5 listopada 2010

Św. Gerald z Beziers

.
Święty biskup i wyznawca (1070-1123).

 Katedra św. Nazariusza w Beziers

Urodził się w 1070 roku w Puissalicon. Po ukończeniu studiów został kanonikiem regularnym w Beziers. Święcenia diakonatu otrzymał w 1094 roku, a święcenia kapłańskie w siedem lat później. W 1105 roku został mianowany przeorem opactwa Cassan nieopodal Roujan, przywrócił mu dawną świetność, oprócz wielu nowych budynków wystawił również szpital. Rok później otrzymał godność biskupa Beziers. Znany ze swej pobożności, poświęcał wiele czasu na pomoc ubogim i chorym.


Św. Gerald zmarł 5 listopada 1123 roku, pochowano go w bazylice obok
św. Afrodyzjusza, pierwszego biskupa Beziers. W 1259 roku jego relikwie przeniesiono do klasztoru św. Klary. W 1562 rozproszone przez hugenotów, całkowicie zniszczone w czasie rewolucji francuskiej.

W Roujan był przechowywany srebrny pierścień św. Geralda. Uważany za cudowny, ponieważ przywrócił wzrok wielu dzieciom. Skradziony w 1980 roku przez nieznanych sprawców.

 Opactwo Cassan


Ikonografia:
Przedstawiany jako biskup rozdający jałmużnę.
Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, księga, jałmużniczka.

Varia:
Opactwo Cassan w XIII wieku przeszło pod jurysdykcję papieską. W czasie wojen religijnych w 1539 i 1563 wojska protestanckie ograbiły i spaliły klasztor.
W 1671 roku zostało włączone do opactwa św. Genowefy w Paryżu. Odrestaurowano je w połowie XVIII wieku. W 1791 roku uznane za własność państwa i sprzedane adwokatowi Markowi Antoniemu Marigeaux.
.

4 listopada 2010

Św. Emeryk

.
Święty królewicz (1007-1031).

Anon. malarz węg. XVIIIw.
Nemzeti Galeria w Budapeszcie

Emeryk (Imre) urodził się w 1007 roku jako syn węgierskiego króla św. Stefana I
i bł. Gizeli, siostry cesarza św. Henryka II. Jego ojciec niczego nie zaniedbał, by obok pobożności i bojaźni Bożej, syn jego celował we wszystkich umiejętnościach potrzebnych mu jako przyszłemu władcy. Wychowawcą młodego księcia przez osiem lat był św. Gerard Sagredo, biskup Csanad.

Katedra w Kluż (Cluj-Napoka), Siedmiogród


Św. Emeryk zginął na polowaniu 2 września 1031 roku. Pochowano go w kościele Szekesfehervar, a u jego grobu miało miejsce wiele cudów i nawróceń.

Został kanonizowany wraz z ojcem 5 listopada 1083 roku przez papieża
św. Grzegorza VII. Relikwie św. Emeryka znajdują się w Melku, Pasawie (Passau), Wiedniu i Ostrzychomiu.

Relikwie Krzyża Św. i relikwie św. Emeryka (po prawej)
Klasztor na Świętym Krzyżu

Kult św. Emeryka w Polsce
Gdy św. Emeryk wybrał się do grobu św. Wojciecha. Jego wuj, Bolesław Chrobry, na jego cześć urządził polowanie w Górach Świętokrzyskich. Osiemnastoletni Eryk był zachwycony puszczą, a w pogoni za jeleniem oddalił się od reszty towarzyszy
i zabłądził. Nie mogąc odszukać drogi, złożył ślub, że jeśli zostanie uratowany pozostawi w tym miejscu relikwie Krzyża Świętego, które podarował mu ojciec, gdy książę wyruszał do Polski. Ślubu dotrzymał i relikwie podarował benedyktynom w klasztorze na Łysej Górze. To właśnie dzięki benedyktynom kult św. Emeryka
i św. Stefana rozprzestrzenił się w Polsce.

Św. Emeryk otrzymuje relikwie Krzyża Św. od króla św. Stefana I
Franciszek Smuglewicz

W kościele Mariackim w Krakowie ołtarz św. Józefa był wcześniej poświęcony właśnie św. Emerykowi.

Popiersie św. Emeryka, 2006r.
Klasztor na Świętym Krzyżu

W poznańskiej farze w emporach nawy znajduje się polichromia przedstawiająca Matkę Bożą ze św. Kazimierzem i św. Emerykiem.

Bratysława

Patron:
Młodzieży.

Ikonografia:
Przedstawiany jako młodzieniec w zbroi lub w stroju książęcym.
Jego atrybutem jest: lilia, korona, miecz, herb Węgier, wizerunek Matki Bożej.

 Kościół p.w. św. Emeryka w Budapeszcie
.

3 listopada 2010

Św. Malachiasz z Armagh

.
Święty biskup (1094-1148).

Znany również jako: Mael Maedoc Ua Morgair, Maelmhaedhoc O'Morgair.


Urodził się w 1094 roku w Armagh w zamożnej rodzinie nauczyciela. Jego ojciec zmarł w Limerick, gdy Malachiasz miał siedem lat. Chłopiec od najmłodszych lat wyróżniał się niezwykłą pobożnością i zamiłowaniem do nauki. Jako młodzieniec poddał się kierownictwu duchowemu bogobojnemu pustelnikowi Imhar O'Hagana, który miał swój erem w pobliżu Armagh. Arcybiskup św. Cellsus (Cellah) do którego doszły opowieści o pobożnym i wykształconym młodzieńcu namówił go do przyjęcia święceń kapłańskich w 1119 roku i mianował św. Malachiasza kaznodzieją katedralnym. Aby ugruntować swoją wiedzę w zakresie liturgii i teologii udał się na dwa lata do Lesmor, do biskupa Malchusa.


Odbudował klasztor w Bangor, który ufundował w 550 roku św. Comgall,
i został w 1123 roku jego opatem. W tym samym roku wybrano go również biskupem Down i Connor, a w 1132 nalegając namowom biskupów irlandzkich przyjął godność arcybiskupa Armagh, po śmierci poprzednika, św. Celsusa. Pełnił swoją funkcję z wielką gorliwością i z wielkim pożytkiem dla wiernych, przywracając kościelną dyscyplinę. Po pięciu latach zarządu arcybiskupstwem Armagh św. Malachiasz mianował prymasem Gelazego, a sam usunął się do Down.

W 1139 roku udał się z pielgrzymką do Rzymu, przez Szkocję, Anglię i Francję, po drodze zatrzymując się w Clairvaux. Papież Innocenty II mianował św. Malachiasza legatem apostolskim na całą Irlandię. Po powrocie do kraju wprowadził liturgię rzymską i reformę cysterską, wraz z pięcioma cystersami, którzy przyjechali
wraz z nim z Clairvaux. Tak powstało wielkie opactwo w Mellifont w 1142 roku.

 Pozostałości kapitularza w opactwie Mellifont, hrabstwo Louth, 1794r.


Zmarł 2 listopada 1148 roku w Clairvaux, podczas swojej drugiej podróży do Rzymu. Został pochowany w kaplicy Matki Bożej w opactwie. Papież Klemens III kanonizował go 6 lipca 1191 roku. Św. Malachiasz był pierwszym kanonizowanym irlandzkim świętym.

Żywot św. Malachiasza opisał św. Bernard z Clairvaux w dziele "Liber de vita et rebus gestis S. Malachiae".Gdy papież bł. Eugeniusz III, cysters, zwrócił się do swojego starego opata, św. Bernarda, po wskazówki jakimi miał się kierować jako papież, ten mu odpowiedział, że powinien poznać życie św. Malachiasza i pójść za jego przykładem.

Wnętrze kościoła p.w. św. Malachiasza w Belfaście

Patron:
Archidiecezji Armagh, diecezji Down i Connor.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa, czasami pouczający króla.
Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, księga.

Varia:
Św. Malachiaszowi przypisywane są proroctwa o papieżach - Prophetia de summis Pontificibus. Zaczyna się to proroctwo od papieża Celestyna II w 1143 roku
i obejmuje 112 papieży aż do końca świata, opisując każdego krótkim zdaniem.
Po raz pierwszy zostało wydane w 1595 roku przez benedyktyna Arnolda Wiona w dziele "Lignum vitae". Św. Bernard w napisanym przez siebie żywocie św. Malachiasza nie wspomina o proroctwie.
.

2 listopada 2010

Św. Wiktoryn z Petawium

.
Święty biskup i męczennik (zm.304).

Znany również jako: Wiktoryn z Pettau, Wiktoryn Ptujski.

Urodził się w najprawdopodobniej w Grecji, był biskupem panońskiego Petawium (Poetavium, obecnie Ptuj) w III wieku oraz jednym z najstarszych zachodnich egzegetów. Według św. Hieronima lepiej znał grekę niż łacinę, a jego dzieła wywarły znaczący wpływ na jego następców: Chromacjusza z Akwilei, Laktancjusza, Hilarego oraz Cezarego z Arles.

Napisał wiele komentarzy do Biblii, ale wszystkie jego pisma zaginęły. Ocalały jedynie niewielkie fragmenty "De decem virginibus" (O dziesięciu cnotach), "De fabrica mundi" (O stworzeniu świata) i komentarz do Apokalipsy.

 Ptuj, Słowenia

Św. Wiktoryn był człowiekiem wielkiej pobożności, zaniepokojonym szerzącymi się herezjami, które zwalczał. Pod koniec życia pielgrzymował do Jerozolimy, gdzie poświęcił bibliotekę założoną przez biskupa Aleksandra.

Zginął w czasie prześladowań za cesarza Dioklecjana w 304 roku. Dzień jego wspomnienia jest najprawdopodobniej dniem uroczystego przeniesienia relikwii do Rzymu.

Ikonografia:
Przedstawiany w stroju biskupa. Jego atrybutem jest: mitra, pastorał, miecz, palma.
.

1 listopada 2010

Wszyscy Święci

.
Od pierwszych wieków chrześcijaństwa Kościół oddawał cześć publiczną najpierw męczennikom, a po wprowadzeniu kanonizacji, również i wyznawcom. Początkowo uroczystości te były świętami miejscowymi, lecz po udzielaniu relikwii Świętych kościołom w różnych regionach, cześć ich zaczęła się rozpowszechniać.

Z biegiem czasu powstała uroczystość wspólna wszystkich męczenników, do niej dodano następnie uroczystość świętych wyznawców, dając w ten sposób początek uroczystości Wszystkich Świętych. W ten sposób uhonorowano również i tych Świętych, którzy szczególniejszej czci w ciągu roku nie odbierają, bądź też nie jest znane ich imię.

Detal z predelli ołtarza św. Dominika
Fra Angelico, 1423-24
National Gallery w Londynie

Uroczystość zapoczątkował papież św. Bonifacy IV, przemieniając rzymski Panteon, który otrzymał od cesarza, na świątynię pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, Świętych Apostołów i Męczenników (obecnie kościół Wszystkich Świętych).
Złożono w nim szczątki 28 męczenników, a uroczyste poświęcenie miało miejsce
13 maja 610 roku. Na pamiątkę tego dnia obchodzono wspomnienie wszystkich świętych męczenników.

 Kościół NMP u Męczenników (Santa Maria ad Martyres) w Rzymie

Papież św. Grzegorz III przeniósł je na 1 listopada, Grzegorz IV w 837 roku zalecił, aby było obchodzono ją jako uroczystość Wszystkich Świętych z wigilią. Papież Jan XI w 935 roku rozszerzył uroczystość na cały Kościół, a Sykstus IV dodał oktawę.

 Kościół p.w. Wszystkich Świętych we Florencji


Wstawiennictwa Wszystkich Świętych wzywa się w szczególnie ważnych wydarzeniach w życiu Kościoła, śpiewając Litanię do Wszystkich Świętych, jedyną litanię występującą w księgach liturgicznych.

Impresje muzyczne:
Tomas Luis de Victoria "In festo Omnium Sanctorum" (1572, motet)
Francisco Guerrero "Vespers for All Saints"
Jan Dismas Zelenka "Missa Omnium Sanctorum" (ZWV 16-21)
Jan Dismas Zelenka "Litaniae Omnium Sanctorum in A minor" (ZWV 153)
.