mianowano go definitorem . Posłuszny poleceniom przełożonych zakonnych, spełniał swoje obowiązki, tęskniąc nieustannie za odosobnionym miejscem, w którym mógłby całkowicie poświęcić się modlitwie i pokucie. To pragnienie spełniło się po kapitule generalnej, która odbyła się w Salamance w 1553 roku. Otrzymał na niej pozwolenie udania się do klasztoru św. Onufrego w La Lapa. Przebywając w odosobnieniu, spędzając wiele tygodni na modlitwie, poszcząc i biczując się, doznał natchnienia, żeby wprowadzić jeszcze surowszą regułę do klasztorów prowincji, w celu zadośćuczynienia za szerzące się herezje i straty, jakie Kościół poniósł na skutek reformacji i osłabienia wiary. Wyruszył pieszo i boso w drogę do Rzymu, aby u następcy św. Piotra uzyskać zatwierdzenie nowych konstytucji, co nastąpiło w 1555 roku. Papież Juliusz III nie tylko zaakceptował zmiany w regule, ale i zezwolił Piotrowi na zakładanie nowych klasztorów, które miały podlegać władzy generała franciszkanów konwentualnych.

 Jan Baptysta Tiepolo, 1762r.



Według nowej reguły zakonnicy, których liczba w klasztorze nie powinna przekraczać ośmiu, mieli mieszkać w ciasnych celach, spać na ziemi, a jeśli w celi panowała wilgoć reguła dopuszczała spanie na matach lub deskach. Bez względu na porę roku czy pogodę powinni chodzić boso. Nie mogli spożywać mięsa, ryb, jaj oraz pić wina (wyłączeni spod tej restrykcyjnej dyscypliny byli jedynie chorzy). Co najmniej trzy godziny dziennie zakonnicy mieli poświęcić na cichą modlitwę w celi, nie wolno im było pobierać stypendiów za odprawiane Msze św. Mimo tak surowej reguły szybko znaleźli się chętni do jej przyjęcia. Pierwszy niewielki klasztor oparty na nowej regule powstał w Pedroso, nieopodal Plasencii, a zakonników nazywano franciszkanami bosymi lub obserwą Piotra z Alkantary. Już w 1556 roku utworzono dla tego klasztoru kustodię, którą w 1561 roku przekształcono w prowincję pw. św. Józefa (w tym czasie istniało już 9 domów zakonnych). Papież Paweł IV swoim brewe  Cum a nobis z 1559 roku zezwolił na zakładanie klasztorów, kustodii i prowincji na całym świecie. Nieco później do nowo powstałej prowincji św. Józefa przyłączyła się prowincja pw. św. Gabriela oraz dwie portugalskie kustodie. Trzy lata później papież Pius IV bullą In suprema wyłączył alkantarzystów spod jurysdykcji generała franciszkanów konwentualnych, oddając nowo utworzoną gałąź zakonu pod opiekę obserwantów i dodając klauzulę o wieczystym przestrzeganiu statutów ułożonych przez Piotra z Alkantary.

Św. Piotr z Alkantary udziela Komunii św. Teresie z Avila
Liwiusz Mehus, 1683r.
Museo dell'Opera del Duomo w Prato, Toskania

Odwiedzając jako wizytator nowe klasztory w prowincji Estramadura, w 1559 roku Piotr dotarł do Awili (Avila), gdzie spotkał św. Teresę . Święta, która pragnęła powrotu do tradycyjnej obserwancji w swoim zakonie, przeżywała w tym czasie bardzo trudne chwile – jej przyjaciele, a nawet spowiednicy, nie rozumiejąc powodów dla zmian w zakonie, przypisywali to działaniom złego ducha. Pobożny alkantarzysta, który widział rozluźnienie zakonnej dyscypliny i powolne odchodzenie od reguły, doskonale ją rozumiał. Zachęcił świętą do uzyskania papieskiego brewe i pomógł szukać kandydatek do podjęcia życia według ściślejszej obserwancji. Już w 1562 roku udało się otworzyć pierwszy dom zakonny. Za namową Piotra z Alkantary poświęcono go św. Józefowi, do którego zakonnik żywił szczególne nabożeństwo. 

Apoteoza św. Piotra z Alkantary ze św. Hieronimem
Jan Baptysta Pittoni, 1725r.

Kontynuując wizytację klasztorów, dotarł do Viciosa, gdzie złożony chorobą musiał się zatrzymać. Książę Oropresa starał się zapewnić mu jak najlepszą opiekę, ale stan chorego pogarszał się coraz bardziej. Przeczuwając zbliżającą się śmierć, poprosił o przeniesienie go do klasztoru Arenas (obecnie Arenas de San Pedro), aby mógł umrzeć wśród swych braci. Na dwa dni przed śmiercią przyjął Wiatyk, a całą noc następną spędził jak zwykle na modlitwie. Zmarł modląc się na kolanach słowami Psalmu 122: „Uradowałem się, gdy mi powiedziano: Pójdziemy do domu Pańskiego” ; w samo południe w niedzielę, 18 października 1562 roku, we wspomnienie św. Łukasza Ewangelisty.

 Klasztor w Arenas de San Pedro

Bracia procesjonalnie zanieśli go do klasztornego kościoła, gdzie tłumy mieszkańców miasta i okolic przybyły, aby przed pogrzebem pożegnać świętego zakonnika. Jego ciało złożone na katafalku wydawało przyjemny zapach, a ślady po ranach na nogach zniknęły. Po śmierci ukazał się św. Teresie, mówiąc: „O szczęśliwa pokuto, która wyjednałaś mi łaskę chwały niebieskiej”.Pan Jezus objawił tej wielkiej świętej, iż o cokolwiek wierni będą prosić, wzywając pomocy św. Piotra z Alkantary, otrzymają to niezwłocznie.

Franciszek Bergara y Bartual, 1753r.
Bazylika św. Piotra w Rzymie, dolna nisza w lewej nawie

Do grobu pielgrzymowali wierni, a cuda jakie działy się za jego wstawiennictwem spowodowały, że sprawą zainteresowały się władze kościelne. Cztery lata później prowincjał, o. Bartłomiej od św. Anny, polecił otworzyć grób, a w nim odkryto nietknięte ciało założyciela zakonu. Złożono je w relikwiarzu, który umieszczono w nowo wybudowanej kaplicy. Brewe z 18 kwietnia 1622 roku In sede Principis Apostolorum  papież Grzegorz XV ogłosił tego mistrza pokuty i modlitwy błogosławionym, a 28 kwietnia 1669 roku – za pontyfikatu Klemensa IX – miała miejsce uroczysta kanonizacja. Papież Klemens X wyznaczył 19 października  na dzień uroczystości św. Piotra.

Kościół pw. św. Józefa i św. Piotra z Alkantary w Kaliszu

Na ziemie polskie kult świętego dotarł przez reformatów i bernardynów, i to głównie w kościołach należących do tych zakonów można znaleźć wizerunki przedstawiające sceny z jego życia. Jeden z kilku kościołów w Polsce pod wezwaniem św. Piotra z Alkantary znajduje się w Kaliszu. Barokowa, jednonawowa świątynia, została zniszczona razem z całym klasztorem w sierpniu 1914 roku . W latach 1919-21 miała miejsce gruntowna odbudowa, a obecnie kościołem i klasztorem opiekują się siostry nazaretanki.

Sanktuarium św. Piotra z Alkantary w Arenas de San Pedro

Patron:
Brazylii (od 1826), Estremadury, Nocnej Adoracji, reformatów, strażników nocnych. Wzywany w obronie przed złośliwą gorączką.

Ikonografia:


Przedstawiany w habicie franciszkańskim. Jego atrybutem jest: gołębica (symbol Ducha św.), krzyż bez Pasji , księga, dyscyplina, włosiennica oraz stygmaty na tarczy, jako znak szczególnego nabożeństwa do Męki Pańskiej.

Cytat:
„Przeciw nadmiernej żądzy poznania i studiów pierwszym remedium jest rozważyć, o ile cnota jest lepsza od nauki, a mądrość Boża od mądrości ludzkiej. W ten bowiem sposób poznasz, o ile korzystniej jest oddawać się ćwiczeniom, które rodzą właśnie pierwszą z nich. Choćbyś opanował wszystkie nauki i zdobył światową sławę – za czym tak gonisz – co ci z tego, skoro wraz z życiem trzeba się z nimi rozłączyć? Czy jest coś bardziej nierozsądnego, jak nabywać z takim wysiłkiem to, czym tylko przez chwilę możesz się cieszyć? Czym jest to, czego tu możesz się nauczyć? Niczym. Gdy zaś umiłujesz Boga, znajdziesz Jego, a w Nim wszystko. W dzień straszliwego Sądu nie będą nas pytać, cośmy czytali, ale co robiliśmy; nie będziemy się też rozliczać z grzecznego obejścia w towarzystwie lub z poklasku, jakie sobie zyskiwały nasze mowy i kazania, ale z dobrych uczynków, jakie wypełniliśmy.”



Lektura:
św. Piotr z Alkantary "Jak człowiek powinien się modlić. O modlitwie i medytacji"
Stefan Józef Piat OFM "Święty Piotr z Alkantary"
 

18 października 2013

Św. Just z Beauvais


Święty męczennik (zm. ok. 287).

Znany również jako: Justus, Justyn.
 

Tradycja niewiele przekazuje o młodym męczenniku. Urodził się w Auxerre (Autissiodorum), które w tym czasie było kwitnącym centrum galo-romańskiego świata. Just nie miał jeszcze dziesięciu lat, gdy wyruszył z ojcem na poszukiwanie stryja, którego sprzedano w niewolę, gdy był jeszcze dzieckiem. Po długich poszukiwaniach udało im się go znaleźć w Amiens (Ambianum) i uzyskać dla niego upragnioną wolność.

W Beauvais (Bellovacum) poganie zadenuncjowali Justa, twierdząc, że jest chrześcijańskim magiem. Chłopca pojmano w drodze pomiędzy Beauvais i Senlis (w miejscu nazywanym obecnie Saint-Just-en-Chaussee) i doprowadzono przed cesarskiego namiestnika.

Kolejni władcy Rzymu - z nielicznymi wyjątkami - począwszy od Nerona postrzegali chrześcijaństwo jako religię niebezpieczną dla ich władzy, dlatego prześladowali wyznawców Jezusa Chrystusa z okrucieństwem i premedytacją, dążąc do ich eksterminacji. Przyjście na świat św. Justa zbiegło się w czasie z chwilowym spokojem i złagodzeniem praw w stosunku do chrześcijan. Lecz gdy w 284 roku tron cesarski objął Dioklecjan prześladowania wybuchły na nowo, ze zdwojoną siłą. 

 
"Cud św. Justa"
Piotr Paweł Rubens
Musee des Beaux Artes w Brukseli

Dlatego, gdy na postoju w Beauvais, wydało się, że cała trójka - bracia i chłopiec - są chrześcijanami, ściągnęli na siebie niebezpieczeństwo, które doprowadziło do pojmania św. Justa. Na pytania namiestnika o wiarę, odważnie wyznał, że wierzy w Jezusa Chrystusa. Nie chciał, mimo próśb i gróźb, podać miejsca schronienia ojca i stryja. Widząc nieugiętość chłopca, nie bacząc na jego młody wiek, cesarski urzędnik skazał go na karę śmierci przez ścięcie mieczem.

Ku przerażeniu zgromadzonych na placu kaźni pogan i samego namiestnika, martwe ciało chłopca jakby ożyło, wstało i wzięło do rąk odciętą głowę.

 Kościół pw. św. Justa w Saint-Just-en-Chaussee, Pikardia

Ikonografia:
Jego atrybutem jest: palma męczeństwa, miecz, krzyż.

Varia:
Na początku XX wieku Francuz, ks. Marcel Hebert,  użył terminy kefaloforia, w odniesieniu do tych świętych, którzy ponieśli śmierć męczeńską w wyniku ścięcia i ożywając nieśli swoje ścięte głowy (tak jak np. św. Dionizy z Paryża, św.Solangia, św. Waleria z Limoges, św. Alban z Moguncji). Wśród francuskich świętych takich przypadków ks. Hebert naliczył ponad 130. Na marginesie: niestety ks. Hebert, w wieku 52 lat, pod wpływem modernizmu porzucił stan kapłański.

17 października 2013

Św. Ryszard Gwyn


Święty męczennik (1537-1584).

Znany również jako: Ryszard White (angielski odpowiednik jego walijskiego nazwiska).

 

Ryszard Gwyn przyszedł na świat w 1537 roku w walijskim Llanidloes, w hrabstwie Montgomery, w starej, lecz niezbyt majętnej rodzinie. Studiował na uniwersytecie w Oksfordzie, ale nie udało mu się ukończyć studiów, ponieważ był katolikiem, a dla takich jak on powoli zamykały się  wszelkie drogi kariery. Dzięki znajomości z Jerzym Bullochem (Bullockiem), mistrzem katolickiego Kolegium św. Jana w Cambridge, Ryszardowi udało się tam kontynuować studia. Niestety po objęciu władzy przez Elżbietę I w 1588 rozpoczęły się prześladowania katolików.

Nieodrodna córka Henryka VIII Tudora dbała bardzo o to, aby jej poddani przestrzegali Aktu Supremacji z 1534 roku i uznawali w niej głowę Kościoła w Anglii. Miały jej w tym pomóc tzw. prawa karne (penal laws), które uczyniły z katolików ludzi drugiej kategorii. W 1559 roku ogłoszono Statuty o supremacji i jedności, które wierność Stolicy Apostolskiej uznawały za zdradę stanu, karaną konfiskatą mienia i śmiercią przez powieszenie, otwarcie wnętrzności i poćwiartowanie. Jednocześnie wprowadzono konieczność posiadania zgody na wyjazd z kraju. W 1581 roku zaostrzono przepisy wymierzone w katolików Aktem o utrzymaniu w posłuszeństwie poddanych Jej Królewskiej Mości. Kara śmierci groziła za nawracanie i konwertowanie na katolicyzm, a udział we Mszy św. obłożoną wysoką grzywną i więzieniem. Jednocześnie nałożono na poddanych Elżbiety obowiązek w anglikańskich nabożeństwach.
 
Jerzy Bulloch, który nie ukrywał swojej wiary i poglądów, został zmuszony do rezygnacji z pełnionych w Kolegium funkcji. Usunięcie protektora pociągnęło za sobą wydalenie z uczelni również i Ryszarda. Widząc, że nie ma gdzie kontynuować nauki, udał się do Douai, gdzie przebywał przez jakiś czas.

Gdy w 1562 roku wrócił do Walii i podjął pracę nauczyciela w Overton. Tutaj poznał swoją żonę Katarzynę (mieli szóstkę dzieci, troje zmarło w dzieciństwie). Krótko po ślubie Ryszard musiał porzucić dotychczasowe zajęcie, ponieważ zaciążyło nad nim podejrzenie o "sprzyjanie papieżowi". Udali się więc do Maelor, potem do Wrexham. Częsta zmiana miejsca pobytu i pracy pomagała Gwynom-katolikom unikać więzienia i wysokiej grzywny.

 Katedra MB Bolesnej we Wrexham

W 1579 roku wikary z Wrexham aresztował  Ryszarda i wydał w ręce władz.  Gwyn trafił do więzienia w Ruthin, skąd udało mu się zbiec. Niestety po roku ponownie go pojmano i uwięziono we Wrexham, gdzie obiecując wolność, próbowano skłonić do apostazji. I kolejny raz udało mu się uciec. Ponownie zatrzymano go w maju 1581 roku. Trwającego uparcie w swych "papistowskich przesądach" Ryszarda zawleczono skutego do anglikańskiego kościoła, próbując siłą nakłonić go do złożenia przysięgi supremacyjnej. Za „awantury” w kościele nałożono na niego dodatkową grzywnę. Gdy to nie odniosło skutku, odesłano go do więzienia w Bewdley, a potem do Bridgenorth, na tortury, które miały go złamać i zachwiać jego pewność w wierze.

W październiku 1584 roku odesłano Gwyna z powrotem do Wrexham i postawiono przed sądem, wraz z Janem Hughesem i Robertem Morrisem. Już drugiego dnia, po kolejnej odmowie złożenia przysięgi na wierność królowej Elżbiecie jako głowie Kościoła, sędzia sir Jerzy Bromley skazał ich na karę śmierci za zdradę stanu. Karę wykonano na rynku Beast (Beast Market) we Wrexham.

Czterdziestu Męczenników Anglii i Walii
(św. Ryszard Gwyn - w kapeluszu i kryzie - stoi po lewej stronie)

Ryszarda Gwyna beatyfikował 15 grudnia 1929 roku papież Pius XI, a kanonizował papież Paweł VI 25 października 1970 roku w grupie 40 Męczenników Anglii i Walii (vide: św. Małgorzata Cliterhow, św. Ambroży Barlow, św. Ryszard Reynolds, św. Henryk Walpole, św. Augustyn Webster, św. Kutbert Mayne, św. Jan Roberts, św. JanPlessington, św. Jan Rigby).

Relikwie św. Ryszarda znajdują się w katedrze Matki Bożej Bolesnej we Wrexham oraz w kościele NMP w Llanidloes.

Patron:
Dużych rodzin, ofiar tortur i prześladowań.

Cytat:
Yn lle allor - trestyl trist; Yn lle Krist - mae bara.
(Zamiast ołtarza - nędzny stół. Zamiast Chrystusa - zwykły chleb).
Ryszard Gwyn o zreformowanej przez T.Cranmera liturgii

Varia:
Angielskie katolickie stowarzyszenie filmowe Mary's Dowry Production wydaje na DVD fabularyzowane filmy dokumentalne o świętych i męczennikach, m.in. półgodzinny film o św. Ryszardzie.


16 października 2013

Św. Gaweł z Arbon


Święty mnich i wyznawca (ok.550-ok. ).

Znany również jako: Gall, Gallus, Gallen, Callo, Chelleh, Gaaech, Gallonus, Gallunus, Gilianus.

Kościół pw. św. Gordiana i Epimacha w Merazhofen, Badenia
Piotr Paweł Metz, 1896r., rzeźba w stallach

Gaweł urodził się w Irlandii około roku 550, był młodszym bratem św. Deikola (wspomnienie 18 stycznia). Po osiągnięciu odpowiedniego wieku obaj bracia udali się na naukę do św. Komgalla (Comgalla), do Bangor. Klasztor ten stanowił w owym czasie centrum chrześcijańskiej nauki na wyspach. Uczniem Apostoła Irlandii był również św. Kolumban Młodszy.

Kościół pw. św. Piotra i św. Pawła w Andelsbuch, Vorarlberg

Około roku 589, po ukończeniu nauk, św. Gaweł wraz ze św. Kolumbanem i dziesięcioma innymi mnichami wyruszyli na kontynent. Po krótkiej wędrówce przez Galię, osiedli w Królestwie Burgundii i w krótkim czasie założyli klasztor nieopodal Luxeuil. W 610 roku księżna Brunhilda wygnała mnichów krytykujących ją za nadużycia władzy. Udali się oni do Bregencji, a stamtąd św. Kolumban postanowił wyruszyć do Italii. Św. Gawłowi stan zdrowia nie pozwolił na podróż, więc musiał pozostać pod opieką sióstr w Arbon. Po odzyskaniu zdrowia prowadził życie pustelnicze w lasach Szwabii, w pobliżu rzeki Steinach. Już wkrótce dał się poznać okolicznej ludności jako wybitny kaznodzieja.

Rzeźba na fasadzie przy ul. św. Gawła (Gallustrasse) w Bregencji

Udało mu się uzyskać przychylność króla Franków, Zygberta II, który za uwolnienie od demonów swojej narzeczonej Frydyburgi, podarował z wdzięczności św. Gawłowi ziemie wokół Arbon. Gdy opustoszał stolec biskupi w Konstancji tamtejsze duchowieństwo jednogłośnie wybrało świętego na nowego biskupa. Ten jednak odmówił, twierdząc, że wybór kogoś obcego na tak ważne stanowisko byłby niezgodny z prawem kościelnym.

Śmierć św. Gawła
Ludwig Gloetzle, 1916r.
Kościół pw. św. Pawła w Scheidegg, Bawaria

Święty zmarł w sędziwym wieku 95 lat, około roku 646 (lub 650) w Arbon. Sto lat później św. Otmar, opiekujący się grobem św. Gawła, wzniósł nad nim kościół oraz wybudował klasztor, który dał początek benedyktyńskiemu opactwu Sankt Gallen, jednemu z najważniejszych średniowiecznych ośrodków monastycyzmu, nauki i sztuki.

Klasztor w Sankt Gallen w 1769 roku...
grawiura z "Historisches Lexikon der Schweiz" C.Mayra
...i obecnie.

Patron:
Szwajcarii, opiekun ptaków, owiec i ptactwa domowego.

Ikonografia:
Przedstawiany w habicie benedyktyńskim. Jego atrybutem jest: krzyż, niedźwiedź, kogut (łac. gallus nawiązuje do imienia świętego, ale również symbolizujący nadejście Zmartwychwstania Pańskiego), chleb.

Kościół pw. św. Gawła w Wenecji

Legenda:
Gdy św. Gaweł jechał pewnego wieczoru przez las i stanął na popas, z zarośli wypadł na niego olbrzymi niedźwiedź i rycząc szedł w jego stronę. Święty krzyknął na niedźwiedzia, a ten spłoszony nagle spotulniał i zaczął łasić się doń. Potem zniósł dla mnicha drewno na ognisko, a w nocy czuwał przy nim. Ponoć od tego dnia zawsze w pobliżu miejsca, gdzie przebywał św. Gaweł widziano kręcącego się niedźwiedzia.

Kościół pw. św. Gawła w Pradze

Varia:
W 1353 roku cesarz Karol IV podarował relikwię głowy św. Gawła w Pradze. Jednym z proboszczów tego kościoła był św. Jan Nepomucen.

Cesarz ufundował uniwersytet przy klasztorze w Sankt Gallen (znany później w całej Europie), na którym hucznie obchodzono dzień patrona (to dało początek studenckim juwenaliom).


Relikwie św. Gawła - kości czaszki, a poniżej fragment włosiennicy i pasa łańcuszkowego.
Klasztor w Sankt Gallen

13 października 2013

Św. Lubencjusz z Kobern

.
Święty biskup i wyznawca (ok. 300-ok. 370).

 
 Witraż w oknie kościoła pw. św. Lubencjusza w Kell, Nadrenia

Był uczniem św. Marcina z Tours, później został pomocnikiem św. Maksymina, biskupa Trewiru, który udzielił mu święceń kapłańskich. Po święceniach św. Lubencjusz osiadł w Kobern nad Mozelą, a po śmierci Maksymina, został mianowany jego następcą.

 Kolegiata św. Lubencjusza w Dietkirchen, Hesja

Zmarł 13 października około 370 roku. Został pochowany w Kobern, a w 841 roku jego doczesne szczątki przeniesiono do Dietkirchen.

Relikwiarz głowy św. Lubencjusza
Kolegiata w Dietkirchen, Hesja
 Relikwiarz ręki św. Lubencjusza
Kościół pw. św. Lubencjusza w Kobern-Gondorf, Nadrenia

Rozkwit kultu św. Lubencjusza miał miejsce w IX i X stuleciu. Jego relikwie znajdują się w Kell, Lahnstein, Limburgu i Trewirze.

Patron:
Żeglarzy.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, krzyż, księga, łódź.

Figura św. Lubencjusza w Lahnstein, Nadrenia

Legenda:
Po śmierci św. Lubencjusza zamierzano go pochować w Kobern, ale nie można było poruszyć trumny z ciałem Świętego nawet o centymetr. Po licznych próbach stwierdzono, że to kara za lekceważenie przez mieszkańców nauk biskupa i trzymanie się pogańskich zwyczajów. Cała ta historia szybko dotarła do Kolonii i Treves, skąd przybyli miejscowi biskupi, ale i oni nic nie wskórali. Wtedy postanowiono umieścić trumnę na łodzi, na której nie było załogi i pozwolić Świętemu wybrać miejsce, gdzie chce być pochowany. Łódź dopłynęła pod prąd do Dietkirchen, koło Limburga, gdzie się zatrzymała i nie chciała płynąć dalej. Wtedy wystawiono kościół w którym pochowano św. Lubencjusza.
.