Św. Eryk Szwedzki

.

Święty król i męczennik (zm. 1160).

Znany również jako: Eryk IX Jedvardsson, Eryk IX Prawodawca.

Fresk suchy, ok. 1400r.

Kościół w Overselo

Urodził się około roku 1120 jako syn Edwarda Szwedzkiego (Jedvard Vestergotland)
i Cecylii, w okolicy jeziora Melar. Rodzice zapewnili mu bardzo staranne wychowanie.

Około 1150 roku król Swerker I Starszy powołał go na współwładcę, po tym jak poślubił księżniczkę Krystynę, a po jego śmierci św. Eryk objął tron jako samodzielny władca. Skodyfikował prawo zgodnie z zasadami Ewangelii (znane jako Prawo Króla Eryka), dając sam przykład życia pobożnego. Założył klasztor w Uppsali, sprowadzając mnichów z duńskiego opactwa w Odense. Oddany dziełom miłosierdzia, często nawiedzał chorych osobiście, budował kościoły i bogato wyposażał, troszcząc się o wspaniałość kultu Bożego.

Zorganizował zwycięską wyprawę przeciw pogańskim Finom w 1154 roku, w której towarzyszył mu św. Henryk, biskup Uppsali. Św. Henryk został w Finlandii, gdzie zabił go żołnierz, którego wcześniej obłożył karą kościelną za morderstwo.

Jego rządy nie podobały się antykatolickiej szlachcie szwedzkiej, zwłaszcza nalegania króla aby odprowadzać dziesięcinę na wsparcie Kościoła, tak jak to było praktykowane w całej Europie. Niektórzy z nich połączyli siły z synem króla duńskiego, Magnusem. Św. Eryk został przez nich napadnięty po wyjściu z kościoła, gdzie słuchał Mszy na Wniebowstąpienie, 18 maja 1161 roku. Zrzucony z konia, wyśmiewany i bity, a na samym końcu ścięty.

 Katedra p.w. św. Eryka, św. Olafa i św. Wawrzyńca w Uppsali 

(obecnie protestancka)

Król został pochowany w kościele w starej części Uppsali (Gamla Uppsala),
w 1167 roku jego doczesne szczątki złożono w katedrze w Uppsali. Pierwsze wzmianki o szerszym niż lokalny kulcie św. Eryka znaleziono w kalendarzu liturgicznym z 1198 roku. W 1256 biskup Uppsali, Lars, napisał do papieża z prośbą o przyznanie specjalnego odpustu pielgrzymującym do grobu św. Eryka.

 Źródło św. Eryka w Uppsali

W Gdańsku w XV wieku powstało Bractwo św. Eryka, które miało swoją kaplicę u karmelitów, u św. Jerzego.

Sarkofag św. Eryka

Katedra w Uppsali

Patron:
Szwecji, Sztokholmu.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju królewskim. Jego atrybutem jest: kłos, miecz, kościół, palma, ołtarz, sztandar.

Varia:
W 1892 roku w Sztokholmie wybudowano kościół p.w. św. Eryka, w stulecie przywrócenia Kościoła katolickiego w luterańskiej Szwecji. W 1953 roku podniesiono go do rangi katedry i utworzono diecezję sztokholmską (jedyną rzymskokatolicką diecezję w Szwecji).

Katedra p.w. św. Eryka w Sztokholmie

(katolicka)

.

Św. Restytuta z Afryki

.

Święta dziewica i męczenniczka (zm.304).

 Majolika na ścianie Villa Arbusto w Lacco Ameno

Urodziła się w Kartaginie, ukształtowana duchowo przez naukę św. Cypriana, biskupa Kartaginy.

Wielu chrześcijan spotykało się w Abitynii, w domu Oktawiusza Feliksa, gdzie Mszę Świętą sprawował kapłan Saturnin. Podczas dziesiątych z kolei prześladowań chrześcijan, zarządzonych przez cesarza Dioklecjana w 304 roku, żołnierze rzymscy pojmali w czasie Mszy pięćdziesięciu chrześcijan, w tym i św. Restytutę, i skutych łańcuchami zawlekli do Kartaginy. Dnia 12 lutego 304 roku zostali przesłuchani przez prokonsula Anulinusa, żaden z nich nie wyparł się wiary, skazano ich więc na śmierć.

 Bazylika p.w. św. Restytuty w Lacco Ameno na Ischii

Dręczona torturami z powodu wiary w Chrystusa z rozkazu sędziego, została
w końcu wrzucona do łodzi nasączonej żywicą i smoła, wypełnionej drewnem, na której miała zginąć spalona żywcem na morzu, ale płomienie ogarnęły tych, którzy ogień podrzucili, a św. Restytuta umarła spokojnie nietknięta przez płomienie.

 Monte Vico, Ischia

Łódka z jej ciałem przypłynęła do wyspy Aenaria (Ischia) pod Neapolem, a miejsce, gdzie na mieliźnie znajdowała się łódź z ciałem Świętej objawił anioł pobożnej matronie Lucynie. Chrześcijanie pochowali ją u stóp Monte Vico w Lacco Ameno.

W miejscu tym wystawiono bazylikę ku jej czci, obecnie sanktuarium św. Restytuty.

 Bazylika p.w. św. Restytuty w Lacco Ameno, Ischia

Cesarz Konstantyn ufundował kościół p.w. św. Restytuty w Neapolu, który w XIII wieku dołączono do nowo wybudowanej katedry. W kaplicy poświęconej Matce Bożej
w urnie pod ołtarzem znajdują się relikwie św. Restytuty oraz innych męczenników afrykańskich. Jej kult w Neapolu jest potwierdzony od VIII wieku.

Relikwiarz św. Restytuty

Bazylika p.w. św Restytuty w Lacco Ameno, Ischia

W Lacco Ameno na Ischii dzień św. Restytuty poprzedza jedenastodniowe nabożeństwo zakończone procesją z relikwiami Świętej.

Patronka:
Lacco Ameno, żeglarzy.

Ikonografia:
Przedstawiana jako młoda dziewczyna, często w łodzi prowadzonej przez anioła.
Jej atrybutem jest: palma, ogień, łódź.

 Krypta św. Restytuty w Cagliari, Sardynia

.

Św. Zofia Rzymianka

.

Święta wdowa (zm. ok. 137).

Była wdową mieszkającą w Rzymie, pobożnie wychowująca swe trzy córki: Pistis (Wiara), Elpis (Nadzieja) i Agape (Miłość). Gdy odmówiła złożenia ofiary bogini Dianie, namiestnik Antioch kazał jej córki poddać męczarniom na oczach matki. Nie załamało jej to i nie odstąpiła od wiary, ale po śmierci córek zmarła z rozpaczy na ich grobie.

 Bazylika p.w. św. Sylwestra w Rzymie

Relikwie św. Zofii przechowywane są w bazylice św. Sylwestra (San Silvestro in Capite) w Rzymie, dokąd sprowadził je papież św. Paweł I. Również klasztor św. Trofima w Eschau szczycił się posiadaniem relikwii Świętej od 778 roku, które papież Adrian I podarował św. Remigiuszowi, biskupowi Strasburga.

Ołtarz św. Zofii

Kościół p.w. św. Zofii w Bobowej

Kult św. Zofii w Polsce
Małopolskiej miejscowości Bobowa od 2009 roku patronuje św. Zofia. To powrót do tradycji sprzed 1934 roku, albowiem Święta była tu czczona od wieków. Znajduje się tam kościół z XV wieku pod jej wezwaniem, który arianie zamienili na stajnię, a zaborcy na magazyn. Miasto w pieczęci miało wizerunek św. Zofii aż do utraty praw miejskich w 1934.

 Kościół p.w. św. Marka w Krakowie

W 1410 roku w Krakowie erygowano Bractwo św. Zofii, przy kościele p.w. św. Marka, które zatwierdzono w 1542. Była to pierwsza wspólnota świeckich zatwierdzona przy klasztorze, członkowie bractwa byli zobowiązani do udziału w nabożeństwach w intencji zbawienia dusz zmarłych współbraci. 

Patronka:
Bobowej, wdów, wzywana w niedoli i w przypadku szkód wyrządzonych przez przymrozki.

Ikonografia:
Przedstawiana najczęściej razem z córkami.

Impresje muzyczne:
Joseph Leopold Eybler "Missa sanctae Sophiae"

 Sankt Petersburg

Varia:
Imiona córek św. Zofii są bardzo popularne w Rosji (Wiera, Nadieżda i Lubow), a także w krajach anglosaskich.

Jej imieniem nazwano charakterystyczne zjawisko klimatyczne, "zimna Zośka", napływającego nad Europę Środkową zimnego powietrza znad obszarów polarnych.

Przysłowia:
Święta Zofija kłosy rozwija.
Za świętą Zofiją pola w kłos wybiją.
Na świętą Zofiję deszcz po polach bije.
Dla świętej Zosi kłos się podnosi.
.

Św. Bonifacy z Tarsu

.

Święty męczennik (zm. ok. 305).

Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Był zarządcą dóbr żony rzymskiego senatora Aglais (Algae). Początkowo wiódł życie grzeszne, pozostając w nagannych stosunkach ze swoją panią. Zawsze jednak odznaczał się miłosierdziem względem ubogich i gościnnością dla pielgrzymów. Aglais ulegając natchnieniom łaski, postanowiła nawrócić się do Pana Boga i czynić surową pokutę za swe grzeszne życie. Zapragnęła mieć w domu relikwie jednego
z męczenników jako patrona i poprosiła Bonifacego, który również pragnął się nawrócić, o przywiezienie relikwii. Przybył do Tarsu w Cylicji, gdzie męczono chrześcijan i w tym miejscu wyznał, że jest chrześcijaninem oraz gorliwie zachęcał do wytrwania w wierze.

Męczeństwo św. Bonifacego

"Żywoty świętych" Richard de Monbaston, XIVw.

Nie pomogły tortury mu zadawane, rozrywanie ciała żelaznymi grzebieniami, ani wbijanie drzazg, ani wlewanie do gardła roztopionego ołowiu, ani wrząca smoła do której wrzucono męczennika; z tych wszystkich prób Pan Bóg cudownie go wyzwolił. Namiestnik Symplicjusz widząc, że odwaga Świętego przysparza chrześcijaństwu nowych wyznawców, każe uciąć mu głowę. Słudzy wykupili jego ciało, namaścili wonnościami i uroczyście zawieźli do Rzymu.

 

 

Bazylika p.w. św. Bonifacego i św. Aleksego w Rzymie

Aglais powiadomiona przez anioła, wyszła z duchowieństwem naprzeciw
i sprowadziła do domu. W krótkim czasie ufundowała kościół na wzgórzu awentyńskim, w którym złożono doczesne szczątki św. Bonifacego. Sama w surowej pokucie resztę życia świątobliwie pędziła.

 Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Na usilne prośby księcia Stanisława Lubomirskiego, marszałka wielkiego koronnego, który w Rzymie zwiedzał groby świętych apostołów, papież Innocenty XI ofiarował relikwie św. Bonifacego do Polski. Uroczyście sprowadzone relikwie książę umieścił
w kościele ufundowanym przez siebie p.w. św. Antoniego Padewskiego w Warszawie,
w roku 1693, pod głównym ołtarzem, w kryształowej trumnie.

 Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Kościołem opiekują się oo. bernardyni, po kasacie konwentu w 1864 roku, powrócili dopiero w 1945. Zaprojektowany przez Tylmana z Gameren, nie był przebudowywany i zachował swoje pierwotne wnętrze.

Imię św. Bonifacego włączono do kalendarza liturgicznego w XII wieku, z najniższą rangą święta, w 1955 roku papież Pius XII zredukował je do kommemoracji, a od 1969 roku pominięte w kalendarzu.

Patron:
Kawalerów, konwertytów, kasjerów.

Ikonografia:
Przedstawiany jako mężczyzna w sile wieku w tunice, najczęściej w czasie męczeńskiej śmierci. Jego atrybutem jest: palma, kocioł ze smołą, miecz.

Relikwiarze św. Bonifacego

Kościół p.w. św. Antoniego i św. Bonifacego w Warszawie

Varia:
W ludowej tradycji św. Bonifacy jest jednym z "zimnych ogrodników", razem ze
św. Pankracym (12 maja) i św. Serwacym (13 maja). Zimni ogrodnicy, razem ze
św. Zofią, to ostatnie dni wiosennych przymrozków, po których już nie powinny szkodzić roślinom.

Przysłowia:
Przed Pankracym nie ma lata, po Bonifacym mróz ulata.
Pankracy, Serwacy, Bonifacy każdy swoim zimnem raczy.
.

Św. Serwacy z Tongeren

.

Święty biskup i wyznawca (zm. 384).

Znany również jako: Servaas, Servais z Tongres.

Św. Serwacy i papież św. Sylwester

Hainaut, XIII w.

Pochodził z Armenii. Był biskupem Tongeren (Tongres) przez 37 lat. Gościł
św. Atanazego, gdy ten został wygnany przez arian. Brał aktywny udział w synodzie w Rimini w 359 roku, na którym przyjęto uchwały soboru nicejskiego i potępiające herezję Ariusza. Dwukrotnie był w Rzymie. Przepowiedział pierwszą inwazję Hunów na Galię, dlatego przekonany o tym, że Tongeren wpadnie w ręce Hunów przeniósł wszystkie relikwie z Tongeren do Maastricht.

Śmierć św. Serwacego

Jacques Callot, grawiura z 1630r.

Zmarł 13 marca 384 w na gorączkę, został pochowany w Tongeren, nad jego grobem wystawiono najpierw kaplicę, potem kościół, zniszczony w 881 roku w czasie normańskiego najazdu. Odbudowano go w 1039 roku. Później jego relikwie przeniesiono do bazyliki pod jego wezwaniem w Maastricht.

 Kolegiata św. Serwacego w Kwedlinburgu

W 961 roku relikwie św. Serwacego sprowadzono do Kwedilnburga (Quedlinburg), do kaplicy w której spoczywali Henryk I Ptasznik i jego żona, św. Matylda. Na miejscu kaplicy w 997 roku wybudowano kolegiatę poświęconą św. Serwacemu.

Bazylika p.w. św. Serwacego w Maastricht

Sarkofag św. Serwacego

Patron:
Osób cierpiących na reumatyzm, schorzenia nóg, stolarzy, ślusarzy, uprawiających winorośl. Wzywany w obronie przed kalectwem, lęku przed śmiercią, febrą oraz plagą szczurów i myszy.

Relikwiarze św. Serwacego

Bazylika p.w. św. Serwacego w Maastricht

Ikonografia:
Przedstawiany jako biskup z mieszczanami u bram miasta, jako śpiący pielgrzym pilnowany przez orła. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, klucze, trzy chodaki.

Katedra p.w. św. Wiktora w Xanten, Nadrenia

Rzeźba polichromowana, XVIw.

Varia:
W ludowej tradycji św. Serwacy jest jednym z "zimnych ogrodników", razem ze
św. Pankracym (12 maja) i św. Bonifacym (14 maja). Zimni ogrodnicy, razem ze
św. Zofią, to ostatnie dni wiosennych przymrozków, po których już nie powinny szkodzić roślinom.

 Kościół p.w. św. Serwacego w Erp, Płn. Brabancja

Przysłowia:
Jak się rozsierdzi Serwacy, to wszystko zmrozi i przeinaczy.
Gdy w maju dobry Serwacy, dobry w czerwcu Bonifacy (5.06).

 Bazylika p.w. św. Serwacego w Maastricht

.